02.12.2025, 11:37

Өнімділік төмен, бірақ сапа бар: Қостанай облысында сапалы бидайды қай өңірлерден іздеу керек

Биыл Қостанай облысының аудандарында бидай сапасы неге әртүрлі болды

 

 

Қар, аяз, жылымық. Биыл Қостанай облысында егін жинау науқаны жүйкеге салмақ салғаны анық. Қиындықты тек дақылдар емес, жергілікті аграрийлер де бастан өткерді. Соның салдарынан жалпы өнімділік жаман болмаса да, бидай сапасы айтарлықтай төмендеді. Бұл туралы AgroSearch күнделікті мониторингінің респонденттері хабарлайды.

 

Қостанай, Қарабалық, Сарыкөл және Федоров аудандарының шаруалары биылғы жоғары өнімділік туралы мәлімдеді. Олардың деректеріне сәйкес, өнімділік гектарына 15-тен 50 центнерге дейін өзгеріп отыр.

Қостанай ауданынан хабарласқан респондент өнімділікті 16–17 ц/га деңгейінде бағалайды, «өткен жылмен салыстырғанда жақсы». Басқа шаруаның көрсеткіші — 24 ц/га.

Федоров ауданында көрсеткіш 28 ц/га-ға дейін жеткен, ал Сарыкөл ауданында — 25 және 50 ц/га.

Алайда бұл оң динамиканы сапаның төмендеуі «жұмсартып» жіберді.

«Жаңбыр мен қар салдарынан бидайдың бір бөлігі ылғалға түсті, клейковина 19–20 %-ға дейін төмендеп, негізінен 4-класс болды», — дейді Қостанай ауданындағы аграрий.

Оны Қарабалық ауданындағы шаруалар да растайды.

«Басы иілген масақтар болды, жинау қиынға соқты», — дейді олар.

Осы ауданның тағы бір өндірушісі соңғы алқаптарда сапа 5-класқа дейін құлдырағанын айтады.

«Біз астықты бөлек жинадық, ауа райы жақсарған сәттерді таңдадық. Сол себепті орақ науқаны созылып кетті», — деп толықтырды ол.

Мониторингте жиі кездесетін тағы бір жауап: «Бастапқыда клейковина 27 % болды, кейін 23 %-ға түсті, ал соңында 20 %-ға дейін төмендеді».

Алайда жауын-шашынға дейін жинап үлгерген шаруалар тұрақты сапа туралы хабарлайды. Мысалы, Федоров ауданынан.

Биыл тіпті дәстүрлі түрде хай-про бидайымен танымал аудандар да сапа бойынша қиындықтарға тап болды.

«Жаңбыр екі апта бойы жауды, клейковина түсіп кетті. Бастапқыда 3-класс болған астық 5-класқа айналды», — дейді Амангелді ауданындағы респондент.

Бұл ауданда өнімділік 7 ц/га-дан аспайды. Дегенмен сапасы басқа респонденттерге қарағанда жоғары.

Ұқсас жағдай Арқалықта байқалады.

«Бұрын клейковина 30 %-дан жоғары болатын, ал әр жаңбырдан кейін төмендей берді. Негізі, пшеницина түгелі хай-про болар еді», — дейді аграрий.

Сонымен қатар шаруалар бидайды элеваторға өткізе алмай отырғандарын айтады. ХПП-лар толы, «астық үйіліп тұр, орын жоқ».

Кейбір аудандардың фермерлері биыл мүлдем өнімсіз қалды. Мәселен, Жангелдин ауданында шаруалар егістікті түгелдей сайғақ жеп қойғанын айтады.

«Біз тіпті егістікке шықпадық. Өнім жақсы өсіп келе жатқан. Қатардағы шаруалар 20 центнерден алып жатты. Бізде де жағдай солай еді, бірақ сайғақ бәрін жеп қойды. Сайғаққа қатысты ештеңе істеуге рұқсат жоқ, көмек те жоқ», — дейді фермер.

Кейбір шаруашылықтар 7 ц/га ғана алды.

Өнімділік өткен жылмен шамалас деңгейде Денисов ауданында — 10–17,5 ц/га. Бейімбет Майлин ауданында кей шаруашылықтар 20 ц/га жинады.

 

Доступ по подписке
Оформить подписку

Қосымша оқыңыз

Қазақстанда дәнді дақылдар егісіндегі отандық тұқымдардың үлесін 43,7%-дан 80%-ға дейін арттыру жоспарлануда 2026 жылы қазақстандық тұқымдармен 6,5 млн гектар дәнді дақыл егілді, ал ҰАҒББО ғалымдары үш жыл ішінде ауыл шаруашылығы дақылдарының 109 жаңа сорты мен буданын әзірледі Қазақстанда HORSCH және CLAAS ауыл шаруашылығы техникасының өндіріс көлемі 281,4 млрд теңгеге жетті Петропавлда өндіріс іске қосылғаннан бері 295 HORSCH егіс кешені, 864 комбайн, 397 трактор және 621 CLAAS жаткасы шығарылды Азық-түлік корпорациясы пилоттық жоба аясында 2,4 мың тоннадан астам жасымық қабылдады Ұзақ мерзімді форвардтық сатып алу бағдарламасына Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстарының бес шаруашылығы қатысуда Қарашада Ресей бидайының экспорты 2,7 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін Теміржол инфрақұрылымының шамадан тыс жүктелуі, астық тасымалдайтын вагондардың тапшылығы және кеме қатынасына қойылған шектеулер Ресей астығын сыртқы нарықтарға жеткізу тәуекелдерін арттыруда ҚТЖ Құрық порты арқылы экспорттық жүктерді жөнелтуге уақытша тыйым салды 1 185 вагонның жиналып қалуына байланысты шектеулер 2026 жылғы 19–30 қараша аралығында қолданылады Қазақстанда аграрийлерді жеңілдетілген қаржыландыру көлемі 1,2 трлн теңгеге жетті 2026 жылдың он айында ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 5,2%-ға өсіп, 8,9 трлн теңгеге жетті, ал субсидия түріндегі мемлекеттік қолдаумен 25 мыңға жуық шаруашылық қамтылды ШҚО аграрийлері 456,8 мың тонна күнбағыс жинады Дәнді және дәнді-бұршақты дақылдардың жалпы түсімі 428,7 мың тоннаға жетіп, орташа өнімділігі 17,4 ц/га құрады Солтүстік Қазақстан облысы дәнді дақылдардың өнімділігі бойынша көш бастады Өңір аграрийлері 4,9 млн тонна астық жинады, ал ауыл шаруашылығына тартылған инвестициялар көлемі 170,2 млрд теңгеге жетті