23.07.2026, 00:23
Қазақстан 2026 жылдың алғашқы бес айында бидай ұны экспортын 24%-ға арттырды
Ауғанстанға жеткізілім көлемі шамамен 47%-ға өсіп, бұл ел қазақстандық ұнның ең ірі импорттаушысы мәртебесін сақтап қалды
2026 жылдың қаңтар–мамыр айларының қорытындысы бойынша Қазақстан бидай ұнының экспортын әрі табиғи, әрі ақшалай көрсеткіштер бойынша ұлғайтты. Бұл туралы Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика бюросының СЭҚ ТН 1101 коды бойынша жариялаған деректері көрсетеді.
Ағымдағы жылдың алғашқы бес айында сыртқы нарықтарға 916,5 мың тонна бидай ұны экспортталды. Бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 179,8 мың тоннаға немесе 24,4%-ға артық. Өткен жылы осы кезеңде экспорт көлемі 736,7 мың тоннаны құраған.
Экспорттан түскен валюталық түсім одан да жоғары қарқынмен өсті. Оның көлемі 185,5 млн АҚШ долларынан 262,6 млн АҚШ долларына дейін ұлғайды. Осылайша өсім 77,1 млн АҚШ долларын немесе 41,6%-ды құрады, деп мәлімдеді Қазақстанның Астық өңдеушілер одағының президенті Жомарт Мотышев.
Қазақстандық ұнның ең ірі сатып алушысы бұрынғысынша Ауғанстан болып отыр. 2026 жылдың қаңтар–мамыр айларында бұл елге жеткізілім көлемі 588,6 мың тоннаға жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 46,8%-ға өсті. Экспорт құны 75,1%-ға артып, 162,9 млн АҚШ долларын құрады.
Негізгі өткізу нарықтарының ішінде екінші орынды Өзбекстан сақтап қалды. Бұл бағыттағы жеткізілім көлемі 19,1%-ға азайып, 143,9 мың тоннаны құрады. Соған қарамастан Өзбекстан қазақстандық ұн тарту кәсіпорындары үшін маңызды нарық болып қала береді, деді Жомарт Мотышев.
Орталық Азиядағы басқа дәстүрлі нарықтарда да оң динамика байқалды. Қырғызстанға экспорт 13,8%-ға өсіп, 85,0 мың тоннаға жетті. Түрікменстанға жеткізілім 57,6%-ға артып, 59,2 мың тоннаны, ал Тәжікстанға экспорт 38,0%-ға өсіп, 28,1 мың тоннаны құрады.
Өсім тек табиғи көлемде ғана емес, ақшалай көрсеткіште де байқалды. Бұл қазақстандық ұн өнімдеріне өңірлік нарықтардағы сұраныстың сақталғанын көрсетеді.
Басқа экспорттық бағыттарда да жеткізілім көлемі артты. Ресейге экспорт 28,6%-ға, Беларуське жеткізілім төрт еседен астам өсті. Сонымен қатар қарастырылып отырған кезеңде алғаш рет Иранға шамамен 1 мың тонна бидай ұны экспортталды.
Аз көлемдегі жеткізілімдер Моңғолияға, АҚШ-қа және Қытайға да жалғасты.
Қазақстанның Астық өңдеушілер одағында 2026 жылдың алғашқы бес айындағы нәтижелер отандық ұн тарту саласының сыртқы нарықтардағы бәсекеге қабілеттілігінің артқанын көрсететінін атап өтті. Экспорт көлемі мен валюталық түсімнің ұлғаюы қазақстандық астық өңдеушілердің жоғары экспорттық әлеуетін растайды.
Сала өкілдерінің айтуынша, өңірлік нарықтардағы бәсекелестіктің күшеюіне қарамастан, қазақстандық ұн тарту кәсіпорындары экспорт көлемін ұлғайтуды жалғастырып келеді. Бұл өсім жеткізілім көлемінің артуымен қатар экспорттық түсімнің көбеюі есебінен қамтамасыз етіліп, елдегі астықты өңдеу саласының дамуына оң әсерін тигізуде.
