7,5 миллион гектар бос тұр: «Атамекен» жерді қайта түгендеуді ұсынады

Кәсіпкерлердің ұлттық палатасы «Атамекен» облыс әкімдіктеріне маңызды ұсыныс жасады: мемлекеттік ауыл шаруашылығы жерлерінің толық түгендеуін жүргізу. Мақсат — тек қайтарылған ғана емес, сонымен қатар пайдаланылмай жатқан басқа учаскелерді де ашық электронды саудаға шығару. Бұл бастама елдің аграрлық секторының дамуына жаңа серпін бермек.

Өсу мен дамудың әлеуеті
«Атамекеннің» пікірінше, мұндай қадам жер қорын барынша тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Бұл, өз кезегінде, фермерлер мен агробизнес үшін жаңа мүмкіндіктер ашады, инвестиция тартады, қайта өңдеу өнеркәсібін дамытады, жаңа жұмыс орындарын құрады және ауылдық аумақтардың дамуына ықпал етеді. Сонымен қатар, палата ауыл тұрғындары мал жаюға және жеке шаруашылық жүргізуге пайдаланатын жерлерді сақтаудың маңыздылығын атап өтті.
«Атамекен» ҰКП басқарма төрағасының орынбасары Назира Үсенова маңызды мәселеге назар аударды: адал емес жер иелерінен қайтарылған 7,5 миллион гектар әлі күнге дейін игерілмеген. Бұл — ауыл шаруашылығын дамытуға, жұмыс орындарын құруға және Қазақстанның азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуға жіберілген мүмкіндік.

Цифрландыру және Президент тапсырмалары
Бұл бастама Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың халыққа Жолдауында айтылған тапсырмаларымен үндеседі. Президент 2025 жылдың соңына дейін ауыл шаруашылығы жерлерін бөлу рәсімдерін толық электрондық конкурсқа көшіруді және бұл тәртіпті заңда бекітуді тапсырды. Сондай-ақ 2026 жылдың ортасына дейін қайтарылған барлық жерлер тұрақты шаруашылық айналымына енгізілуі тиіс.
Цифрландыру бұл реформаның негізгі бөлігі болып табылады. Әкімдіктер Цифрлық даму министрлігімен бірлесіп электрондық жүйелердің үздіксіз жұмысын, интернетке қолжетімділікті және фермерлер үшін ыңғайлы платформаларды қамтамасыз етуі тиіс. Бұл техникалық кедергілерді жоюға және өтініш беру процесін жеңілдетуге көмектеседі. Сонымен қатар, ауыл шаруашылығы жерлерін ғарыштан бақылау жүйесін жасанды интеллектіні пайдалана отырып жетілдіру қажет. Бұл топырақ сапасын терең талдауға, өнімділікті болжауға және егістіктің жағдайын бақылауға мүмкіндік береді.

Фермерлерді қорғау
«Атамекен» цифрландырудың қуатты құрал екенін атап өтті, бірақ ол мемлекеттік органдардан жауапкершілікті талап етеді. Жүйе іркіліссіз жұмыс істеуі тиіс және адал фермерлердің құқығы бұзылмауы қажет, әйтпесе жаңа ережелер олар үшін қосымша ауыртпалыққа айналады.
Палата бұрын болған мәселелерді еске салды: ғарыштық мониторингті енгізу кезінде қателіктер орын алып, фермерлерден есеп кітаптарын жүргізу талап етілген. Бұл талап орындалмаған жағдайда жер тартып алынуы мүмкін еді. «Атамекеннің» бірнеше мәрте өтінішінен кейін бұл міндет жойылды.
Отандық компаниялар да өздерінің цифрлық шешімдерін ұсынып отыр. Жерді қашықтан зондтау компаниялары қауымдастығы кеңесінің төрағасы Абзал Жамалов қазақстандық агротех-стартап «Egistic» ЖШС-ін мысалға келтірді. Компания фермерлерге егістік жағдайы, топырақтағы ылғалдылық деңгейі және басқа да маңызды көрсеткіштер туралы деректерді қашықтан зондтау арқылы нақты уақыт режимінде алуға мүмкіндік беретін жүйе жасады.
«Атамекен» мемлекеттік органдарды Президент тапсырмасын орындау кезінде барлық ерекшеліктерді ескеруге шақырады. Жер реформасын сауатты жүзеге асыру миллиондаған гектарды айналымға қосып қана қоймай, агроөнеркәсіп кешенінің тұрақты дамуының негізі бола алады.