29.01.2026, 10:48
Қазақстандық майлы дақылдарды қайта өңдеушілер Парсы шығанағы елдерінің премиум нарығына шығуда
Премиум нарықтарға шығу стратегиясы
Майлы дақылдар бағасының өсуі бұл позицияларды қазақстандық ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің ауыспалы егісіндегі ең рентабельді дақылдарға айналдырды. Ағымдағы нарықтық конъюнктура күнбағыс, зығыр және рапс алқаптарының кеңеюіне ықпал етеді, бұл өз кезегінде отандық қайта өңдеу кәсіпорындарына өткізудің жаңа бағыттарын игеруге мүмкіндік береді. Осындай қадамдардың бірі Ұлттық майлы дақылдарды қайта өңдеушілер қауымдастығының (NOPA) Дубайдағы GulFood-2026 халықаралық көрмесіне қатысуы болды.
Қауымдастық төрағасы Ядыкар Ибрагимовтың айтуынша, Таяу Шығыстағы жұмыс экспорттық арналарды әртараптандыру стратегиясының бір бөлігі болып табылады. Парсы шығанағы елдерінің нарығы премиум-класты күнбағыс майын сату үшін перспективалы алаң ретінде қарастырылады. Биыл бұл сала ассортименттің айтарлықтай жаңаруын күтуде: бірнеше зауыт тазартылған бөтелкедегі май өндірісін іске қосуда, бұл сыртқы нарықтарға бағытталған 15-тен астам жаңа брендтің пайда болуына әкеледі. Орта мерзімді перспективада қазақстандық өңдеушілер өсімдік майын экспорттайтын әлемдік үш ірі елдің қатарына кіруді жоспарлап отыр және Таяу Шығыстағы серіктестермен байланысты нығайту бұл көрсеткішке қол жеткізуге ықпал етуі тиіс.
Жаңа өңірді игерудің маңызды аспектісі логистикалық тізбектерді құру болып қала береді. Майларды Каспий теңізі арқылы Иран немесе Әзірбайжан порттарына дейін контейнерлермен жеткізуді, одан әрі араб мемлекеттеріне транзитпен тасымалдауды қамтитын мультимодальды маршруттарды пайдалану көзделіп отыр. Жоғары табысты нарықтарға шығу Қазақстанның агросекторының экономикасына тікелей әсер етеді деп күтілуде. Өңдеу рентабельділігінің артуы кәсіпорындарға фермерлерге шикізат үшін неғұрлым бәсекеге қабілетті сатып алу бағаларын ұсынуға мүмкіндік береді.
Қауымдастықта атап өткендей, сату географиясын кеңейту ішкі бағалардың тұрақтылығына оң әсер етіп, Орталық Азиядан келетін сатып алушыларға тәуелділікті төмендетті. Қазіргі уақытта қазақстандық өнім үшін Қытай, Ауғанстан және аймақтың көршілес елдерінің импорттаушылары бәсекелесуде, бұл әділ нарықтық құнның қалыптасуына ықпал етеді. Бұл тізімге Таяу Шығыстың қосылуы отандық өндірушілер үшін қосымша артықшылықтар туғызады.
Негізгі өнімнен бөлек, көрмеде жаңа экспорттық тауар — түйіршіктелген күнбағыс қабығы ұсынылды. Бұрын өндірістің қосалқы қалдығы болып саналған бұл өнім қазіргі уақытта органикалық тыңайтқыш, биоотын және саңырауқұлақ өсіруге арналған субстрат ретінде қолданыс табуда. Соңғы жылдары оған деген сұраныс айтарлықтай өсті: егер бұрын қабық зауыт қоймаларында жиналып қалса, қазір ол Еуроодақ елдеріне белсенді түрде экспортталуда, ал бірқатар кәсіпорындарда жеткізу келісімшарттары бірнеше ай бұрын жасалып қойған.
