Қазақстан мен Өзбекстан киікті сақтау бойынша бірлескен шаралар туралы келісімге келді

Қазақстан мен Өзбекстан киіктерді қорғау, олардың табиғи мекендеу аумақтарын қалпына келтіру және екі ел арасындағы көші-қон жолдарын сақтау үшін күш біріктіруге ниетті. Ынтымақтастық аясында жануарларға бірлескен мониторинг жүргізу, браконьерлікке қарсы күресу және киіктерді тарихи таралған аймақтарына қайтару бағдарламасын әзірлеу көзделген. Бұл туралы inbusiness.kz Қазақстан Республикасының Экология және табиғи ресурстар министрлігіне сілтеме жасап хабарлайды.

Екі елдің өзара іс-қимылына Қазақстанның өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Қуандық Қажкенов пен Өзбекстан Республикасының Экология және климаттың өзгеруі жөніндегі ұлттық комитетінің төрағасы Азиз Абдухакимов қол қойған өзара түсіністік туралы меморандум негіз болды.

Құжат Орталық Азия далаларының жануарлар дүниесіне тән өкілдерінің бірі — киік популяциясын ұзақ мерзімді сақтауға бағытталған екі мемлекеттің ынтымақтастығының негізгі бағыттарын айқындайды.

Қазақстанның Экология министрлігінде түсіндіргендей, киіктердің көші-қон ерекшеліктері оларды қорғауда келісілген тәсілді талап етеді. Жануарлар мемлекеттік шекаралар арқылы қоныс аудара алатындықтан, популяцияны тиімді қорғау үшін тиісті ведомстволардың тұрақты өзара іс-қимылы және қажетті ақпарат алмасуы маңызды.

Басым бағыттардың бірі киіктердің санын, көші-қон қозғалысын және денсаулық жағдайын бірлесіп бақылауды ұйымдастыру болмақ. Осы міндеттерді орындау үшін тараптар ғылыми зерттеулердің нәтижелерімен алмасуды, спутниктік бақылау жүйелерін пайдалануды және ветеринариялық бақылау тетіктерін жетілдіруді жоспарлап отыр.

Заманауи технологияларды қолдану мамандарға жануарлардың қозғалыс бағыттарын егжей-тегжейлі зерттеуге, популяция жағдайындағы өзгерістерді бақылауға және оған қауіп төндіруі мүмкін факторларды дер кезінде анықтауға мүмкіндік береді.

Ынтымақтастықтың жеке бағыты киіктерді олардың тарихи мекендеген аумақтарында қайта қалпына келтіруге байланысты. Қазақстан мен Өзбекстан жануарларды көшіру және қажетті табиғи жағдайларды қалпына келтіру жөніндегі келісілген іс-шараларды қамтитын арнайы реинтродукция бағдарламасын әзірлеуге ниетті.

Атап айтқанда, киіктердің тіршілігі үшін маңызды табиғи жайылымдар мен су айдындарын қалпына келтіру жұмыстары жоспарланып отыр. Бұл шаралар жануарлардың бұрынғы мекендеу орындарына қайта оралуына жағдай жасауға тиіс.

Бірлескен жұмыстың елеулі бөлігі киіктерді заңсыз аулау мен саудадан қорғауға арналады. Мемлекеттер браконьерлікпен күресті күшейтуді, бірлескен табиғат қорғау рейдтерін ұйымдастыруды және жауапты құрылымдар арасындағы өзара іс-қимылды дамытуды жоспарлап отыр.

Сонымен қатар меморандум трансшекаралық ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды дамытуды және жануарлардың көршілес мемлекеттер арасында еркін қозғалуына мүмкіндік беретін көші-қон дәліздерін сақтауды көздейді.

Ынтымақтастық ғылыми-зерттеу қызметін де қамтиды. Қазақстан мен Өзбекстан мамандары кәсіби тәжірибе және ғылыми деректермен алмасып, бірлескен зерттеулерге қатыса алады, сондай-ақ табиғат қорғау бастамаларын жүзеге асыруға халықаралық ұйымдарды тарта алады.

Экология министрлігінде киік популяциясын сақтау олардың табиғи мекендеу ортасының жағдайымен тікелей байланысты екенін атап өтті. Жануарлардың тұрақты тіршілік етуі үшін азық қорына және су көздеріне қолжетімділікті қамтамасыз ету, дала экожүйелерін сақтау және кедергісіз көші-қонға жағдай жасау қажет.

Аумақтар арасындағы табиғи байланыстарды сақтау ерекше маңызға ие, өйткені киіктердің қоныс аударуы олардың тіршілік циклінің маңызды бөлігі болып саналады. Сондықтан табиғат қорғау шаралары жануарлардың санын ғана емес, жайылымдардың, су айдындарының және көші-қон бағыттарының жағдайын да ескеруі тиіс.

Меморандумға қол қою Қазақстан мен Өзбекстанның киіктерді қорғау саласындағы іс-қимылдарын одан әрі үйлестіруге негіз қалайды. Құжатта көзделген шараларды іске асыру популяцияны сақтауға, биологиялық әртүрлілікті қорғауға және Орталық Азия елдері арасындағы экологиялық ынтымақтастықты дамытуға бағытталады.