20.07.2026, 23:49
Қазақстан өңірлері арасындағы ауыл шаруашылығы өнімдерін тасымалдауға бақылау күшейтіледі
Жаңа шаралар тасымалдардың қадағалануын арттыруға және карантиндік нысандардың таралуына жол бермеуге бағытталған
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі фитосанитариялық қауіпсіздік жүйесін күшейтіп, ауыл шаруашылығы өнімдерінің тасымалын бақылауды жетілдіруді жоспарлап отыр. Бұл мәселелер Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаровтың төрағалығымен өткен кеңесте қаралды.
Негізгі назар ел өңірлері арасында аса қауіпті зиянкестердің, өсімдік ауруларының және карантиндік арамшөптердің таралуының алдын алуға аударылды.
АӨК мемлекеттік инспекция комитетінің төрағасы Сәкен Қаныбеков Қазақстан өңірлері арасында карантиндік өнімдерді тасымалдау кезінде міндетті карантиндік сертификат енгізу жоспарланып отырғанын хабарлады. Бұл шара өнім қозғалысының қадағалануын күшейтіп, карантиндік нысандардың таралу қаупін төмендетуге мүмкіндік береді.
Сонымен қатар халықаралық тасымалдар кезінде электрондық фитосанитариялық сертификат енгізу және «ЕАСУ» ақпараттық жүйесін пайдалану арқылы карантиндік зертханалардың жұмысын автоматтандыру көзделген.
Сәкен Қаныбековтің айтуынша, фитосанитариялық бақылау бекеттері ЕАЭО елдерімен шекараға көшіріліп, жедел ақпарат алмасу үшін интернет желісіне қосылған. Бұдан бөлек, ақылы фитосанитариялық сараптамаға көшу зертханалардағы қызметкерлер санын 254 адамға көбейтіп, жалпы санын 372 маманға жеткізуге мүмкіндік берді. Сондай-ақ еңбекақы деңгейі көтеріліп, материалдық-техникалық база жаңартылып, фитосанитариялық бақылау бекеттерінің жанынан жаңа нысандар салынды.
Қазіргі уақытта 21 карантиндік фитосанитариялық зертхананың 9-ы ПТР жабдықтарымен қамтамасыз етілген. Биыл мұндай кешендер Шымкент, Қостанай және Көкшетау қалаларында орнатылады. Ал 2027 жылы Павлодар, Тараз және «Бақты» фитосанитариялық бақылау бекетінде іске қосылады. Сонымен қатар негізгі өткізу бекеттерінде тағы 10 зертхана ашу жоспарланып отыр.
Комитет мәліметінше, Қазақстанда карантиндік нысандар таралған аумақ көлемі 2021 жылғы 61,9 мың гектардан 2026 жылы 46,5 мың гектарға дейін қысқарған.
2026 жылдың бірінші жартыжылдығында карантиндік өнімдерді импорттау кезінде 1 530-дан астам заң бұзушылық анықталды. Салынған айыппұлдардың жалпы көлемі 200,2 млн теңгені құрады.
Шегіртке зиянкестерімен күрес жүйесі де жетілдірілуде. Қызметтерді бірыңғай кешенді лот арқылы сатып алу нәтижесінде шамамен 2 млрд теңге бюджет қаражаты үнемделді. GIS FITOCENTRE жүйесін қолдану, 103 дронды пайдалану және бүрку техникасының санын 427-ден 556 бірлікке дейін көбейту арқылы шегірткеге қарсы қорғаныс өңдеулерінің көлемі 2024 жылғы 3,1 млн гектардан 2026 жылы 1,8 млн гектарға дейін азайды.
Сонымен қатар Комитет құрылымында асыл тұқымды мал шаруашылығы, астық және тұқым инспекциясы саласындағы мемлекеттік бақылау басқармасы құрылды. Тұқым шаруашылығы туралы заңнамаға аудандық деңгейдегі мемлекеттік бақылауды күшейтуді және генетикалық түрлендірілген тұқымдардың айналымын бақылауды көздейтін өзгерістер әзірленді.
Кеңес қорытындысы бойынша Айдарбек Сапаров шекара маңындағы аумақтарда фитосанитариялық бақылауды күшейтуді, 2027 жылға арналған үйірлі шегірткелердің таралу болжамын әзірлеуді және импортталатын карантиндік өнімдерге бақылауды одан әрі күшейтуді тапсырды. Министр цифрлық фитосанитариялық бақылау жүйесін дамыту елдің ұлттық және азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңызды бөлігі екенін атап өтті.
