24.12.2025, 15:06
Продкорпорация мен БҰҰДБ қызыл жасымық өсіру бойынша үш жылдық бағдарламаны іске қосады
Солтүстік өңір фермерлеріне арналған ұзақ мерзімді аванс және орнықты егіншілік
Астық ресурстарын басқару жөніндегі ұлттық оператор – «Продкорпорация» көктемгі егіс жұмыстарына қаржыландыру алу үшін өтінімдер қабылдаудың басталғанын хабарлады. Бұл жолы негізгі басымдық ұзақ мерзімді ынтымақтастыққа беріліп отыр: қызыл жасымықты форвардтық сатып алу бағдарламасы үш жылға есептелген және БҰҰ Даму бағдарламасымен (БҰҰДБ) серіктестікте жүзеге асырылады.
Бағдарлама аясында аграршыларға аванс беру тетігі ұсынылады, онда қызыл жасымықтың бір тоннасына бекітілген баға 90 мың теңгені құрайды. Шарт талаптарына сәйкес, ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер тиісті жылдың қараша айына дейін өнім жеткізу міндеттемесін өз мойнына алады. Аванстық төлемдер бойынша міндеттемелерді толық орындау ұзақ мерзімге бөлінген — соңғы мерзімдер тиісінше 2026, 2027 және 2028 жылдардың 1 наурызына дейін белгіленген.
Бұл бастама БҰҰДБ-ның «Солтүстік Қазақстан ландшафты экожүйелерін сақтау және ауыл шаруашылығы өндірісінің орнықты жүйесін ілгерілету» жобасы аясында іске асырылуда. Бағдарламаға еліміздің негізгі үш астықты өңіріндегі фермерлік шаруашылықтар қатыса алады:
– Солтүстік Қазақстан облысы;
– Ақмола облысы;
– Қостанай облысы.
Бағдарламаның басты мақсаты — тек егіс науқанын қаржыландыру ғана емес, сонымен қатар орнықты егіншілік қағидаттарын енгізу және ғылыми негізделген ауыспалы егіс арқылы топырақты биологияландыру.
Продкорпорация әлеуетті жеткізушілерге бірқатар біліктілік талаптарын қойды. Өтінім берушілер БҰҰДБ-ның ғылыми сарапшыларының қатысуымен алдын ала іріктеуден өтеді. Өтінімді мақұлдау үшін шаруашылық келесі талаптарға сай болуы тиіс:
– Ғылыми негізделген ауыспалы егісті енгізуге жеткілікті жер қорының болуы (дәнді, майлы және бұршақ дақылдарын кезектестіру);
– Кадрлық әлеует — штатта агрономның болуы міндетті;
– Техникалық база — қажетті арнайы техника мен тұқымдық материалды өңдеу және сақтау қуаттарының болуы.
Бағдарламаның ерекшелігі — қатысушыларға көрсетілетін кешенді сараптамалық қолдау. Үш жылдық цикл бойы фермерлер бейінді мамандардан тұрақты кеңес алып отырады. Қолдау пакеті мыналарды қамтиды:
– Жеке ауыспалы егіс жоспарларын әзірлеу;
– Топырақтың зертханалық талдауы;
– Бұршақ дақылдарының индикативтік өнімділігін есептеу;
– Агротехнологиялар және экологиялық тәуекелдерді бағалау бойынша консультациялар.
Бағдарламаның тиімділігі тек қаржылық көрсеткіштермен ғана емес, сонымен қатар жер ресурстарының жай-күйі арқылы да бағаланады. Жоба аяқталғаннан кейін топырақ сапасының негізгі көрсеткіштері бойынша бақылау өлшемдері жүргізіледі: гумус деңгейі, қышқылдық (pH), қоректік элементтердің құрамы және өнімді ылғал қоры. Бұл өзгерістер динамикасын талдауға және қажет болған жағдайда Қазақстан жерлерінің құнарлылығын сақтау үшін агротехникалық карталарды түзетуге мүмкіндік береді.
