05.03.2026, 12:06
Азық-түлік бағасының өсуі тек ҚҚС-тың артуымен байланысты емес — ҚР ҰЭМ
Өнім бағасына әлемдік бағалардың өсуі мен импортқа тәуелділік сияқты бірнеше фактор әсер етеді
Қазақстанның Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин қосылған құн салығы (ҚҚС) мөлшерлемесі көтерілгеннен кейін байқалған азық-түлік бағасының өсуіне қатысты пікір білдірді. Мәжіліс кулуарларында журналистердің сұрақтарына жауап бере отырып, ол азық-түлік қымбаттауы тек салықтық өзгерістерге ғана емес, бірқатар басқа факторларға да байланысты екенін айтты, деп хабарлайды LS.
Министрдің айтуынша, Қазақстан барлық азық-түлік түрлерімен өзін толық қамтамасыз ете алмайды. Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының көпшілігі бойынша өзін-өзі қамтамасыз ету деңгейі 70%-дан 90%-ға дейін жетеді. Сонымен қатар ішкі нарықтағы кейбір өнімдер импортқа тәуелді, ал әлемдік нарықта азық-түлік бағасының жалпы өсуі байқалып отыр.
Жұманғарин сондай-ақ FAO индексінің деректерін келтірді. Оған сәйкес өткен жылы күнбағыс майы бойынша көрсеткіш 124-ке жеткен. Бұдан бөлек, сүт өнімдері мен етке әлемдік бағалар айтарлықтай өскен.
Министрдің сөзінше, әлемдік бағалардың өсуі қазақстандық өнімдерге сыртқы нарықта сұраныстың артуына әкеледі. Мұндай жағдайда фермерлер өнімді экспортқа шығаруға тырысады, өйткені ол жақта бағалар жоғары. Ал мемлекет ішкі нарықты қамтамасыз ету үшін өнімді ел ішінде сатуды сұраған кезде, өндірушілер ішкі нарықтағы бағаларды көтеру арқылы шығынды өтеуі мүмкін. Мұндай әрекеттерге тыйым салу мүмкін емес, себебі бұл саланың тартымдылығын төмендетуі ықтимал.
Министрдің айтуынша, қаңтар айының қорытындысы бойынша Қазақстандағы азық-түлік инфляциясы 0,8% болған, ал Ресейде бұл көрсеткіш 2%-ға жеткен. Қазақстанға азық-түлік өнімдерінің едәуір бөлігі Ресейден импортталатындықтан, елде «импорттық инфляция» әсері байқалады.
Жұманғарин азық-түлік бағасының өсуін тек ҚҚС-тың 4%-ға көтерілуімен түсіндіруге болмайтынын атап өтті. Оның айтуынша, бұл жағдай көптеген факторлардың әсерінен қалыптасады және әрбір жағдайды жеке талдау қажет.
Министр негізгі шешімдердің бірі ретінде отандық өндірісті дамыту және ішкі нарықты жергілікті өніммен қамтамасыз етуді атады. Қазіргі уақытта мемлекет осы бағытта жұмыс жүргізіп жатыр.
