13.06.2025, 16:10
Қазақстан Иранға жыл сайын 3 миллион тоннаға дейін астық экспорттауды жоспарлап отыр
Астана мен Тегеран арасындағы келіссөздер аграрлық саудада жаңа кезеңді бастады
Астанада Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров пен Иран Ислам Республикасының Ауыл шаруашылығы жихады министрі Голамреза Нури Гезелдже бастаған ирандық делегацияның ресми сапары аясында кездесу өтті. Келіссөздер агроөнеркәсіп саласындағы екіжақты ынтымақтастықты кеңейтуге, әсіресе дәнді және майлы дақылдар экспортын дамытуға арналды.
Тараптар Қазақстаннан Иранға астық жеткізу көлемінің айтарлықтай артқанын атап өтті. 2024 жылдың қыркүйек айынан бері жаңа өнімнің экспорты 960 мың тоннаға жетіп, өткен маусымның осы кезеңімен салыстырғанда 17 есе өсті. Қазақстан тарапы стратегиялық мақсат ретінде бидай экспортының жылдық көлемін 2 миллион тоннаға, арпаны — 1 миллион тоннаға дейін жеткізуді көздеп отыр.
Айдарбек Сапаровтың айтуынша, Қазақстан тек астық қана емес, майлы дақылдар экспорты бойынша да үлкен әлеуетке ие. Ел жыл сайын 500 мың тоннаға дейін күнбағыс майы мен шрот экспорттауға дайын екенін мәлімдеді. Министр инвестициялық әріптестікті, әсіресе ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу бағытында дамытудың маңыздылығын атап өтті.
Келіссөздер барысында өзара сауданың қазіргі жағдайы да талқыланды. 2024 жылдың қорытындысы бойынша екі ел арасындағы ауыл шаруашылығы өнімдері сауда айналымы 220,1 миллион АҚШ долларын құрап, 2023 жылмен салыстырғанда 33,2%-ға артты. Ал 2025 жылдың алғашқы төрт айында бұл көрсеткіш 139%-ға өсіп, 151,1 миллион долларға жетті. Қазақстандық экспорт үш есеге артып, 116,7 миллион долларды құрады. Экспорттың негізгі бағыттары — арпа, майлы дақылдар, ет, өсімдік майы, жүгері және бұршақ тұқымдастар.
Иран тарапы ең алдымен бидай мен арпа жеткізілімін ұлғайтуға мүдделілік танытып, қазақстандық жеткізушілермен ұзақ мерзімді келісімшарттар жасауға дайын екенін білдірді. Сондай-ақ Иран ирригация, ветеринария және асыл тұқымды мал шаруашылығы саласындағы технологияларымен бөлісуге дайын екенін айтты. Елдің өкілдері ирандық компаниялардың Қазақстанда сәтті жұмыс істеп жатқанын және инвестициялық қатысуды кеңейтуді жоспарлап отырғанын жеткізді.
Айдарбек Сапаров ауыл шаруашылығы саласындағы екіжақты Жұмыс тобы аясында ынтымақтастықты жалғастыру ниетін растады. Бұл топтың алғашқы отырысы 2025 жылдың ақпанында Тегеранда өткен. Министр қазіргі келісімдердің ынтымақтастықты дамытуға серпін беретініне сенімді екенін және агроөнеркәсіп кешені екі ел арасындағы сауда айналымын 3 миллиард долларға дейін ұлғайтудағы басты тіректердің бірі болатынын айтты.
.
Кездесу қорытындысы бойынша екі ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды. Қазақстанның Астық одағы мен Иранның Азық өнеркәсібі қауымдастығы астық, жем және жемдік қоспалар саудасын дамытуға, сондай-ақ логистиканы оңтайландыру үшін Иран порттық инфрақұрылымын пайдалануға уағдаласты. Сонымен қатар, «Теміртау Трейд» ЖШС Иранның Азық өнеркәсібі қауымдастығымен ауыл шаруашылығы өнімдерін жеткізу бойынша жеке келісімге қол қойды.
