19.11.2026, 00:22

Қарашада Ресей бидайының экспорты 2,7 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін

Теміржол инфрақұрылымының шамадан тыс жүктелуі, астық тасымалдайтын вагондардың тапшылығы және кеме қатынасына қойылған шектеулер Ресей астығын сыртқы нарықтарға жеткізу тәуекелдерін арттыруда

«СовЭкон» талдау орталығының болжамына сәйкес, қарашада Ресей бидайының экспорт көлемі қазандағы 2,9 млн тоннадан 2,7 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін. Осылайша, ағымдағы маусым басталғалы айлық көрсеткіштің алғаш рет төмендеуі күтілуде. Жеткізілімдердің қысқаруына теміржол тасымалының, әсіресе Латвия мен Литва порттары бағытындағы тасымалдың баяулауы негізгі себеп болды.

Шілде айында Қара теңізде кеме қатынасына шектеулер енгізілгеннен кейін Ресей бидайының айлық экспорт көлемі 1,7 млн тоннадан өсіп, кейіннен 2,8–2,9 млн тонна деңгейінде тұрақтанды. Дегенмен, қазіргі көрсеткіштер соңғы бес жылдағы осы кезеңге тән орташа мәннен, яғни айына шамамен 4,4 млн тоннадан айтарлықтай төмен болып отыр.

Сарапшылардың бағалауынша, жеткізілім көлемінің одан әрі ұлғаюына теміржол инфрақұрылымының жоғары жүктемесі мен астық тасымалдайтын вагондардың тапшылығы кедергі келтіруде. Нәтижесінде Латвия мен Литва порттарына апта сайынғы жөнелтілімдер екі есе қысқарып, бір ай бұрынғы 100 мың тоннадан шамамен 50 мың тоннаға дейін төмендеді.

Ресейдің экспорттық мүмкіндіктерін шектейтін қосымша фактор Керчь көпірінің зақымдануы болды. «СовЭкон» мамандарының мәліметінше, 17 қарашадағы қайталама соққы салдарынан көпір аркаларының бірі опырылып, Азов және Қара теңіздерді байланыстыратын жалғыз кеме қатынасы жолы — Керчь-Еникальск каналы жабылып қалды.

Каналды тазарту жұмыстары кеме қатынасының қалпына келуін бірнеше аптаға кешіктіруі мүмкін. Талдау орталығының есептеулеріне сәйкес, дәстүрлі түрде Ресей астығы экспортының шамамен төрттен бірі Азов теңізі арқылы жүзеге асырылады. Алайда ұшқышсыз ұшу аппараттарының шабуылдарына байланысты шілде айынан бері бұл бағыттағы кеме қатынасы тоқтатылған.

Сонымен қатар Ресей астығын Балтық жағалауы елдері арқылы транзиттік тасымалдауға байланысты тәуекелдер де артып келеді. Еуропалық одақ деңгейінде тиісті бастама жеткілікті қолдау таппағаннан кейін Латвия билігі Ресей мен Беларусь астығының транзитіне ұлттық деңгейде тыйым салу мүмкіндігін қарастыруда. Литвада 16 қарашадан бастап астықты тексеру шаралары енгізілді, олардың ұзақтығы екі айдан асуы мүмкін.

«СовЭкон» сарапшыларының пікірінше, соңғы уақытқа дейін теңіздегі уақытша бітім туралы келісімге қол жеткізу экспорттық жөнелтілімдердің салыстырмалы түрде тез қалпына келуіне ықпал етуі мүмкін еді. Алайда Украина тарапынан алыс қашықтыққа жасалатын соққылардың күшеюі аясында көлік инфрақұрылымының зақымдануы, тіпті атысты тоқтату туралы ықтимал келісім жасалған жағдайда да, Ресей астығының экспортын тежеуді жалғастыруы мүмкін.

Қосымша оқыңыз

Қарашада Ресей бидайының экспорты 2,7 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін Теміржол инфрақұрылымының шамадан тыс жүктелуі, астық тасымалдайтын вагондардың тапшылығы және кеме қатынасына қойылған шектеулер Ресей астығын сыртқы нарықтарға жеткізу тәуекелдерін арттыруда ҚТЖ Құрық порты арқылы экспорттық жүктерді жөнелтуге уақытша тыйым салды 1 185 вагонның жиналып қалуына байланысты шектеулер 2026 жылғы 19–30 қараша аралығында қолданылады Қазақстанда аграрийлерді жеңілдетілген қаржыландыру көлемі 1,2 трлн теңгеге жетті 2026 жылдың он айында ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 5,2%-ға өсіп, 8,9 трлн теңгеге жетті, ал субсидия түріндегі мемлекеттік қолдаумен 25 мыңға жуық шаруашылық қамтылды ШҚО аграрийлері 456,8 мың тонна күнбағыс жинады Дәнді және дәнді-бұршақты дақылдардың жалпы түсімі 428,7 мың тоннаға жетіп, орташа өнімділігі 17,4 ц/га құрады Солтүстік Қазақстан облысы дәнді дақылдардың өнімділігі бойынша көш бастады Өңір аграрийлері 4,9 млн тонна астық жинады, ал ауыл шаруашылығына тартылған инвестициялар көлемі 170,2 млрд теңгеге жетті ҚТЖ-ға астық тасымалдауға берілген өтінімдерді біркелкі бөлуді қамтамасыз ету тапсырылды Астық нарығына қатысушылар тасымалдау жоспарларын келісу және негізгі теміржол бағыттарының өткізу қабілетіне қатысты мәселелерді көтерді Қазақстанда ауыл шаруашылығы санағының қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының саны екі еседен астам өсті 2025 жылғы санақ деректеріне сәйкес, елдегі егіс алқаптары 23,2 млн гектарға жетті, ал майлы дақылдардың үлесі 4%-дан 17%-ға дейін ұлғайды Қазақстан мен Өзбекстан киікті сақтау бойынша бірлескен шаралар туралы келісімге келді Тараптар жануарлардың саны мен көші-қонын бірлесіп бақылауды, браконьерлікпен күресуді және олардың тарихи мекендеу аумақтарын қалпына келтіруді жоспарлап отыр