06.11.2026, 00:04
МАДҚҚ Қазақстанның Қытайға май-тоңмай өнімдері экспортын 1 млн тоннаға дейін ұлғайтуды болжайды
Қазақстан ҚХР-ға күнбағыс майын жеткізушілер арасында екінші орынға ие болып, күнбағыс шротын экспорттаушы үш ірі елдің қатарына кірді
Майлы дақылдарды қайта өңдеушілердің ұлттық қауымдастығы (МАДҚҚ) өз құрамына кіретін кәсіпорындармен бірлесіп, 5–10 қараша аралығында Шанхайда өтіп жатқан 9-шы Қытай халықаралық импорт көрмесіне (CIIE) қатысуда. Ұлттық стендте Қытай нарығында сұранысқа ие Қазақстанда өндірілген май-тоңмай өнімдерінің кең ассортименті ұсынылған.
Қазақстан ҚХР-ға өсімдік майлары мен майлы дақылдарды қайта өңдеу өнімдерін жеткізетін жетекші елдердің бірі ретіндегі позициясын нығайтуды жалғастыруда. 2025 жылдың қорытындысы бойынша республика Қытайға күнбағыс майын экспорттаушылар арасында екінші орынға ие болып, күнбағыс шротын жеткізетін үш ірі елдің қатарына кірді. Рапс майы сегментінде Қазақстан 2024–2025 жылдардың нәтижелері бойынша негізгі жеткізушілердің алғашқы бестігіндегі орнын тұрақты түрде сақтап келеді.
Соңғы үш маусымда Қытай нарығына өсімдік майлары, шрот және күнжара экспортының көлемі 3,7 еседен астам өсті.
Өткен маусымның қорытындысы бойынша Қазақстан Қытайға 657 мың тонна май-тоңмай өнімін жеткізді. Экспортталған тауарлардың жалпы құны 438 млн АҚШ долларынан асты.
Майлы дақылдарды қайта өңдеушілердің ұлттық қауымдастығы мұндай көрсеткіштерге қол жеткізуге «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ-мен (ҚТЖ) өзара іс-қимыл да ықпал еткенін атап өтті. Бірлескен жұмыстың басым бағыттарының бірі Достық — Алашанькоу шекаралық өткелі арқылы Қытайға өсімдік майларын жөнелтудің теміржол жоспарларын бөлу жүйесін жетілдіру болды.
Қауымдастық бұл тетікті жетілдіру жұмыстарын 2024 жылдың ақпан айынан бері жүргізіп келеді. Өткен кезең ішінде келісілген жөнелту жоспарларының орындалу деңгейі 90%-дан асты. Салыстыру үшін айтсақ, 2023 жылы бұл көрсеткіш 40%-ға да жетпеген.
Экспортты дамытуға қосымша мүмкіндіктерді майлы дақылдарды қайта өңдеу өнімдерін теміржол арқылы тасымалдаудың жаңа тәсілдерін енгізу қамтамасыз етеді. Ағымдағы жылдың көктемінде МАДҚҚ ҚТЖ және Қытай темір жолдары әкімшілігімен бірлесіп, түйіршіктелген күнбағыс шротын астық тасымалдайтын вагондармен жеткізу жөніндегі пилоттық жобаны іске асыруға кірісті.
Қауымдастықтың мәліметінше, жобаның тәжірибелік нәтижелері оң бағалануда. Тасымалдаудың мұндай форматын пайдалану Қытайға күнбағыс шротының экспорттық жеткізілімдерін ұлғайтуға қосымша мүмкіндіктер ашады.
МАДҚҚ алдағы екі маусым ішінде Қазақстанның ҚХР-ға май-тоңмай өнімдері экспортының көлемі 1 млн тоннаға жетеді деп болжайды.
Қауымдастық күтілетін өсімнің негізгі факторлары ретінде шикізат базасының кеңеюін, логистикалық инфрақұрылымды пайдалану тиімділігінің артуын және майлы дақылдарды қайта өңдейтін жаңа кәсіпорындардың іске қосылуын атайды.
