04.09.2026, 00:46

Қазақстан рапс тұқымының экспортын екі еседен астам арттырды

Маусым қорытындысы бойынша рапс жеткізілімдері 300 мың тоннаға жетуі мүмкін

2025/26 маркетингтік жылдың қыркүйек–шілде айларында Қазақстан 265,8 мың тонна рапс тұқымын экспорттады. Бұл алдыңғы маркетингтік жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткіштен 2,2 есе көп, деп хабарлады Қазақстанның Астық одағы талдау комитетінің жетекшісі Евгений Карабанов.

ҚР Мемлекеттік кірістер комитетінің мәліметінше, шілде айында рапс тұқымының экспорт көлемі ЕАЭО елдеріне жеткізілімдерді есепке алмағанда 5,5 мың тоннаны құрады. Маусыммен салыстырғанда көрсеткіш 3,6 есе төмендеді.

Ағымдағы маркетингтік жылдың 11 айында Қазақстан бірқатар сыртқы нарықтарға рапс жеткізілімдерін айтарлықтай арттырды. Ресейге экспорт 66,1 мың тоннаға жетіп, 2,04 есе өсті. Қытайға 42,9 мың тонна жеткізілді — бұл өткен маркетингтік жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 7,94 есе көп. Латвияға жеткізілімдер 3,7%-ға өсіп, 41,6 мың тоннаға, ал Өзбекстанға — 28,3 есе артып, 25,5 мың тоннаға жетті.

Сонымен қатар Эстонияға рапс тұқымының экспорты 26%-ға төмендеп, 5,7 мың тоннаны, ал Польшаға — 8,4%-ға азайып, 19,7 мың тоннаны құрады. Францияға жеткізілімдер өткен маркетингтік жылдағы 5 мың тоннадан нөлге дейін, ал Германияға — 3,6 мың тоннадан нөлге дейін қысқарды.

Қазақстандық рапс тұқымының ең ірі сатып алушысы Ресей болды. Оның үлесіне жалпы экспорт көлемінің 25%-ы тиесілі болды.

Евгений Карабановтың айтуынша, ағымдағы маркетингтік жылдағы рапс жеткізілімдерінің динамикасы тарихтағы ең жоғары нәтижені көрсетіп отыр. Қазақстанның Астық одағы маусым қорытындысы бойынша қазақстандық рапс тұқымының экспорты 300 мың тоннаға жетеді деп болжап отыр.

Ағымдағы маркетингтік жылы зығыр тұқымының экспорты да рекордтық көрсеткіштер көрсетуде. Шілде айында Қазақстан ЕАЭО елдерін есепке алмағанда сыртқы нарықтарға 62,9 мың тонна зығыр тұқымын жеткізді. Маусыммен салыстырғанда экспорт көлемі 24,7%-ға төмендеді.

Сонымен қатар маусым басынан бергі жоғары жеткізілім көлемінің арқасында қазақстандық зығыр экспорты 11 айда рекордтық 1 млн 223 мың тоннаға жетті. Бұл өткен маркетингтік жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткіштен 2,42 есе көп.

Евгений Карабанов ағымдағы маркетингтік жылы қазақстандық зығыр тұқымының экспорты, әсіресе ЕО мен Қытай бағытында, абсолюттік рекордтар орнатып отырғанын атап өтті. Қазақстан Еуропалық Одаққа зығыр тұқымын жеткізу бойынша көшбасшы болып табылады және Қытайға жеткізу көлемі бойынша екінші орында тұр.

Қазақстанның Астық одағының болжамы бойынша, маркетингтік жылдың қорытындысында елден зығыр тұқымының экспорты 1,28 млн тоннаны құрайды.

Қосымша оқыңыз

Азық-түлік корпорациясы пилоттық жоба аясында 2,4 мың тоннадан астам жасымық қабылдады Ұзақ мерзімді форвардтық сатып алу бағдарламасына Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстарының бес шаруашылығы қатысуда Қарашада Ресей бидайының экспорты 2,7 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін Теміржол инфрақұрылымының шамадан тыс жүктелуі, астық тасымалдайтын вагондардың тапшылығы және кеме қатынасына қойылған шектеулер Ресей астығын сыртқы нарықтарға жеткізу тәуекелдерін арттыруда ҚТЖ Құрық порты арқылы экспорттық жүктерді жөнелтуге уақытша тыйым салды 1 185 вагонның жиналып қалуына байланысты шектеулер 2026 жылғы 19–30 қараша аралығында қолданылады Қазақстанда аграрийлерді жеңілдетілген қаржыландыру көлемі 1,2 трлн теңгеге жетті 2026 жылдың он айында ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 5,2%-ға өсіп, 8,9 трлн теңгеге жетті, ал субсидия түріндегі мемлекеттік қолдаумен 25 мыңға жуық шаруашылық қамтылды ШҚО аграрийлері 456,8 мың тонна күнбағыс жинады Дәнді және дәнді-бұршақты дақылдардың жалпы түсімі 428,7 мың тоннаға жетіп, орташа өнімділігі 17,4 ц/га құрады Солтүстік Қазақстан облысы дәнді дақылдардың өнімділігі бойынша көш бастады Өңір аграрийлері 4,9 млн тонна астық жинады, ал ауыл шаруашылығына тартылған инвестициялар көлемі 170,2 млрд теңгеге жетті ҚТЖ-ға астық тасымалдауға берілген өтінімдерді біркелкі бөлуді қамтамасыз ету тапсырылды Астық нарығына қатысушылар тасымалдау жоспарларын келісу және негізгі теміржол бағыттарының өткізу қабілетіне қатысты мәселелерді көтерді Қазақстанда ауыл шаруашылығы санағының қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының саны екі еседен астам өсті 2025 жылғы санақ деректеріне сәйкес, елдегі егіс алқаптары 23,2 млн гектарға жетті, ал майлы дақылдардың үлесі 4%-дан 17%-ға дейін ұлғайды