Ирандағы тұрақсыздық аясында Қазақстан балама экспорттық бағыттарды қарастыруда

Ирандағы шиеленіскен жағдайға байланысты Қазақстан өз өнімдерін экспорттаудың балама бағыттарын қарастыра бастады. Бұл туралы Премьер-Министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин Сенат кулуарында журналистерге берген сұхбатында мәлімдеді.

Министрдің айтуынша, қажет болған жағдайда тауар ағындарын Грузия арқылы немесе Қытай порттары арқылы қайта бағдарлау мүмкіндігі қарастырылып отыр. Мұндай шешімдер логистиканы күрделендіруі мүмкін, дегенмен егер жағдай ұзақ мерзімді сипат алса, мемлекет бизнеске қолдау көрсету және экспорт тұрақтылығын қамтамасыз ету бойынша шаралар қабылдайды. Дегенмен, Жұманғарин қазіргі сәтте нақты салдарлар туралы айту әлі ерте екенін атап өтті.

Маршруттың өзгеруі тауар бағасына әсер ете ме деген сұраққа жауап бере отырып, министр Қазақстан экспортының негізгі бөлігін биржалық тауарлар құрайтынын айтты. Олардың бағасын ішкі емес, сыртқы нарықтар айқындайды, сондықтан логистикалық өзгерістер бағаға тікелей әсер етпейді.

Ресми статистикаға сәйкес, 2024/25 маркетингтік жылының алғашқы сегіз айында Қазақстан Иранға 1,07 млн тонна арпа экспорттады. Бұл өткен маусымның сәйкес кезеңіндегі көрсеткіштен 26 есе және алдыңғы маусымдағы көлемнен үш есе жоғары.

Иран — Қазақстандық арпаның негізгі тұтынушыларының бірі. Сол себепті аталған бағыттың тұрақтылығы агроөнеркәсіптік сектор үшін стратегиялық маңызға ие. Логистика шектелген жағдайда Қазақстан жеткізу тізбегіндегі үзілістердің алдын алып, сыртқы нарықтардағы позициясын сақтау үшін жаңа бағыттарды дамытуы қажет болады.