Бидай бағасы экспорттық белсенділіктің төмендеуі аясында тұрақты деңгейде қалып отыр

Қазақстанда ұлттық валютаның нығаюы аясында астық нарығында экспорттаушылардың белсенділігі төмендеуде. Бұл ретте ішкі және сыртқы нарықтарда баға жағдайы салыстырмалы түрде тұрақты болып отыр. Бұл туралы Қазақстан Астық одағы аналитика комитетінің басшысы Евгений Карабанов мәлімдеді.

Оның айтуынша, астық жөнелту қарқыны әлі де төмен деңгейде. Бұған негізгі себеп – теңгенің нығаюына байланысты ішкі және экспорттық бағалар арасындағы айырмашылықтың сақталуы. Осындай жағдайда экспорттаушылар жаңа келісімшарттар жасасуға асықпайды, ал сатып алушылар жоғары бағаларды қабылдауға дайын емес. Сонымен қатар отандық ауыл шаруашылығы өндірушілері ішкі нарықтағы бағаларды төмендетуге құлық танытпай отыр.

Астық одағының мәліметінше, өткен аптада бидайдың көп бөлігі бойынша экспорттық баға айтарлықтай өзгерген жоқ. Ерекшелік ретінде DAP Сарыағаш бағыты бойынша 4-сыныпты бидай бағасы $2-ге өсіп, тоннасына $257–261 деңгейіне жетті, ал 5-сыныпты бидай $1-ге қымбаттап, $251–256 болды. Сонымен қатар DAP Сарыағаш бағыты бойынша арпа бағасы маусымдық сұраныстың әлсіреуіне байланысты $5-ке төмендеп, $235–240 деңгейін құрады. FOB Ақтау және DAP Достық/Алтынкөл бағыттары бойынша арпа бағасы өзгеріссіз қалып, тиісінше $255–260 және $235–238 деңгейінде сақталды.

Ішкі нарықта бидайға сұраныс та баяу болды. Қосымша қысым жемдік ұн өндірушілер тарапынан сұраныстың төмендеуіне байланысты қалыптасуда. Бұл бұрын Қытайға өнім жеткізген кәсіпорындардың едәуір бөлігі қайта аккредитациядан өтпегенімен байланысты. Қазіргі уақытта 27 компания ғана экспортқа рұқсат алған, ал тағы 69 компанияның өтінімдері Қытай тарапында қаралуда.

Ішкі нарықта бидайдың көп бөлігі бойынша бағалар өзгеріссіз қалды. Сонымен қатар 3-сыныпты, клейковинасы 23–24 бидай бағасы тоннасына 1 мың теңгеге өсіп, 93–96 мың теңгені құрады (элеваторда, ҚҚС 16% есебімен). Арпа бағасы да 1 мың теңгеге өсіп, 88–92 мың теңге деңгейіне жетті, бұл Иран бағыты бойынша экспорттық сұраныстың қайта жандануымен байланысты.

Евгений Карабановтың айтуынша, теңгенің нығаюы мен қайта өңдеушілер тарапынан сұраныстың төмендеуі нарықтағы іскерлік белсенділікті тежеп отыр. Астық жөнелту көлемі азайып келеді, ал ішкі және экспорттық бағалар арасындағы айырмашылық нарық қатысушыларына қосымша қысым түсіруде. Иранға жеткізілімдердің жандануы арпа нарығын қолдағанымен, Қытай мен Орталық Азия елдеріне экспорттың әлсіз қарқыны бұл сегментте айтарлықтай белсенділік бар деп айтуға мүмкіндік бермейді.