25.11.2025, 21:26

  Әлемдік жасымық нарығында ұсыныстың артықшылығы күтілуде

Жасымық нарығындағы профицит: рекордтық өнім және экспорттық әлеует

 

Жаңа маусымда жаһандық жасымық нарығы негізгі өндіруші елдердегі рекордтық өнім және Үндістан тарапынан импорттық сұраныстың қысқаруы аясында ұсыныстың артықшылығына тап болады. Бұл туралы Түркияның Мерсин қаласында өткен AgroFood Summit 2025 халықаралық конференциясында AGPULSE PTE LTD (Сингапур) компаниясының директоры Гаурав Джайн мәлімдеді.

Сарапшының болжамына сәйкес, Аустралия 2025/26 маркетингтік жылында 1,53 млн тонна жасымық жинайды, бұл өткен жылғы көрсеткіштен 270 мың тоннаға артық. Елдің экспорттық әлеуеті 850 мың тоннаға бағалануда, ал ауыспалы қорлар 917 мың тоннаға жетуі мүмкін.

Бұл дақылдың әлемдегі ең ірі өндірушісі – Канада жалпы түсімді бір жыл бұрынғы 2,47 млн тоннадан 2,94 млн тоннаға дейін ұлғайтады. Алайда, экспорттық жеткізілімдер тек 1,9 млн тоннаны құрайды, ал қорытынды қорлар тарихи рекордты жаңартып, 1,3 млн тоннаға жетеді.

Әлемдік жасымық өндірушілері мен экспорттаушылары арасында үшінші орынды бекіткен Қазақстан айтарлықтай өсім көрсетуде. Ағымдағы жылы республика өткен маусыммен салыстырғанда өндірісті 136 мың тоннаға арттырып, 592 мың тонна бұршақ дақылын жинады. Қазақстанның экспорты 300 мың тоннадан 500 мың тоннаға дейін өседі, бұл ретте жеткізілімдердің негізгі бағыты Түркия болып қала береді.

Ұсыныс артықшылығының қалыптасуындағы негізгі фактор – әлемдік нарықтағы ең ірі жасымық сатып алушылардың бірі Үндістанның импорттық сұранысының төмендеуы болмақ. Оның себебі ел ішіндегі ноқаттың (нут) жоғары түсімі болып отыр, бұл импорттық бұршақ дақылдарына деген қажеттілікті ішінара алмастырады.

 

Қосымша оқыңыз

Таяу Шығыстағы жағдайдың ушығуы аясында мұнай мен ауыл шаруашылығы өнімдерінің әлемдік бағасы күрт өсті Геосаяси шиеленістің күшеюі мұнай мен негізгі ауыл шаруашылығы дақылдарының бағасының күрт көтерілуіне әкелді Ақпанда әлемдік азық-түлік бағалары бес айлық төмендеуден кейін өсті Азық-түлік нарығы негізгі өңірлердегі сұраныс пен ауа райы жағдайларындағы өзгерістерге жауап беруде 2025/26 маркетингтік жылы Қытайдың арпа импорты аздап артады Астықтың негізгі жеткізушілері Австралия, Канада және Еуразия елдері болып қала береді Қазақстанда сүтті мал шаруашылығын ұзақ мерзімді дамыту стратегиясы әзірленуде Бағдарлама жобасы өнімділікті арттыруға, өндірісті жаңғыртуға және инвестицияларды көбейтуге бағытталған Қытай астық және майлы-тоң май өнімдері бойынша «қалыпты импорт» саясатын сақтайды Ел агросекторды қолдауға және ішкі өндірісті дамытуға басымдық береді Азық-түлік бағасының өсуі тек ҚҚС-тың артуымен байланысты емес — ҚР ҰЭМ Өнім бағасына әлемдік бағалардың өсуі мен импортқа тәуелділік сияқты бірнеше фактор әсер етеді USDA Қазақстанда бидайдың рекордқа жақын өнімін болжайды Астық қоры мен сыртқы нарықтағы тұрақты сұраныс экспорттық әлеуеттің жоғары деңгейде сақталуына мүмкіндік беруде Иран 2025/26 маусымында қажетті бидайдың 90%-дан астамын импорттады Астықтың негізгі жеткізілімдері негізінен орындалды, ал басты жеткізуші ретінде Ресей қалып отыр