08.09.2025, 12:16
Қазақстанның бейресурстық экспорты 2030 жылға қарай $52 млрд-қа жетуі тиіс
Қазақстан бейресурстық экспортқа басымдық береді
Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрлігі елдің экономикалық стратегиясын түбегейлі өзгертуі мүмкін жаңа тұжырымдаманы таныстырды. Билік шикізат экспортына емес, дайын өнім экспортын дамытуға басымдық беруді көздеп отыр. Осы мақсатта 2030 жылға дейін шикізат тауарларының экспорты едәуір қысқартылып, кедендік баж салығы мен басқа да шектеулер енгізілмек.
Бұл бастама Қазақстан Республикасының 2030 жылға дейінгі сауда саясаты тұжырымдамасында бекітілген. Ол жергілікті өндірушілерді қолдауға және қазақстандық өнімдердің әлемдік нарықтағы бәсекеге қабілеттілігін арттыруға бағытталған. Құжатқа сәйкес, үкімет ел ішінде шикізатты өңдеуді ынталандыру үшін фискалдық тетіктерді, экспорттық баж салығын және ішкі нарыққа сатуды міндеттеуді қолданбақ. Бұл шараларды сыртқы сауда саясаты жөніндегі ведомствоаралық комиссия жүзеге асырады.
Сонымен қатар жаңа саясат ішкі нарықты тапшылықтан және бағаның күрт ауытқуларынан қорғауды көздейді. Белгілі бір тауарлардың өткір жетіспеушілігі туындаған жағдайда олардың экспорты уақытша шектелуі мүмкін. Әділетсіз импортқа (мысалы, бағаны негізсіз төмендету немесе жеткізілімді орынсыз арттыру жағдайларында) қарсы сауда министрлігі де шектеу шараларын енгізуді жоспарлап отыр. Тұтынушыларды қауіпті өнімнен қорғау үшін билік сапаны бақылауға арналған зертханалық базаны дамытуды қолға алмақ.
Құжатта икемді кедендік-тарифтік саясаттың отандық өндірушілер мен тұтынушылардың мүдделерін қорғап қана қоймай, экономиканың құрылымдық өзгерістеріне ықпал етуі тиіс екені атап өтілген.
Сандар өздігінен сөйлейді
Билік бейресурстық экспорт көлемі бойынша мынадай өршіл мақсаттар қойып отыр:
• 2025 жыл: $41 млрд
• 2026 жыл: $42,3 млрд
• 2027 жыл: $43,8 млрд
• 2028 жыл: $46,6 млрд
• 2029 жыл: $49,4 млрд
• 2030 жыл: $52 млрд
Тұжырымдамада бұл өсім қандай тауарлар есебінен жүзеге асатыны нақтыланбаған, бұл кейінірек айқындалатын болады. Аталған шараларды жүзеге асыруға Сауда министрлігі, Ауыл шаруашылығы министрлігі, Индустрия министрлігі, Экономика министрлігі және басқа да бірқатар ведомстволар атсалысады. Олардың бірлескен жұмысы Қазақстанның шикізаттық модельден жоғары қосылған құнға ие экономикаға қаншалықты сәтті көше алатынын айқындайды. Бұл өзгеріс елдің экономикалық тәуелсіздігін нығайтуға бағытталған маңызды қадам болмақ.

