Қазақстаннан бидай мен ұн экспортының болжамы 14,3 млн тоннаға дейін ұлғайтылды

Қазақстанның Астық одағы 2025/26 маркетингтік жылына арналған бидай, бидай ұны және жемдік ұнның астық баламасындағы жиынтық экспорты жөніндегі болжамын қайта қарап, ұлғайтты. Жаңа болжам 14,3 млн тоннаны құрайды, бұл алдыңғы бағалаудан 710 мың тоннаға жоғары.

Бұл туралы Қазақстанның Астық одағының Талдау комитетінің басшысы Евгений Карабанов өзінің Telegram-арнасында хабарлады.

Оның мәліметінше, ағымдағы маусымның тоғыз айында Қазақстан астық баламасында шамамен 12 млн тонна бидай мен ұн экспорттаған. Бұл өткен маркетингтік жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 19%-ға артық.

Сонымен қатар, мамыр айында жиынтық экспорт көлемі 855 мың тоннаны құрап, сәуірмен салыстырғанда 30%-ға төмендеген.

Қазақстандық астық өнімдерін импорттауды бірқатар елдер ұлғайтты. Өзбекстан импортты 36%-ға, Тәжікстан – 4%-ға, Ауғанстан – 1,5 есеге, Түрікменстан – 41,7%-ға, ал Қырғызстан – 46%-ға арттырды.

Қытайға экспорт 1,68 есеге өсті. Бұл негізінен жемдік ұн импортының айтарлықтай ұлғаюымен байланысты. Бельгияға экспорт қатты бидай жеткізілімдерінің артуы есебінен 1,88 есеге көбейді.

Ресей Қазақстаннан бидай мен бидай ұнын сатып алуды 60%-ға ұлғайтты. Иранға экспорт бидай жеткізілімдерінің күрт өсуі нәтижесінде 74,5 есеге артты.

Ұлыбританияға жеткізілім көлемі екі есеге, Нидерланд пен Алжирге – 1,7 есеге өсті. Түркия қатты бидай импортының артуы есебінен қазақстандық өнім импортын 27 есеге көбейтті.

Сонымен қатар, ағымдағы маусымда импорттаушы елдердің қатарына Тунис пен Франция қосылды. Өткен маркетингтік жылдың сәйкес тоғыз айында бұл елдерге экспорт тіркелмеген болатын.

Сонымен бірге, бірқатар бағыттар бойынша экспорт көлемі төмендеді.

Әзербайжанға жеткізілім көлемі бидай импортының қысқаруына байланысты 3,08 есеге азайды. Бұған ресейлік өніммен бәсекелестіктің күшеюі және көлік шығындарын субсидиялау нормасының төмендеуі себеп болған.

Грузияға экспорт ресейлік бидаймен бәсекелестіктің күшеюі және бидай жеткізілімдерінің қысқаруы нәтижесінде 43,5%-ға төмендеді.

Норвегия қазақстандық бидай импортын 12%-ға қысқартты. Италияға қатты бидай жеткізілімі 32%-ға, Латвияға 28,7%-ға азайды.

Ағымдағы маркетингтік жылы Марокко, Мысыр және Вьетнамға экспорт мүлде жүзеге асырылған жоқ. Ал өткен жылы бұл елдерге тиісінше 158,6 мың тонна, 5 мың тонна және 3,5 мың тонна бидай жеткізілген болатын.

Экспорт болжамының жоғарылауына әсер еткен негізгі факторлардың бірі – жемдік ұн экспортының рекордтық көлемі болды.

2025/26 маркетингтік жылдың мамыр айында Қазақстан 352 мың тонна жемдік ұн экспорттады. Бұл сәуір айындағы көрсеткіштен шамамен 41%-ға жоғары және тарихтағы ең жоғары айлық экспорт көлемі болып тіркелді.

Маусымның тоғыз айының қорытындысы бойынша жемдік ұн экспорты 2,756 млн тоннаға жетіп, тарихи рекорд орнатты. Бұл өткен маркетингтік жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 1,88 есеге көп және 2024/25 маркетингтік жылындағы жалпы экспорт көлемінен 24%-ға жоғары.

Жемдік ұн экспортының 99%-дан астамы Қытай нарығына жөнелтілді.