05.03.2026, 05:45
USDA Қазақстанда бидайдың рекордқа жақын өнімін болжайды
Астық қоры мен сыртқы нарықтағы тұрақты сұраныс экспорттық әлеуеттің жоғары деңгейде сақталуына мүмкіндік беруде
АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің (USDA) бағалауынша, 2025/26 маркетингтік жылы Қазақстанда бидай өндірісі шамамен 18 млн тоннаға жетуі мүмкін. Бұл көрсеткіш өткен жылғы өнімнен сәл төмен болады. Ал өткен жылғы нәтиже бақылау тарихындағы екінші ең жоғары көрсеткіш болған.
Өндірістің аздап төмендеуін сарапшылар ауыл шаруашылығы дақылдарын әртараптандыру саясаты аясында бидай егілетін алқаптардың қысқаруымен байланыстырады. Сонымен қатар өткен маусымда егіс алқаптарының азаюы қолайлы ауа райының әсерінен өнімділіктің артуы арқылы ішінара өтелді.
USDA болжамы бойынша, Қазақстанның бидай экспорты шамамен 10 млн тоннаны құрауы мүмкін. Бұл өткен маусымдағы рекордтық деңгейге сәйкес келеді. Мұндай болжам елдегі астық қорларының көлеміне, көлік субсидиялары бағдарламасының жалғасуына және маусым басынан бері жоғары экспорт қарқынына негізделген. Шолуда атап өтілгендей, қыркүйектен желтоқсанға дейін Қазақстан 5,3 млн тонна бидай экспорттады, бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда шамамен 40%-ға көп. Негізгі сатып алушылар дәстүрлі түрде Орталық Азия елдері болып қала береді, алайда қазақстандық экспорттаушылар жеткізу географиясын кеңейтіп, Еуропа мен Солтүстік Африка нарықтарына да астық жеткізуде.
Желтоқсан айында ай сайынғы экспорт көлемі күрт өсіп, 2,1 млн тоннаға жетті. Сауалнамаға қатысушылардың айтуынша, бұл өсім ең алдымен Өзбекстандағы сатып алушылардың ұн тартуға арналған бидайды белсенді түрде сатып алуымен байланысты болды. Олар экспорттық бағалардың өсуін күтпей, алдын ала сатып алуға тырысқан. Бұл бағалар әдеттегіден жоғары болды, себебі әрі жем ретінде, әрі Қытайға экспортталатын жемдік ұн өндірісінде қолданылатын қос мақсаттағы бидайға сұраныс артты, делінген USDA шолуында.
Қазақстанда бидайдың ішкі тұтынуы да осы маусымда өсіп, шамамен 8,7 млн тоннаға жетеді деп болжануда. Өсу қатарынан төртінші жыл жалғасуда және сапасы төмен бидайды Қытайға экспортталатын жемдік ұнға қайта өңдеумен байланысты. Сонымен қатар ел ішінде де мал азығына деген сұраныс артып келеді.
