Қазақстан Иранға арпаны экспорттауды еселеп арттыруға ниетті: жоғары деңгейдегі келіссөздердің егжей-тегжейі

Қазақстан Иран нарығына астық дақылдарын жеткізу көлемін едәуір ұлғайтуға дайын. Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен ресми сапармен келген Иран Президенті Масуд Пезешкиан арасындағы келіссөздердің негізгі тақырыбы аграрлық сектордағы ынтымақтастықты кеңейту және көлік-логистикалық бағыттарды дамыту болды.

 

Кездесу барысында Қазақстан басшысы ауыл шаруашылығын екіжақты сауданың басты қозғаушы күштерінің бірі ретінде атап өтті. Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, республика Иран үшін сенімді астық жеткізуші мәртебесін берік орнықтырған.

 

Жарияланған деректерге сәйкес, өткен жылдың қорытындысы бойынша осы бағыттағы қазақстандық арпа экспорты 500 мың тоннадан асты. Президент қазіргі өндірістік қуаттар бұл көрсеткішті бірнеше есе арттыруға мүмкіндік беретінін атап өтті.

 

Статистика өзара сауданың тұрақты өсіп отырғанын көрсетеді: соңғы он айда тауар айналымының көлемі өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 40%-ға артқан.

 

Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан тарапы қысқа мерзімді перспективада кемінде 200 млн АҚШ долларына тең тауар номенклатурасын жеткізуге дайын екенін мәлімдеді. Екі ел үшін стратегиялық мақсат ретінде тауар айналымын 3 млрд АҚШ долларына дейін жеткізу белгіленді.

 

Бизнес-бастамаларды қолдау мақсатында ҚР Президенті Тегеранда Қазақстанның Сауда үйін ашу идеясын қолдады. Іскерлік кеңестің жұмысын жандандыру және бірлескен сауда-өнеркәсіп палатасының ресурстарын пайдалану агробизнес өкілдерінің серіктес нарықтарға шығуын жеңілдетеді деп күтілуде.

 

Келіссөздер барысында агроэкспортты инфрақұрылымдық қамтамасыз етуге ерекше көңіл бөлінді. Мемлекет басшысы «Солтүстік – Оңтүстік» халықаралық көлік дәлізін, әсіресе Қазақстан – Түрікменстан – Иран теміржол тармағын дамытудың аса маңызды екенін атап өтті.

 

Қытай – Еуропа бағыты бойынша құрлықтық транзиттің шамамен 85%-ы Қазақстан аумағы арқылы өтетінін ескерсек, ирандық бағытты интеграциялау жаңа мүмкіндіктер ашады. Қазақстан өз тарапынан теміржол желілерін жаңғыртуға және Каспий теңізіндегі порт инфрақұрылымын дамытуға кірісті, сондай-ақ бұл жобаларға ирандық инвесторларды қатысуға шақырды. Қазақстандық экспорттаушылар үшін Иран Оңтүстік-Шығыс Азия мен Африка нарықтарына шығуға арналған стратегиялық хаб ретінде қарастырылады.

 

Шикізат саудасымен қатар, тараптар өнеркәсіптік кооперацияны дамытуға ниетті. Қасым-Жомарт Тоқаев ирандық бизнестің Маңғыстау облысында бірлескен Еркін экономикалық аймақ (ЕЭА) құру бастамасын қолдады.

 

Жаңа алаң Иран шикізатын Қазақстан аумағында өңдеп, дайын өнімді үшінші елдерге қайта экспорттау үшін пайдаланылмақ. Сонымен қатар Қазақстан облыстары мен Иран провинциялары арасындағы тікелей байланыстардың нығая түскені атап өтілді, бұл өңірлік ынтымақтастықтың дамуына ықпал етуі тиіс.