11.07.2025, 17:52

Қазақстаннан өсімдік майы өнімдерінің экспорты 1 миллион тоннадан асты

Қазақстан өсімдік майы экспортының ауқымын кеңейтуде


Ағымдағы ауыл шаруашылығы маусымының тоғыз айында Қазақстан шетел нарықтарына 1 миллион тоннадан астам майлы өнім экспорттады. Майлы дақылдарды өңдеушілердің ұлттық қауымдастығының (НАПМК) мәліметінше, өсімдік майлары, шрот және күнжара экспортының жалпы көлемі 1,002 млн тоннаға, ал валюта түсімі 612 миллион АҚШ долларынан асты. Бұл өткен маркетингтік жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 46% жоғары көрсеткіш.

Экспорт өсіміне ең үлкен үлесті өсімдік майлары қосты — бұл сегмент бойынша валюталық табыс 57%-ға артты. Қауымдастық бұл өсімді экспорттық арналарды кеңейту мен тиімді баға саясатының арқасы деп түсіндіреді.

Нарықтар мен өсу динамикасы
Еуропалық Одақ елдеріне экспорт едәуір өсті. Атап айтқанда, Данияға жеткізу 12 еседен астамға, Германияға — 165%-ға, Латвияға — 14%-ға ұлғайды. Сонымен қатар, 2024/25 МЖ кезеңінде Эстонияға тұрақты жеткізілімдер басталды — өткен маусымда мұндай экспорт болмаған.

Орталық Азия елдерінде де өсім байқалады. Қырғызстан69%, Өзбекстан — 35%, Тәжікстан — 22% өсім көрсетті. Ерекше атап өтерлігі — Түрікменстан Қазақстаннан 16 мың тонна майлы өнім импорттады, ал бұған дейін бұл көрсеткіш жылына 1 мың тоннадан аспайтын.
Қытай (+41%) мен Ауғанстанға (+30%) да экспорт айтарлықтай артты.

Стратегиялық мақсаттар мен ішкі нарық
НАПМК дерегінше, Қазақстан күнбағыс майын экспорттайтын әлемнің үш ірі елінің қатарына кіруді мақсат етіп отыр. Жылдық валюталық түсімді 2 миллиард АҚШ долларына жеткізу көзделген.
Қауымдастық экспорт бағыттарының диверсификациясы тек сыртқы нарықтардағы көлемді арттырып қана қоймай, бағалық тәуекелдерді азайтуға, сондай-ақ ішкі нарықтағы тұрақтылықты сақтауға және өңдеу саласының тұрақты дамуына ықпал ететінін атап өтеді.

Қосымша оқыңыз

Ақпанда әлемдік азық-түлік бағалары бес айлық төмендеуден кейін өсті Азық-түлік нарығы негізгі өңірлердегі сұраныс пен ауа райы жағдайларындағы өзгерістерге жауап беруде 2025/26 маркетингтік жылы Қытайдың арпа импорты аздап артады Астықтың негізгі жеткізушілері Австралия, Канада және Еуразия елдері болып қала береді Қазақстанда сүтті мал шаруашылығын ұзақ мерзімді дамыту стратегиясы әзірленуде Бағдарлама жобасы өнімділікті арттыруға, өндірісті жаңғыртуға және инвестицияларды көбейтуге бағытталған Қытай астық және майлы-тоң май өнімдері бойынша «қалыпты импорт» саясатын сақтайды Ел агросекторды қолдауға және ішкі өндірісті дамытуға басымдық береді Азық-түлік бағасының өсуі тек ҚҚС-тың артуымен байланысты емес — ҚР ҰЭМ Өнім бағасына әлемдік бағалардың өсуі мен импортқа тәуелділік сияқты бірнеше фактор әсер етеді USDA Қазақстанда бидайдың рекордқа жақын өнімін болжайды Астық қоры мен сыртқы нарықтағы тұрақты сұраныс экспорттық әлеуеттің жоғары деңгейде сақталуына мүмкіндік беруде Иран 2025/26 маусымында қажетті бидайдың 90%-дан астамын импорттады Астықтың негізгі жеткізілімдері негізінен орындалды, ал басты жеткізуші ретінде Ресей қалып отыр Қазақстанның оңтүстік өңірінде егіс науқаны басталды Өңір аграршылары көктемгі дала жұмыстарының белсенді кезеңіне кірісті