17.03.2026, 05:51

Әлемде соя майының экспорты Аргентинадағы соя өңдеудің қысқаруына байланысты төмендеуде

Соя өңдеу көлемінің қысқаруы және АҚШ-тағы баға үстемесінің өсуі жаһандық жеткізілімдерге әсер етті

Oil World аналитикалық агенттігінің мәліметінше, ақпан айында әлемдік соя майы жеткізілімдерінің қысқаруы тіркелді. Негізгі жеткізуші елдер — Украина, АҚШ, Аргентина және Бразилия — тарапынан жиынтық экспорт шамамен 569 мың тонна болды. Ал қаңтар айында бұл көрсеткіш 731 мың тонна, ал 2025 жылғы ақпанда 829 мың тонна болған.

Төмендеудің негізгі себебі Аргентинада соя бұршақтарын өңдеу көлемінің 2 млн тоннаға дейін қысқаруы болды. Алдын ала бағалаулар бойынша, ағымдағы жылдың ақпанында аргентиналық соя майының экспорты өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 50%-ға азайып, 260 мың тонна болған. Бұл 2023 жылдың қазан айынан бергі ең төмен айлық көрсеткіш. Сонымен қатар елде соя майының қорлары азайып, 2026 жылдың қаңтарының соңына қарай шамамен 200 мың тоннаға дейін төмендеді, бұл соңғы алты айдағы ең төмен деңгей.

Әлемдік жеткізілімдердің қысқаруына АҚШ соя майының әлемдік бағаларға қатысты баға үстемесінің жоғары болуы да әсер етті. Бұл жағдай алдағы апталарда АҚШ-тағы биодизель және HVO өндірушілері тарапынан сұраныстың айтарлықтай өсуі күтілуімен байланысты. Ақпан айында АҚШ-тан соя майының экспорты 55 мың тоннаға дейін төмендеді. Ал бір ай бұрын бұл көрсеткіш 72 мың тонна, ал 2025 жылғы ақпанда 136 мың тонна болған.

Сонымен бірге әлемдік жеткізілімдердің төмендеуінің бір бөлігі Бразилия экспортының артуы есебінен ішінара өтелді. Ақпан айында ел 221 мың тонна соя майын экспорттады, бұл қаңтардағы көрсеткіштен (146 мың тонна) шамамен екі есе көп және 2025 жылғы ақпан деңгейінен (111 мың тонна) айтарлықтай жоғары. Украинадан осы өнімнің экспорты ақпан айында 33 мың тонна болды, ал бір ай бұрын 35 мың тонна, ал өткен жылдың осы кезеңінде 60 мың тонна болған.

Жалпы алғанда, 2025/26 маркетингтік жылының басынан бері әлемдік соя майы экспорты 3,52 млн тоннаға жетті. Ал алдыңғы маусымның осы кезеңінде (қазан–ақпан) бұл көрсеткіш 4,32 млн тонна болған. Атап айтқанда, Аргентина 2,47 млн тонна жеткізді (бір жыл бұрын — 3,03 млн тонна), Бразилия — 558 мың тонна (514 мың тонна), АҚШ — 281 мың тонна (548 мың тонна), Украина — 207 мың тонна (228 мың тонна).

Қосымша оқыңыз

Азық-түлік корпорациясы пилоттық жоба аясында 2,4 мың тоннадан астам жасымық қабылдады Ұзақ мерзімді форвардтық сатып алу бағдарламасына Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстарының бес шаруашылығы қатысуда Қарашада Ресей бидайының экспорты 2,7 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін Теміржол инфрақұрылымының шамадан тыс жүктелуі, астық тасымалдайтын вагондардың тапшылығы және кеме қатынасына қойылған шектеулер Ресей астығын сыртқы нарықтарға жеткізу тәуекелдерін арттыруда ҚТЖ Құрық порты арқылы экспорттық жүктерді жөнелтуге уақытша тыйым салды 1 185 вагонның жиналып қалуына байланысты шектеулер 2026 жылғы 19–30 қараша аралығында қолданылады Қазақстанда аграрийлерді жеңілдетілген қаржыландыру көлемі 1,2 трлн теңгеге жетті 2026 жылдың он айында ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 5,2%-ға өсіп, 8,9 трлн теңгеге жетті, ал субсидия түріндегі мемлекеттік қолдаумен 25 мыңға жуық шаруашылық қамтылды ШҚО аграрийлері 456,8 мың тонна күнбағыс жинады Дәнді және дәнді-бұршақты дақылдардың жалпы түсімі 428,7 мың тоннаға жетіп, орташа өнімділігі 17,4 ц/га құрады Солтүстік Қазақстан облысы дәнді дақылдардың өнімділігі бойынша көш бастады Өңір аграрийлері 4,9 млн тонна астық жинады, ал ауыл шаруашылығына тартылған инвестициялар көлемі 170,2 млрд теңгеге жетті ҚТЖ-ға астық тасымалдауға берілген өтінімдерді біркелкі бөлуді қамтамасыз ету тапсырылды Астық нарығына қатысушылар тасымалдау жоспарларын келісу және негізгі теміржол бағыттарының өткізу қабілетіне қатысты мәселелерді көтерді Қазақстанда ауыл шаруашылығы санағының қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының саны екі еседен астам өсті 2025 жылғы санақ деректеріне сәйкес, елдегі егіс алқаптары 23,2 млн гектарға жетті, ал майлы дақылдардың үлесі 4%-дан 17%-ға дейін ұлғайды