Қазақстанда ветеринарияны дамытудың 2030 жылға дейінгі кешенді жоспары жүзеге асырылуда

Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігінде министр Айдарбек Сапаровтың төрағалығымен алқа отырысы өтіп, онда ветеринарияны дамытудың 2026–2030 жылдарға арналған кешенді жоспарының іске асырылу барысы қаралды. Талқылауға ведомствоға қарасты ұйымдардың басшылары, өңірлер мен аумақтық бөлімшелердің өкілдері қатысты.

Айдарбек Сапаров ветеринариялық қызметті дамыту мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі екенін және оның азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, сондай-ақ Қазақстанның экспорттық мүмкіндіктерін кеңейтуге тікелей байланысты екенін атап өтті.

Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша елде ветеринарияны дамытудың 2026–2030 жылдарға арналған кешенді жоспары бекітілді. Ол инфрақұрылым мен зертханалық диагностиканы дамытуды, цифрландыруды, заңнаманы жетілдіруді, кадрлық қамтамасыз етуді және ветеринариялық фармацевтиканы қамтитын заманауи ветеринариялық қауіпсіздік жүйесін қалыптастыруды көздейді.

Министр мемлекет саланы дамытуға елеулі ресурстар бағыттап отырғанын атап өтті. Негізгі міндет — бұл қаражатты тиімді пайдаланып, өңірлерде нақты практикалық нәтижелерге қол жеткізу. Бұл аурулардың уақтылы алдын алу, сенімді ветеринариялық бақылауды қамтамасыз ету, эпизоотиялық жағдайды жақсарту және ветеринариялық қызметтердің сапасын арттыру мәселелерін қамтиды.

2026–2027 жылдары ветеринариялық қызметтің материалдық-техникалық базасын нығайтуға 66,2 млрд теңге қарастырылған. Осы қаражат есебінен 2 399 ветеринариялық нысанды салу және сатып алу жоспарланып отыр. 2026 жылға жоспарланған барлық іс-шаралар белгіленген мерзімде аяқталып, олардың практикалық тиімділігі қамтамасыз етілуі тиіс.

Кешенді жоспардың қазіргі іске асырылу барысы туралы отырыста ауыл шаруашылығы вице-министрі Аманғали Бердалин баяндады.

Жоспар сегіз негізгі бағытты қамтиды. Олардың қатарында эпизоотиялық саламаттылықты қамтамасыз ету, зертханалық диагностиканы дамыту, саланы цифрлық трансформациялау, кадрлық қамтамасыз ету және ветеринариялық фармацевтиканы дамыту бар.

Жүргізіліп жатқан жұмыстар аясында ауыл шаруашылығы жануарларын вакцинациялау мен бірдейлендіруге ерекше көңіл бөлінеді. Сонымен қатар мал қорымдарына түгендеу жүргізіліп, олардың қоршауларын тиісті жағдайға келтіру жұмыстары атқарылуда. Бұл іс-шараларды 2026 жылдың қазан айының соңына дейін аяқтау жоспарланған.

Сонымен қатар Қазақстан отандық мал шаруашылығы өнімдерінің экспорттық мүмкіндіктерін кеңейту бойынша жұмысты жалғастыруда. Ел аса қауіпті бірқатар ауру бойынша Дүниежүзілік жануарлар денсаулығы ұйымының мәртебелерін алды және растады. Олардың қатарында аусыл, құс тұмауы, шошқаның африкалық және классикалық обасы, сондай-ақ жылқының африкалық обасы бар.

2026 жылы қазақстандық мал шаруашылығы өнімдері үшін қосымша шетелдік нарықтарды ашу бойынша жұмыс жүргізілуде. Атап айтқанда, құс шаруашылығы өнімдерін Қытай нарығына, ет өнімдерін Түркия мен Таиландқа, спорттық жылқыларды БАӘ-ге, тірі жылқыларды Жапонияға, сүт өнімдерін Корея Республикасына, шошқа етін Грузияға шығару мүмкіндігі қарастырылуда.

Сонымен қатар қазақстандық аквакультура өнімдері мен жылқы етінің Еуропалық одақ нарығына қолжетімділігін қамтамасыз ету жұмыстары жалғасуда.

Саланы мемлекеттік реттеуді жетілдіру және ветеринариялық бақылауды күшейту аясында Парламентке «Ветеринария туралы» заң жобасы енгізілді.

Кешенді жоспардың тағы бір бағыты — ветеринария саласын цифрландыру. Қазақстанда қадағалау және электрондық сертификаттау жүйелері жетілдірілуде. Дүниежүзілік банктің қолдауымен ветеринариялық препараттарды есепке алу жүйесі әзірленуде. Ол препараттардың рецепт рәсімделген сәттен бастап қолданылғанға дейінгі барлық кезеңдердегі қадағалануын қамтамасыз етуге тиіс.

Жұмыстың жеке бағыты ветеринариялық қызметті кадрлармен қамтамасыз етуге арналған. Мамандарды әлеуметтік қолдау, оларды формалық және арнайы киіммен қамтамасыз ету, еңбекақы деңгейін арттыру, сондай-ақ қосымша ынталандыру тетіктерін енгізу шаралары қарастырылған. Магистратурада білім алуға арналған білім беру гранттарының санын 200-ге дейін жеткізу жоспарланып отыр.

Мемлекеттік шекарадағы ветеринариялық бақылау бекеттерін кезең-кезеңімен жаңғырту да жалғасуда. Инфрақұрылымды жаңарту ветеринариялық бақылаудың тиімділігін арттыруға және сыртқы сауда айналымының үздіксіздігін қамтамасыз етуге бағытталған.

Отырыста жекелеген көрсеткіштер бойынша артта қалу байқалған өңірлердің есептері де тыңдалды. Талқылау қорытындысы бойынша Айдарбек Сапаров Кешенді жоспардың барлық іс-шараларының орындалуын қамтамасыз етуді, ветеринариялық нысандардың құрылысын және оларды пайдалануға беруді жеделдетуді, сондай-ақ жергілікті жерлерде қойылған міндеттердің орындалуына бақылауды күшейтуді тапсырды.

Министрдің айтуынша, ветеринариялық қызметтің алдында қауіп-қатерлердің алдын уақтылы алуға және елдегі тұрақты ветеринариялық саламаттылықты қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін заманауи, тиімді әрі цифрлық жүйе қалыптастыру міндеті тұр. Бұл үшін қажетті қаржылық, инфрақұрылымдық және заңнамалық жағдайлар жасалған, ал алдағы жұмыс ветеринариялық жүйенің барлық деңгейлерінің өзара іс-қимылына және қабылданған шешімдерді іс жүзінде жүзеге асыруға бағытталуы тиіс.