27.02.2026, 05:46

АӨК-ті субсидиялау тәртібі және аграрийлер алдындағы берешекті өтеу тетігі түсіндірілді

Инвестициялық жобалар аграрийлерге белгіленген лимиттер шегінде шығындардың бір бөлігін өтеуге мүмкіндік береді

Агроөнеркәсіптік кешенді субсидиялау мәселелері, оның ішінде төлемдер тәртібі мен ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінің алдында қалыптасқан берешек бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілерде белсенді талқылануда. Осыған байланысты мемлекеттік қолдау алу үшін әрбір ауыл шаруашылығы тауар өндірушісі қолданыстағы қағидалар сақталған жағдайда өтінім беруге құқылы екені түсіндірілді.

Инвестициялық субсидияларды алу үшін аграрийлер шаруашылығын дамытуға инвестиция салуы тиіс. Мысалы, сүт-тауар фермасын салған жағдайда өндіруші жоба құны бойынша белгіленген лимиттер шегінде жұмсалған қаражаттың 25%-на дейін өтемақы ала алады.

Субсидиялау саясатын қалыптастыру Ауыл шаруашылығы министрлігінің құзыретіне жатады, ал қаражатты тікелей бөлу жергілікті атқарушы органдар — әкімдіктер арқылы жүзеге асырылады. Өтінімдерді қабылдау және қарау ауыл шаруашылығы басқармалары арқылы цифрлық жүйеде жүргізіледі, бұл процестердің автоматтандырылуын және ашықтығын қамтамасыз етеді.

Субсидияларды қаржыландыру облыстық бюджеттер есебінен жүзеге асырылады, оларды мәслихаттар бекітеді. 2023 жылдан бастап субсидиялауға арналған қаражат жалпы сипаттағы трансферттер құрамына енгізіліп, республикалық бюджеттен өңірлерге беріледі.

Өтінімдерді қарау және қаражат аудару қаржыландырудың түсуіне қарай кезектілік тәртібімен жүргізіледі. Қажеттілік көлемі бюджетте қарастырылған қаражаттан асқан жағдайда берешек қалыптасады. Алдыңғы жылдардың қарыздары жыл сайын ағымдағы бюджет қаражаты және қосымша бөлінетін қаржы есебінен өтеледі. Жыл басынан бері өңірлер барлық бағыттар бойынша берешектерді төлеуді жүзеге асыруда.

Жүйелі шешім қабылдау мақсатында көктемгі егіс және орақ жұмыстарына, сондай-ақ айналым қаражатын толықтыруға берілетін кредиттер бойынша пайыздық мөлшерлемені субсидиялау тоқтатылды. Бұл тетік тікелей субсидиялаумен ауыстырылды — аграрийлер кредиттерді бірден жеңілдетілген мөлшерлемемен алады, бұл осы қолдау түрі бойынша берешектің қалыптасуын болдырмайды. Осындай жүйелі шаралар субсидиялаудың басқа бағыттары бойынша да іске асырылуда.

Қосымша оқыңыз

Азық-түлік корпорациясы пилоттық жоба аясында 2,4 мың тоннадан астам жасымық қабылдады Ұзақ мерзімді форвардтық сатып алу бағдарламасына Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстарының бес шаруашылығы қатысуда Қарашада Ресей бидайының экспорты 2,7 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін Теміржол инфрақұрылымының шамадан тыс жүктелуі, астық тасымалдайтын вагондардың тапшылығы және кеме қатынасына қойылған шектеулер Ресей астығын сыртқы нарықтарға жеткізу тәуекелдерін арттыруда ҚТЖ Құрық порты арқылы экспорттық жүктерді жөнелтуге уақытша тыйым салды 1 185 вагонның жиналып қалуына байланысты шектеулер 2026 жылғы 19–30 қараша аралығында қолданылады Қазақстанда аграрийлерді жеңілдетілген қаржыландыру көлемі 1,2 трлн теңгеге жетті 2026 жылдың он айында ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 5,2%-ға өсіп, 8,9 трлн теңгеге жетті, ал субсидия түріндегі мемлекеттік қолдаумен 25 мыңға жуық шаруашылық қамтылды ШҚО аграрийлері 456,8 мың тонна күнбағыс жинады Дәнді және дәнді-бұршақты дақылдардың жалпы түсімі 428,7 мың тоннаға жетіп, орташа өнімділігі 17,4 ц/га құрады Солтүстік Қазақстан облысы дәнді дақылдардың өнімділігі бойынша көш бастады Өңір аграрийлері 4,9 млн тонна астық жинады, ал ауыл шаруашылығына тартылған инвестициялар көлемі 170,2 млрд теңгеге жетті ҚТЖ-ға астық тасымалдауға берілген өтінімдерді біркелкі бөлуді қамтамасыз ету тапсырылды Астық нарығына қатысушылар тасымалдау жоспарларын келісу және негізгі теміржол бағыттарының өткізу қабілетіне қатысты мәселелерді көтерді Қазақстанда ауыл шаруашылығы санағының қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының саны екі еседен астам өсті 2025 жылғы санақ деректеріне сәйкес, елдегі егіс алқаптары 23,2 млн гектарға жетті, ал майлы дақылдардың үлесі 4%-дан 17%-ға дейін ұлғайды