Қазақстан аграрлық нарығы: баға өсімін күтеміз бе, әлде қазір сату керек пе?

Қазақстанның аграрлық нарығында жұмсақ бидайдың негізгі сорттарының бағасы төмендесе, майлы дақылдар секторында трейдерлер зығырды экспортқа сатып алуға жоғары қызығушылық танытып отыр. «Астық және майлы дақылдар. Қазақстан» ғылыми-зерттеу бюросының талдамалық есебіне сәйкес, астық өндірушілерге күтуші тактика ұстану ұсынылса, майлы дақылдардың көпшілігі үшін қазіргі кезеңді қолайлы сату уақыты деп атауға болады.

Астық: баға түзету аясындағы күту стратегиясы
Осы аптада астық нарығында бағалар шамалы төмендеді. Атап айтқанда, 3-сыныпты бидай (клейковинасы 23%-ға дейін) 3 теңгеге арзандап, 85 тг/кг деңгейіне түсті. 4-сыныпты бидай 2 теңгеге арзандап, 80 тг/кг болды. Басқа сыныптағы бидайлар, сондай-ақ арпа мен қатты бидай бағалары тұрақты. Мысалы, жоғары сапалы 3-сыныпты бидай (клейковинасы 28% және одан жоғары) әлі де 117 тг/кг деңгейінде саудалануда.
Сарапшылар аграрийлерге «қажет болған жағдайда» сату тактикасын ұстануды ұсынады. Бұл дегеніміз, астықты тек қаржылық немесе техникалық қажеттілік туған жағдайда (мысалы, элеваторларды босату үшін) сатқан жөн, өйткені қазіргі нарық конъюнктурасы шарықтау шегінде емес, бірақ күрт құлдырау қаупін де көрсетпейді.

Майлы және бұршақ дақылдары: экспорттық сұраныс – сатудың уақыты
Майлы және бұршақ дақылдары секторында жағдай әлдеқайда белсенді. Трейдерлер зығырды сатып алу бойынша келісімшарттарды белсенді түрде жасасуда, оны Еуропа мен Қытай нарығына жеткізу жоспарлануда. Сатып алушылар үшін басты фактор – өнім сапасы: сыртқы түрі, май мөлшері және пестицидтердің болмауы.
Жоғары сұранысқа қарамастан, кейбір бағалар аздап төмендеді. Зығыр 2 теңгеге арзандап, 229 тг/кг болды. Ал бұршақ пен қызыл жасымық 5 теңгеге төмендеп, тиісінше 100 тг/кг және 165 тг/кг деңгейінде саудалануда.
Талдаушылардың айтуынша, «сату» стратегиясы майлы дақылдардың көпшілігі үшін (соның ішінде зығыр, рапс, күнбағыс, сафлор және соя) орынды. Бұл алдағы кезеңде бағаның айтарлықтай өсу әлеуеті жоқ екенін, ал қазіргі деңгей тиімді екенін көрсетеді.
Ерекше жағдай – жасымық, оған да астық секілді «қажет болған жағдайда» сату ұсынылады.


Осылайша, елдің аграрлық нарығы әрқилы бағытта дамуда. Егер астық өндірушілер үшін бұл – салмақты шешімдер мен қолайлы жағдайды күту кезеңі болса, майлы дақылдар өсірушілер үшін экспорттық сұраныс аясында өнімді тиімді өткізу мүмкіндігі ашылды.