19.11.2026, 00:22
Қарашада Ресей бидайының экспорты 2,7 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін
Теміржол инфрақұрылымының шамадан тыс жүктелуі, астық тасымалдайтын вагондардың тапшылығы және кеме қатынасына қойылған шектеулер Ресей астығын сыртқы нарықтарға жеткізу тәуекелдерін арттыруда
«СовЭкон» талдау орталығының болжамына сәйкес, қарашада Ресей бидайының экспорт көлемі қазандағы 2,9 млн тоннадан 2,7 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін. Осылайша, ағымдағы маусым басталғалы айлық көрсеткіштің алғаш рет төмендеуі күтілуде. Жеткізілімдердің қысқаруына теміржол тасымалының, әсіресе Латвия мен Литва порттары бағытындағы тасымалдың баяулауы негізгі себеп болды.
Шілде айында Қара теңізде кеме қатынасына шектеулер енгізілгеннен кейін Ресей бидайының айлық экспорт көлемі 1,7 млн тоннадан өсіп, кейіннен 2,8–2,9 млн тонна деңгейінде тұрақтанды. Дегенмен, қазіргі көрсеткіштер соңғы бес жылдағы осы кезеңге тән орташа мәннен, яғни айына шамамен 4,4 млн тоннадан айтарлықтай төмен болып отыр.
Сарапшылардың бағалауынша, жеткізілім көлемінің одан әрі ұлғаюына теміржол инфрақұрылымының жоғары жүктемесі мен астық тасымалдайтын вагондардың тапшылығы кедергі келтіруде. Нәтижесінде Латвия мен Литва порттарына апта сайынғы жөнелтілімдер екі есе қысқарып, бір ай бұрынғы 100 мың тоннадан шамамен 50 мың тоннаға дейін төмендеді.
Ресейдің экспорттық мүмкіндіктерін шектейтін қосымша фактор Керчь көпірінің зақымдануы болды. «СовЭкон» мамандарының мәліметінше, 17 қарашадағы қайталама соққы салдарынан көпір аркаларының бірі опырылып, Азов және Қара теңіздерді байланыстыратын жалғыз кеме қатынасы жолы — Керчь-Еникальск каналы жабылып қалды.
Каналды тазарту жұмыстары кеме қатынасының қалпына келуін бірнеше аптаға кешіктіруі мүмкін. Талдау орталығының есептеулеріне сәйкес, дәстүрлі түрде Ресей астығы экспортының шамамен төрттен бірі Азов теңізі арқылы жүзеге асырылады. Алайда ұшқышсыз ұшу аппараттарының шабуылдарына байланысты шілде айынан бері бұл бағыттағы кеме қатынасы тоқтатылған.
Сонымен қатар Ресей астығын Балтық жағалауы елдері арқылы транзиттік тасымалдауға байланысты тәуекелдер де артып келеді. Еуропалық одақ деңгейінде тиісті бастама жеткілікті қолдау таппағаннан кейін Латвия билігі Ресей мен Беларусь астығының транзитіне ұлттық деңгейде тыйым салу мүмкіндігін қарастыруда. Литвада 16 қарашадан бастап астықты тексеру шаралары енгізілді, олардың ұзақтығы екі айдан асуы мүмкін.
«СовЭкон» сарапшыларының пікірінше, соңғы уақытқа дейін теңіздегі уақытша бітім туралы келісімге қол жеткізу экспорттық жөнелтілімдердің салыстырмалы түрде тез қалпына келуіне ықпал етуі мүмкін еді. Алайда Украина тарапынан алыс қашықтыққа жасалатын соққылардың күшеюі аясында көлік инфрақұрылымының зақымдануы, тіпті атысты тоқтату туралы ықтимал келісім жасалған жағдайда да, Ресей астығының экспортын тежеуді жалғастыруы мүмкін.

