02.12.2025, 11:37

Өнімділік төмен, бірақ сапа бар: Қостанай облысында сапалы бидайды қай өңірлерден іздеу керек

Биыл Қостанай облысының аудандарында бидай сапасы неге әртүрлі болды

 

 

Қар, аяз, жылымық. Биыл Қостанай облысында егін жинау науқаны жүйкеге салмақ салғаны анық. Қиындықты тек дақылдар емес, жергілікті аграрийлер де бастан өткерді. Соның салдарынан жалпы өнімділік жаман болмаса да, бидай сапасы айтарлықтай төмендеді. Бұл туралы AgroSearch күнделікті мониторингінің респонденттері хабарлайды.

 

Қостанай, Қарабалық, Сарыкөл және Федоров аудандарының шаруалары биылғы жоғары өнімділік туралы мәлімдеді. Олардың деректеріне сәйкес, өнімділік гектарына 15-тен 50 центнерге дейін өзгеріп отыр.

Қостанай ауданынан хабарласқан респондент өнімділікті 16–17 ц/га деңгейінде бағалайды, «өткен жылмен салыстырғанда жақсы». Басқа шаруаның көрсеткіші — 24 ц/га.

Федоров ауданында көрсеткіш 28 ц/га-ға дейін жеткен, ал Сарыкөл ауданында — 25 және 50 ц/га.

Алайда бұл оң динамиканы сапаның төмендеуі «жұмсартып» жіберді.

«Жаңбыр мен қар салдарынан бидайдың бір бөлігі ылғалға түсті, клейковина 19–20 %-ға дейін төмендеп, негізінен 4-класс болды», — дейді Қостанай ауданындағы аграрий.

Оны Қарабалық ауданындағы шаруалар да растайды.

«Басы иілген масақтар болды, жинау қиынға соқты», — дейді олар.

Осы ауданның тағы бір өндірушісі соңғы алқаптарда сапа 5-класқа дейін құлдырағанын айтады.

«Біз астықты бөлек жинадық, ауа райы жақсарған сәттерді таңдадық. Сол себепті орақ науқаны созылып кетті», — деп толықтырды ол.

Мониторингте жиі кездесетін тағы бір жауап: «Бастапқыда клейковина 27 % болды, кейін 23 %-ға түсті, ал соңында 20 %-ға дейін төмендеді».

Алайда жауын-шашынға дейін жинап үлгерген шаруалар тұрақты сапа туралы хабарлайды. Мысалы, Федоров ауданынан.

Биыл тіпті дәстүрлі түрде хай-про бидайымен танымал аудандар да сапа бойынша қиындықтарға тап болды.

«Жаңбыр екі апта бойы жауды, клейковина түсіп кетті. Бастапқыда 3-класс болған астық 5-класқа айналды», — дейді Амангелді ауданындағы респондент.

Бұл ауданда өнімділік 7 ц/га-дан аспайды. Дегенмен сапасы басқа респонденттерге қарағанда жоғары.

Ұқсас жағдай Арқалықта байқалады.

«Бұрын клейковина 30 %-дан жоғары болатын, ал әр жаңбырдан кейін төмендей берді. Негізі, пшеницина түгелі хай-про болар еді», — дейді аграрий.

Сонымен қатар шаруалар бидайды элеваторға өткізе алмай отырғандарын айтады. ХПП-лар толы, «астық үйіліп тұр, орын жоқ».

Кейбір аудандардың фермерлері биыл мүлдем өнімсіз қалды. Мәселен, Жангелдин ауданында шаруалар егістікті түгелдей сайғақ жеп қойғанын айтады.

«Біз тіпті егістікке шықпадық. Өнім жақсы өсіп келе жатқан. Қатардағы шаруалар 20 центнерден алып жатты. Бізде де жағдай солай еді, бірақ сайғақ бәрін жеп қойды. Сайғаққа қатысты ештеңе істеуге рұқсат жоқ, көмек те жоқ», — дейді фермер.

Кейбір шаруашылықтар 7 ц/га ғана алды.

Өнімділік өткен жылмен шамалас деңгейде Денисов ауданында — 10–17,5 ц/га. Бейімбет Майлин ауданында кей шаруашылықтар 20 ц/га жинады.

 

Доступ по подписке
Оформить подписку

Қосымша оқыңыз

Қазақстан жыл басынан бері 1,37 млн тоннадан астам бидай ұнын экспорттады Қазақстандық ұнның негізгі сатып алушысы Ауғанстан болып қала береді. Бұл елге қаңтар–тамыз айларында 874,3 мың тонна өнім жеткізілді Қазақстан мен Ливия астық, сиыр және қой етін жеткізу көлемін ұлғайтуды талқылады Келіссөздер барысында тараптар сауда байланыстарын дамыту, ветеринариялық талаптар және ауыл шаруашылығы өнімдерін жеткізудің тұрақты арналарын қалыптастыру мәселелерін талқылады Солтүстік Қазақстан облысында дәнді және дәнді-бұршақты дақылдарды жинау жұмыстары аяқталды Орташа өнімділік 17 ц/га құрады, ал өңірдің астық қоймаларына 1,5 млн тоннадан астам астық түсті СҚО-да пайдаланылмаған 1,9 мың гектар жайылым мемлекет меншігіне қайтарылды Аққайың ауданында жер заңнамасының бұзылғаны анықталып, жер ресурстарын басқару департаменті сотқа жүгінді «Бәйтерек» АӨК пен инфрақұрылымды дамыту үшін Қытайдан қаржы тарту мүмкіндігін қарастыруда Бейжіңдегі кездесулер барысында тараптар қазақстандық кәсіпорындарды несиелеу, инвесторлар тарту және халықаралық капитал нарықтарына шығу мәселелерін талқылады Продкорпорацияға жаңа өнімнен 135 мың тонна астық жеткізілді Астық жеткізілімдерінің негізгі көлемін Қостанай, Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстары қамтамасыз етті Қазақстанның солтүстік бөлігінде жауын-шашын егін жинау жұмыстарына қиындық туғызуы мүмкін еді Қазгидрометтің мәліметінше, қазан айының бірінші онкүндігінде елдің астық өсіретін аудандарының басым бөлігінде бірқалыпты жылы ауа райы сақталды Қазақстаннан күнбағыс майы, ұн және мал азығының экспорты 48%-ға өсті Қазақстан бидай экспортын 1,25 млрд долларға дейін ұлғайтты, ал зығыр тұқымының экспорты ақшалай мәнде 2,3 есе артты