26.05.2026, 01:24
Қазақстандық зығыр ішкі және экспорттық нарықтарда арзандап жатыр
Сарапшылар егіс науқаны мен логистикалық шығындардың өсуі аясында астық нарығындағы белсенділіктің төмен екенін атап өтті
Қазақстанда зығыр тұқымының бағасы мамыр айының басынан бері төмендеуін жалғастыруда. Өткен аптада да теріс динамика ішкі нарықта және бірқатар экспорттық бағыттарда сақталды.
Қазақстан Астық одағының аналитика комитетінің басшысы Евгений Карабановтың айтуынша, ішкі нарықта EXW шарттарындағы зығыр бағасы бір апта ішінде орта есеппен тоннасына 2 мың теңгеге төмендеп, 226–231 мың теңге/тоннаға жетті (шамамен 480–491 USD/т).
FCA Kazakhstan шарттарындағы экспорттық баға да орта есеппен 2 USD/т төмендеп, 518–523 USD/т деңгейінде қалыптасты.
Сонымен қатар, тазалығы 97% болатын қазақстандық қоңыр зығырдың DAP Польша шарттарындағы бағасы өзгеріссіз қалып, 550–555 EUR/т деңгейінде сақталды.
C&F ARAG шарттарында қазақстандық зығыр бағасы төмендеуін жалғастырып, апта ішінде 10 USD/т төмендеп, маусым-шілде айларына жеткізу кезінде 670–675 USD/т болды. Сарапшының айтуынша, нарыққа Қазақстан мен Канада тарапынан ұсыныстың жоғары болуы қысым көрсетуде.
Қытай нарығында зығыр бағасы әзірге өзгермегенімен, сауда белсенділігінің әлсіздігі бағаның әрі қарай төмендеуіне әкелуі мүмкін, деді Евгений Карабанов.
Қытайдың ішкі нарығындағы бағалар 4700–5000 CNY/т (692–736 USD/т) аралығында болса, C&F Тяньцзинь порты шарттарындағы баға 3750–4100 CNY/т (552–603 USD/т) деңгейінде қалыптасты.
Сонымен қатар, DAP Достық/Алтынкөл шарттарындағы қазақстандық зығыр бағасы бір апта ішінде 5 USD/т төмендеп, 540–545 USD/т болды.
Евгений Карабановтың мәліметінше, соңғы аптада бидай мен арпа бағалары айтарлықтай өзгерген жоқ. Сонымен бірге, фермерлер егіс жұмыстарымен айналысып жатқандықтан, ауыл шаруашылығы өндірушілері тарапынан сатылым көлемі төмен деңгейде қалып отыр. Бидайдың ішкі және экспорттық бағалары арасындағы айырмашылық сақталып, экспортқа қысым көрсетуді жалғастыруда.
РЖД-ның Балтық елдері мен Финляндия бағыты бойынша транзиттік тарифтерді көтеруі, сондай-ақ ҚТЖ тарифтерінің өсуі нарықтағы жағдайды одан әрі қиындатуы мүмкін деп күтілуде.
«Жаңа Салық кодексіндегі өзгерістер мен теңгенің нығаюы нарыққа теріс әсерін жалғастырып отыр. Ішкі және сыртқы нарықтардағы белсенділік әлі де төмен деңгейде. Ішкі және экспорттық бағалар арасындағы диспаритет экспорттаушылардың маржасын азайтып отыр. Қосымша белгісіздікке “РЖД” АҚ-ның 15 маусымнан бастап Балтық елдері бағыты бойынша транзиттік тарифтерді айтарлықтай көтеру туралы шешімі және “ҚТЖ” ҰК АҚ-ның магистральдық теміржол желісі қызметтері құнын, оның ішінде экспорттық бағыттағы астық жүктеріне арналған тарифтерді көтеру жөніндегі жаңа өтінімі себеп болуда. Бұл факторлар астық нарығындағы маусымдық белсенділіктің төмендеуімен бірге экспорттың стагнациясына алып келуде», — деді Евгений Карабанов.
Қазақстан Астық одағы аналитика комитетінің мәліметінше, 18–24 мамыр аралығында EXW-элеватор шарттарындағы ауыл шаруашылығы өнімдерінің бағасы (ҚҚС 16% қоса есептегенде, теңге/тонна):
• 3-сыныпты бидай (клейковина 23–24%) — 96–99 мың;
• 3-сыныпты бидай (клейковина 25–26%) — 97–101 мың;
• 3-сыныпты бидай (клейковина 27%) — 104–107 мың;
• 3-сыныпты бидай (клейковина 28–29%) — 110–114 мың;
• 3-сыныпты бидай (клейковина 30+) — 120–124 мың;
• 4-сыныпты бидай — 95–97 мың;
• 5-сыныпты бидай — 93–95 мың;
• жемдік арпа — 90–93 мың;
• зығыр тұқымы — 226–231 мың.
Экспорттық бағалар (USD/тонна):
• 3-сыныпты бидай (клейковина 23–24%) — 269–273 DAP Сарыағаш;
• 3-сыныпты бидай (клейковина 25–26%) — 273–277 DAP Сарыағаш;
• 3-сыныпты бидай (клейковина 27%) — 276–281 DAP Сарыағаш;
• 3-сыныпты бидай (клейковина 28–29%) — 290–295 DAP Сарыағаш;
• 3-сыныпты бидай (клейковина 30+) — 305–310;
• 4-сыныпты бидай — 261–265 DAP Сарыағаш;
• 5-сыныпты бидай — 256–260 DAP Сарыағаш;
• арпа — 230–235 DAP Сарыағаш;
• арпа — 255–260 FOB Ақтау;
• арпа — 235–238 DAP Достық/Алтынкөл;
• зығыр тұқымы — 518–523 FCA-жөнелту станциясы;
• бидай-арпа жем қоспасы (жемдік ұн, протеин 12+%) — 270–275 DAP Алашанькоу/Қорғас.
