05.01.2026, 13:16
Қазақстанның АӨК экспорттық әлеуетін арттыруда: өсімдік шаруашылығынан түскен табыс 41%-ға өсті
Өсімдік және мал шаруашылығы экспорты Қазақстанның сыртқы нарықтағы орнын нығайтуда
Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешені сыртқы саудада тұрақты оң динамиканы көрсетіп отыр. Қауіпсіздік кеңесінің Ведомствоаралық комиссиясының жуырдағы отырысында жарияланған деректерге сәйкес, отандық өндірушілер өсімдік шаруашылығы мен мал шаруашылығы секторларында валюталық түсімді едәуір арттырды.
Экспорттық көрсеткіштерге негізгі үлесті өсімдік шаруашылығы өнімі қосты. Бұл сегменттегі шетелге жеткізілім көлемі ақшалай мәнде 41,2%-ға өсіп, $2,3 млрд-қа жетті. Экспорттық қоржынның негізін республика үшін дәстүрлі тауарлар құрады: бидай мен арпа;
зығыр тұқымы;
күнбағыс майы;
мал азығы.
Мал шаруашылығы секторы да екі таңбалы өсім көрсетті. Бұл бағыттағы экспорттық түсім 25,7%-ға артып, $222,6 млн-ды құрады.
Қазақстан өнімдеріне деген сұраныс жоғары әрі тұрақты болып қалып отыр. Жеткізілім құрылымын талдау агроэкспорттың 80%-дан астамы он негізгі импорттаушы елге тиесілі екенін көрсетеді. Қазақстанның басты сауда серіктестері қатарында Орталық Азия елдері, Қытай, Ресей, сондай-ақ Еуропа мен Таяу Шығыс мемлекеттері бар.
Сауда және интеграция министрлігінде экспортты әртараптандырудың маңыздылығы атап өтілуде. Бірінші вице-министр Айжан Бижанованың айтуынша, ведомствоның қазіргі стратегиясы дәстүрлі нарықтардағы позицияларды сақтаумен қатар, жаңа перспективалы бағыттарды белсенді түрде игеруге бағытталған.
Экспорттық әлеуетті іске асыру мақсатында Үкімет көлік-логистикалық инфрақұрылымды дамыту және құқықтық базаны қалыптастыру бойынша жұмыс жүргізіп жатыр. Маңызды қадамдардың бірі — ЕАЭО аясында Біріккен Араб Әмірліктері, Индонезия және Моңғолия сияқты елдермен еркін сауда аймақтары туралы келісімдерге қол қойылуы. Бұл қазақстандық бизнеске Азия мен Таяу Шығыстың қарқынды дамып келе жатқан нарықтарына жеңілдетілген қолжетімділік ашады.
Экспорттаушыларды қаржылық және институционалдық қолдау «QazTrade» АҚ және Экспорттық-кредиттік агенттік құралдары арқылы жүзеге асырылады. Ағымдағы жылдың басынан бері АӨК кәсіпорындарын қолдау көлемі шамамен 119 млрд теңгені құрады.
Бұл пакетке экспорттық акселерация бағдарламалары мен сауда-экономикалық миссияларды ұйымдастыру кіреді. Аталған шаралар өндірушілерге тікелей сатып алушыларды табуға және нақты келісімшарттар жасауға мүмкіндік береді.
