Қазақстан мен Өзбекстан астық нарығында стратегиялық серіктестікке көшуі мүмкін

Қазақстан мен Өзбекстанға қарапайым саудадан стратегиялық серіктестікке және бірыңғай азық-түлік тізбегін қалыптастыруға көше отырып, астық саласындағы ынтымақтастықты дамыту қажет. Бұл туралы «KazGrain» ұлттық экспорттаушылар қауымдастығы басқармасының төрағасы Зейнолла Абдуманапов VI халықаралық Asia Grains&Oils Conference in Tashkent 2026 конференциясында мәлімдеді.

Оның айтуынша, Қазақстан шикізат базасы жағынан артықшылықтарға ие, ал Өзбекстан дамыған өңдеу саласы, халық санының көптігі және өсіп келе жатқан сұранысы бар ірі тұтыну нарығы болып табылады. Осы мүмкіндіктерді біріктіру екі ел арасындағы одан әрі ынтымақтастықтың негізіне айналуы мүмкін.

KazGrain басшысы бірлескен жұмыстың перспективалы бағыттары ретінде элеваторлар, ұн тарту және құрамажем кәсіпорындарын құруды, майлы дақылдарды өңдеуді дамытуды, сондай-ақ логистикалық орталықтар мен қойма терминалдарын салуды атап өтті.

Зейнолла Абдуманапов Қазақстанның астық экспортын одан әрі дамыту үшін Орталық Азияның маңыздылығын атап өтті. Оның айтуынша, бұл өңір алдағы 10–20 жыл ішінде Қазақстанның негізгі экспорттық бағыттарының бірі болып қала алады.

2025 жылғы қыркүйектен 2026 жылғы шілдеге дейінгі кезеңде Қазақстан 13,9 млн тонна астық пен ұн экспорттады. Бұл ретте Өзбекстанға жеткізілімдер 35%-ға артып, 5,8 млн тоннаға жетті.

Басқа бағыттар бойынша да айтарлықтай өсім тіркелді. Ауғанстанға экспорт 57%-ға өсіп, 2,4 млн тоннаға, Қырғызстанға жеткізілімдер 35%-ға артып, 528 мың тоннаға жетті. Түрікменстанға жеткізілімдер 32%-ға ұлғайып, 220 мың тоннаны құрады.

Қауымдастық басшысы Қазақстанның тағы бір артықшылығы ретінде елдің географиялық орналасуын атады. Қазақстан Қытай, Орталық Азия елдері, Ауғанстан, Иран, Каспий өңірінің мемлекеттері, Кавказ, Әзербайжан және Түркия сияқты ірі тұтыну нарықтарының арасында орналасқан.

Сонымен қатар ел ірі астық өндіруші өңірлер — Ресей, Қазақстан және Қара теңіз аймағының арасында орналасқан. Зейнолла Абдуманаповтың пікірінше, мұндай географиялық орналасу Қазақстанның Шығыс пен Батыс арасындағы сауда және логистикадағы рөлін дамытуға мүмкіндік береді.

KazGrain басшысы сондай-ақ Орталық Азияны, Қытай мен Ауғанстанды жекелеген сауда бағыттары ретінде емес, бірыңғай еуразиялық агроазық-түлік белдеуі ретінде қарастыруды ұсынды.