19.11.2026, 01:13

Азық-түлік корпорациясы пилоттық жоба аясында 2,4 мың тоннадан астам жасымық қабылдады

Ұзақ мерзімді форвардтық сатып алу бағдарламасына Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстарының бес шаруашылығы қатысуда

Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстарының ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері Азық-түлік корпорациясының ресурстарына жаңа өнімнен 2,4 мың тоннадан астам жасымық жеткізді. Жеткізілімдер ұлттық астық операторы Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасымен (БҰҰДБ) бірлесіп жүзеге асырып жатқан ұзақ мерзімді форвардтық сатып алу пилоттық бағдарламасы аясында жүргізілді.

Іріктеу қорытындысы бойынша жобаның қатысушылары ретінде бес ауыл шаруашылығы кәсіпорны таңдалды: «Викторовское», «КосЕлАгро», «Токуши GRAIN», «Полтавское» және «Шагала Агро» ЖШС. Көктемде шаруашылықтар егіс науқанын өткізу үшін аванстық қаржыландыру алды, ал егін жинау жұмыстары аяқталғаннан кейін Азық-түлік корпорациясына жасымық жеткізді.

Ұлттық астық операторының мәліметінше, келіп түскен жасымық партияларын зертханалық зерттеу нәтижелері ақуыздың жоғары мөлшерін көрсетті. Оның массалық үлесі 27,6%-дан 30,2%-ға дейін жетті.

Дәнді-бұршақты дақылдарды форвардтық қаржыландыру бағдарламасына қатысудың негізгі талаптары — ғылыми негізделген ауыспалы егісті сақтау және бейінді мамандардың ұсынымдарын орындау. Үш жыл бойы жобаны ғылыми сүйемелдеуді Қазақ агроөнеркәсіптік кешен экономикасы және ауылдық аумақтарды дамыту ғылыми-зерттеу институтының қызметкерлері қамтамасыз етеді. Осы жұмыс аясында мамандар егіс алқаптарына тұрақты мониторинг жүргізеді, егістік жерлерге барып, аграрийлерге консультациялық қолдау көрсетеді.

Институт мамандары жүргізген күзгі агрохимиялық зерттеу нәтижелері көптеген егістік алқаптарында өсімдіктерге қолжетімді күкірт мөлшерінің төмен екенін анықтады. Сонымен қатар топырақтың фосформен қамтамасыз етілу деңгейі тіпті бір ауыл шаруашылығы кәсіпорнының аумағында да әркелкі.

Алынған мәліметтер негізінде ғалымдар әрбір шаруашылық үшін алдағы маусымда тыңайтқыш енгізу бойынша жеке ұсынымдар әзірледі. Топырақ құрамының ерекшеліктерін ескере отырып, ауыспалы егіс аясында жасымықтан кейін жаздық бидай, арпа немесе рапс егу жоспарлануда. Келесі маусымда ғылыми-зерттеу институтының мамандары жобаға қатысатын егістік алқаптарына қайта агрохимиялық зерттеу жүргізуді көздеп отыр.

«Азық-түлік корпорациясы» ҰК» АҚ басқарма төрағасының орынбасары Самат Теңбаевтың айтуынша, жасымықты өткізуден түскен қаражатты револьверлік тетік арқылы 2027 жылғы көктемгі дала жұмыстарын аванстық қаржыландыруға бағыттау жоспарлануда.

Сондай-ақ ол ұзақ мерзімді форвардтық сатып алу жүйесі ауыл шаруашылығы тауар өндірушілеріне егіс науқанын алдын ала жоспарлауға және ғалымдармен бірлесіп әзірленген ауыспалы егіс схемаларына сәйкес жасымық өсіруді жалғастыруға мүмкіндік беретінін атап өтті.

Пилоттық бағдарлама 2026 жылдан 2028 жылға дейінгі үш ауыл шаруашылығы маусымын қамтиды және «Солтүстік Қазақстандағы тұрақты ауыл шаруашылығы өндірісі жүйесін ілгерілету және ландшафт экожүйелерін сақтау» (FOLUR) жобасы аясында жүзеге асырылады. Жобаның негізгі міндеттері — ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін арттыру, топырақ құнарлылығын сақтау және өндірісті аванстық қаржыландыру арқылы ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінің экономикалық мүмкіндіктерін кеңейту.

Бастапқы кезеңде бағдарлама Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстарының шаруашылықтарын қамтиды. Алдағы уақытта экологиялық тұрғыдан тұрақты егіншілік әдістерін енгізу бойынша жинақталған тәжірибені Қазақстанның басқа өңірлеріне тарату жоспарлануда.

 

Қосымша оқыңыз

Азық-түлік корпорациясы пилоттық жоба аясында 2,4 мың тоннадан астам жасымық қабылдады Ұзақ мерзімді форвардтық сатып алу бағдарламасына Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстарының бес шаруашылығы қатысуда Қарашада Ресей бидайының экспорты 2,7 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін Теміржол инфрақұрылымының шамадан тыс жүктелуі, астық тасымалдайтын вагондардың тапшылығы және кеме қатынасына қойылған шектеулер Ресей астығын сыртқы нарықтарға жеткізу тәуекелдерін арттыруда ҚТЖ Құрық порты арқылы экспорттық жүктерді жөнелтуге уақытша тыйым салды 1 185 вагонның жиналып қалуына байланысты шектеулер 2026 жылғы 19–30 қараша аралығында қолданылады Қазақстанда аграрийлерді жеңілдетілген қаржыландыру көлемі 1,2 трлн теңгеге жетті 2026 жылдың он айында ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 5,2%-ға өсіп, 8,9 трлн теңгеге жетті, ал субсидия түріндегі мемлекеттік қолдаумен 25 мыңға жуық шаруашылық қамтылды ШҚО аграрийлері 456,8 мың тонна күнбағыс жинады Дәнді және дәнді-бұршақты дақылдардың жалпы түсімі 428,7 мың тоннаға жетіп, орташа өнімділігі 17,4 ц/га құрады Солтүстік Қазақстан облысы дәнді дақылдардың өнімділігі бойынша көш бастады Өңір аграрийлері 4,9 млн тонна астық жинады, ал ауыл шаруашылығына тартылған инвестициялар көлемі 170,2 млрд теңгеге жетті ҚТЖ-ға астық тасымалдауға берілген өтінімдерді біркелкі бөлуді қамтамасыз ету тапсырылды Астық нарығына қатысушылар тасымалдау жоспарларын келісу және негізгі теміржол бағыттарының өткізу қабілетіне қатысты мәселелерді көтерді Қазақстанда ауыл шаруашылығы санағының қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының саны екі еседен астам өсті 2025 жылғы санақ деректеріне сәйкес, елдегі егіс алқаптары 23,2 млн гектарға жетті, ал майлы дақылдардың үлесі 4%-дан 17%-ға дейін ұлғайды