Қазақстанда ауыл шаруашылығы техникасын өндіруді жергіліктендіру кеңейтілуде

Қостанайдағы AGROMASH зауыты халықаралық ауыл шаруашылығы техникасын өндірушілермен ынтымақтастықты кеңейтіп, машиналар мен олардың компоненттерін жергілікті жерде өндіруді дамытуда. Қазақстандағы жобаларды жүзеге асыруға жеті шетелдік компания — Väderstad, Dewulf, Lindsay Corporation, Amity Technology, Vervaet, Kuhn Group және Brandt Agricultural Products тартылған.

Жаңа серіктестіктер кәсіпорынның John Deere, Deutz-Fahr және Lovol компанияларымен жүзеге асырып жатқан жобаларын, сондай-ақ отандық ESSIL комбайндарын өндіруді толықтырады. Нәтижесінде Қостанайдағы өндірістік алаңда ауыл шаруашылығы техникасын шығаратын мультибрендтік орталық кезең-кезеңімен қалыптасып келеді.

Халықаралық өндірушілермен ынтымақтастық шығарылатын машиналардың ассортиментін кеңейтуге, заманауи технологиялар мен жаңа өндірістік процестерді игеруге, сондай-ақ Қазақстанның өзінде қажетті құзыреттерді дамытуға мүмкіндік береді.

Сонымен қатар кәсіпорын жергіліктендіру деңгейін арттыруда. Өндірістік операциялардың барған сайын көбірек бөлігі ел ішінде орындалады, оның ішінде жекелеген тораптар, бөлшектер мен компоненттер шығарылады. 2021 жылдан бастап зауытта жергіліктендіру орталығы жұмыс істейді, оның қуаты біртіндеп кеңейтілуде.

2025 жылдың қорытындысы бойынша өндірістік алаңда 2 мыңнан астам өздігінен жүретін техника шығарылды. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы машиналарына арналған 300 мыңнан астам компонент өндірілді. Алдыңғы жылдармен салыстырғанда компоненттер шығару көлемі бес есе артты.

Отандық ауыл шаруашылығы машина жасау саласының дамуы мемлекеттік қолдау шараларымен қатар жүруде. Аграршылар Қазақстанда өндірілген техниканы жылдық 5% мөлшерлемемен, бастапқы жарнасыз және 10 жылға дейінгі мерзімге жеңілдетілген лизинг бағдарламалары аясында сатып ала алады.

Бұдан бөлек, 30%-ға дейін мемлекеттік субсидиялау қарастырылған. Ағымдағы жылы ауыл шаруашылығы техникасын жеңілдетілген лизингке беру бағдарламасына 350 млрд теңге бағытталды.

Бағдарламаны іске асыру аясында аграршылардың техника сатып алу көлемі артты. Екі жыл ішінде көрсеткіш 35%-ға өсті. 2023 жылы лизинг арқылы жалпы құны 178 млрд теңге болатын 7 710 бірлік ауыл шаруашылығы техникасы өткізілсе, 2025 жылы 269 млрд теңгеге 10,4 мың бірлік техника берілді.

Өсім өздігінен жүретін техника сегментінде де байқалады. 2025 жылы ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер 4 249 трактор сатып алды. Бұл 2 846 техника сатып алынған 2023 жылғы деңгейден 50%-ға көп.

Осы кезеңде сатып алынған комбайндар саны 58%-ға артты. Егер 2023 жылы аграршылар 512 бірлік сатып алса, 2025 жылы бұл көрсеткіш 807 комбайнға жетті.

Лизинг көлемінің өсуі ағымдағы жылы да жалғасуда. «ҚазАгроҚаржы» АҚ мәліметінше, 1 тамыздағы жағдай бойынша аграршыларға жалпы сомасы 286,5 млрд теңгеге 8 920 бірлік ауыл шаруашылығы техникасы лизингке берілді. Бұл көрсеткіш өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 23%-ға жоғары.

Қаржылық құралдар ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге машина-трактор паркін жаңартуға және заманауи техниканы сатып алу кезіндегі қаржылық жүктемені азайтуға мүмкіндік береді.

Жергілікті өндірісті дамыту қосалқы бөлшектерді жеткізу және жөндеу жұмыстарын жүргізу мерзімдерін қысқартуға да мүмкіндік береді. Бұл фактор егіс және егін жинау науқандары кезінде ерекше маңызға ие. Қазақстан ішінде компоненттер өндіру халықаралық логистикалық тізбектерге тәуелділікті төмендетіп, шаруашылықтарды қажетті бөлшектермен жедел қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Сонымен қатар AGROMASH сервистік инфрақұрылымды дамытуда. Қазіргі уақытта кәсіпорын желісі Қазақстанның астық өндіретін өңірлерінде орналасқан тоғыз филиал мен 11 өкілдіктен тұрады.

Өңірлік желі шаруашылықтарды қосалқы бөлшектермен қамтамасыз етуге және қажет болған жағдайда мамандарды тікелей ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге жедел жіберуге мүмкіндік береді.

Шетелдік өндірушілермен ынтымақтастықты кеңейту, жергіліктендіру деңгейін арттыру, компоненттердің жеке өндірісін дамыту, жеңілдетілген қаржыландыру және сервистік желі Қазақстанда ауыл шаруашылығы машина жасау саласын одан әрі дамытуға жағдай қалыптастырады.

Аграршылар үшін бұл заманауи ауыл шаруашылығы техникасын таңдау мүмкіндігін кеңейтеді, машиналарға қызмет көрсету мерзімін қысқартады және компоненттер жеткізілімінің тұрақтылығын арттырады. Сонымен қатар жергілікті өндірістің дамуы өнеркәсіптік кооперацияға, жаңа технологияларды игеруге және қосымша өндірістік құзыреттерді қалыптастыруға ықпал етеді.

Ауыл шаруашылығы министрлігі агроөнеркәсіптік кешенді технологиялық жаңғырту және елдің азық-түлік қауіпсіздігін нығайту аясында ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер үшін заманауи техниканың қолжетімділігін арттыру және отандық ауыл шаруашылығы машина жасау саласын дамыту бойынша жұмысты жалғастыруда.