Қазақстан мен Тәжікстан бидай жеткізілімдерін ұлғайту және АӨК саласындағы ынтымақтастықты дамыту мәселелерін талқылады

Қазақстан мен Тәжікстан ауыл шаруашылығы өнімдерінің өзара саудасын кеңейту, астық пен қайта өңделген өнімдер экспортын ұлғайту, сондай-ақ агроөнеркәсіптік кешенде бірлескен жобаларды іске асыру мүмкіндіктерін қарастыруда. Бұл мәселелер Қазақстанның ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров пен Тәжікстанның ауыл шаруашылығы министрі Қурбон Хакимзода арасындағы кездесудің негізгі тақырыптары болды. Келіссөздер Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмонның Қазақстанға ресми сапары аясында өтті.

Тәжікстан Орталық Азия өңіріндегі Қазақстанның маңызды әрі перспективалы сауда серіктестерінің бірі болып қала береді.

2025 жылдың қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығы өнімдерінің өзара жеткізілімдерінің көлемі 11%-ға артып, шамамен 600 млн долларға жетті. Аграрлық сектор екі мемлекет арасындағы жалпы тауар айналымының жартысына жуығын құрады.

Сауда-экономикалық өзара іс-қимылды одан әрі дамыту мақсатында тараптар ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеуге бағытталған бірлескен өндірістік тізбектерді қалыптастыру перспективаларын қарастырды.

Келіссөздердің басым бағыттарының бірі қазақстандық астықтың Тәжікстан нарығына экспортын кеңейту болды.

Атап айтқанда, «Азық-түлік корпорациясы» ҰК» АҚ мен Тәжікстанның Мемлекеттік материалдық резервтер агенттігі арасындағы 100 мың тонна бидай жеткізуді көздейтін келісімшарт шеңберіндегі ынтымақтастықты одан әрі дамыту мәселесі талқыланды. Кездесу қорытындысы бойынша тараптар Тәжікстанның қажеттіліктерін ескере отырып, жеткізілім көлемін ұлғайту жөніндегі жұмысты жандандыруға келісті.

Астық экспортын кеңейту Қазақстанға отандық ауыл шаруашылығы өндірушілерінің позициясын нығайтуға, астыққа тұрақты сұранысты қолдауға және Орталық Азия нарықтарында қазақстандық аграрлық өнімдердің үлесін арттыруға мүмкіндік береді.

Талқылаудың жеке бағыты экспорттық жеткізілімдерді әртараптандыру болды. Екі елдің өкілдері қайта өңделген ауыл шаруашылығы өнімдері мен дайын азық-түлік тауарларының өзара саудасын дамытуға қызығушылық білдірді.

Негізгі назар ауыл шаруашылығы шикізатын басым түрде экспорттаудан гөрі қосылған құны жоғары өнімдердің үлесін біртіндеп арттыруға аударылуда. Мұндай тәсіл қазақстандық қайта өңдеу кәсіпорындары үшін қосымша мүмкіндіктер туғызып, ел ішіндегі өндірістің дамуына ықпал етеді.

Алдағы өзара іс-қимылды 2027–2028 жылдарға арналған ынтымақтастықтың Жол картасына сәйкес жүзеге асыру жоспарлануда. Құжат аграрлық өнімдердің өзара жеткізілімдерін кеңейту, өсімдік шаруашылығын, тұқым шаруашылығын және селекцияны дамыту жөніндегі жұмысты жандандыруды көздейді.

Сонымен қатар басым бағыттар қатарына мал шаруашылығының өнімділігін арттыру, ветеринариялық жүйені жетілдіру және фитосанитариялық қауіпсіздікті нығайту енгізілген.

Сапардың практикалық бөлігі Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешеніндегі жетекші кәсіпорындардың бірі — «Родина» агрофирмасы» ЖШС-не барумен жалғасты. Шаруашылық өсімдік шаруашылығын, өнеркәсіптік мал шаруашылығын, ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеуді және дамыған әлеуметтік инфрақұрылымды біріктіретін агробизнесті кешенді ұйымдастырудың үлгісі болып табылады.

Тәжікстан делегациясына агрофирманың өндірістік қызметінің негізгі кезеңдері көрсетілді. Қонақтар ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіру, меншікті жемшөп базасын қалыптастыру, мал шаруашылығы өнімдерін өндіру және оларды кейіннен қайта өңдеу үдерістерімен танысты.

Бұл бағыттарды бірыңғай өндірістік жүйеге біріктіру кәсіпорынға әр кезеңде өнім сапасын бақылауды қамтамасыз етуге, ресурстарды тиімді бөлуге және шаруашылық қызметінің нәтижелілігін арттыруға мүмкіндік береді.

Тәжікстан өкілдерінің ерекше назарын шведтік DeLaval өндірушісінің Орталық Азиядағы ең ірі роботтандырылған сауу каруселі орнатылған тауарлы-сүт кешені аударды.

Кешен 2025 жылдың қаңтарында пайдалануға беріліп, Қазақстандағы сүтті мал шаруашылығын технологиялық жаңғыртудың мысалдарының біріне айналды.

Роботтандырылған жүйе бір мезгілде 80 бас ірі қара малды орналастыруға есептелген. Жабдық бес сағат ішінде 2 мыңға дейін сиырға қызмет көрсете алады.

Өндірістік үдерістерді автоматтандырудың жоғары деңгейі өнімділікті арттыруға және еңбек ресурстарын ұтымды пайдалануға мүмкіндік береді. Кешеннің бір ауысымдағы жұмысын қамтамасыз ету үшін небәрі 12 маман қажет.

Осындай технологияларды қолдану өнеркәсіптік мал шаруашылығына заманауи тәсілдерді енгізуге, тауарлы сүт өндірісін ұлғайтуға, кәсіпорындардың тиімділігі мен қазақстандық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға ықпал етеді.

Агрофирмаға сапар барысында делегацияға әлеуметтік инфрақұрылым нысандары да таныстырылды. Тәжікстанның ауыл шаруашылығы министрі Қурбон Хакимзода кәсіпорын қызметкерлері мен ауыл тұрғындары үшін жасалған жағдайлармен танысты.

«Родина» агрофирмасы» ЖШС-не бару Тәжікстан өкілдеріне заманауи ауыл шаруашылығы өндірісінің ұйымдастырылуымен танысуға, Қазақстанның АӨК технологиялық мүмкіндіктерін бағалауға және өсімдік шаруашылығы мен мал шаруашылығында озық шешімдерді қолданудың практикалық тәжірибесін зерделеуге мүмкіндік берді.