Қазақстан мен Латвия агроөнеркәсіп саласындағы ынтымақтастықты күшейтуде

Қазақстан мен Латвия агроөнеркәсіп кешені саласындағы ынтымақтастықты кеңейту және сауда-логистикалық байланыстарды дамыту перспективаларын талқылады. Келіссөздер Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы вице-министрі Ермек Кенжеханұлы мен Латвия Республикасының Климат және энергетика министрлігінің парламенттік хатшысы Янис Ирбе арасында өтті.

Кездесу барысында тараптар ауыл шаруашылығы саласындағы өзара іс-қимылдың қазіргі жағдайын қарастырып, аграрлық өнімдер саудасын, транзиттік-логистикалық ынтымақтастықты, аграрлық ғылым мен білімді, ветеринариялық және фитосанитариялық бақылауды одан әрі дамыту мәселелерін талқылады.

Ермек Кенжеханұлы Қазақстан Латвияны Еуропалық одақтағы маңызды серіктестердің бірі ретінде қарастыратынын және екіжақты қатынастарды нығайтуға ерекше мән беретінін атап өтті. Оның айтуынша, латвиялық делегацияның сапары екі елдің практикалық ынтымақтастықты кеңейтуге, салалық ведомстволар, ғылыми ұйымдар мен бизнес қауымдастықтар арасындағы тікелей диалогты дамытуға мүдделі екенін көрсетеді.

Кездесу барысында сауда-экономикалық көрсеткіштерге ерекше назар аударылды. 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан мен Латвия арасындағы агроөнеркәсіптік өнім айналымы 51,4 млн АҚШ долларына жетті. Вице-министр Қазақстан әлемдік азық-түлік қауіпсіздігі жүйесінде маңызды орын алатынын және астық өндіруші ірі мемлекеттердің қатарына кіретінін атап өтті. Елдегі ауыл шаруашылығы дақылдарының егіс алқабы шамамен 24 млн гектарды құрайды, оның басым бөлігі дәнді дақылдарға тиесілі.

Сондай-ақ ұн, құрама жем, макарон өнімдері және терең өңделген өнімдерді қоса алғанда, қайта өңделген өнім экспортын дамыту мәселесі атап өтілді. Қазақстан астық экспортынан әлемде 10-орында, ұн экспортынан 2-орында және күнбағыс майын экспорттау бойынша 8-орында тұр.

Тараптар Балтық өңірі арқылы қазақстандық өсімдік шаруашылығы өнімдерінің транзитін де жеке талқылады. 2025 жылы Латвия порттары арқылы 750 мың тонна жүк тасымалданса, 2026 жылдың басынан бері бұл көрсеткіш 250 мың тоннаға жетті.

Келіссөздер барысында аграрлық ғылым мен білім беру саласындағы ынтымақтастық мәселелері де қаралды. Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті мен Латвия жаратылыстану ғылымдары және технологиялар университеті арасындағы өзара іс-қимылдың табысты жүзеге асып жатқаны атап өтілді. Серіктестік аясында академиялық ұтқырлық бағдарламалары, ғылыми тағылымдамалар және бірлескен зерттеулер жүзеге асырылуда.

Қазақстан тарапы бірлескен ғылыми жобаларды кеңейтуге, Erasmus+ бағдарламалары бойынша өтінімдер дайындауға, қос диплом бағдарламаларын дамытуға, сондай-ақ магистранттар мен докторанттардың академиялық ұтқырлығын арттыруға қызығушылық білдірді.

Кездесудің жеке бір бөлігі ветеринариялық және фитосанитариялық қауіпсіздік мәселелеріне арналды. Келіссөздер қорытындысы бойынша екі елдің салалық ведомстволары өсімдіктер карантині саласындағы өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды.

Кездесуге қатысушылар бұл құжат Қазақстан мен Латвияның профильдік қызметтері арасындағы өзара іс-қимылды күшейтуге, өсімдіктерді карантиндеу және қорғау жүйелерін жетілдіруге, сондай-ақ ауыл шаруашылығы өнімдерінің өзара саудасын кеңейтуге ықпал ететінін атап өтті.

Сонымен қатар тараптар Астанада өтіп жатқан Қазақстан-Латвия бизнес-форумы аясында екіжақты ынтымақтастық перспективаларын талқылауды жалғастыруға ниетті. Форум мүдделі ұйымдар арасында жаңа байланыстар орнатуға және екі ел арасындағы серіктестікті дамытуға қосымша серпін береді деп күтілуде.