05.02.2026, 12:16
Рекордтық бидай экспорты көлік субсидияларының тиімділігін растады
Экспортты кеңейту стратегиясы және логистиканы мемлекеттік қолдау
2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның дәнді дақылдар секторының экспорттық әлеуеті 13 млн тоннадан асқан көлемде жүзеге асты, бұл көбіне логистикалық мемлекеттік қолдаудың арқасында мүмкін болды. «Продкорпорация» мәліметтері бойынша, көлік шығындарын өтеуге 30 млрд теңгеден астам қаражат бөлінді, бұл 1,7 млн тонна бидайдың экспортын субсидиялауға мүмкіндік берді.
Алматыда өткен халықаралық Kazakh Grain & Logistic Forum форумында ведомство басшысы Асылхан Джувашев жеткізу бағыттарының айтарлықтай кеңейгенін атап өтті: дәстүрлі нарықтардан басқа, отандық дәнді дақылдар Солтүстік Африка, Таяу Шығыс және Еуропа нарықтарында өз позициясын нығайтты, сондай-ақ алғаш рет Вьетнамға жөнелтілді. Биыл ұлттық оператор жаңа маршруттарды дамыту және халықаралық байланыстарды нығайтуды жалғастыруды жоспарлап отыр.
Нарықты тұрақтандыруда аграрлық секторға қолдау көрсететін қаржылық құралдардың ерекше рөлі бар. Өткен маусымда форвардтық және тікелей сатып алу механизмдері арқылы негізгі дәнді дақылдар аймақтарында 200-ден астам шаруашылық қаржыландырылды, бұл үшін шамамен 30 млрд теңге бөлінді. Жаңа ауыл шаруашылық циклына дайындық ертерек басталды: 2025 жылғы желтоқсанда көктемгі жұмыстарға ерте қаржыландыруға өтінімдер қабылдана бастады, қазіргі уақытта алдын ала төлем жүйесі бойынша 142 мың тонна бидай келісімшартқа отырғызылды. 2026 жылға арналған жоспарлар бойынша жүгері сатып алу лимиттерін кеңейту және майлы дақылдардың өндірісін арттыру көзделуде, олардың сұранысы өсіп келеді.
Сала дамуының стратегиялық бағыты егістік алаңдарын әртараптандыру мен шикізатты терең өңдеуге бағытталады. Асылхан Джувашев қазіргі жаһандық нарық геосаяси және климаттық факторлар әсерінен жоғары құбылмалы екенін атап өтті, бұл рекордтық әлемдік өнімдер мен сауда жолдарының өзгеру жағдайында туындауда. Осылайша Қазақстан өсімдік майлары мен азықтық ақуызға сұранысты қанағаттандыру үшін масличті дақылдардың үлесін арттыруда. Корпорация басшылығының пікірінше, қазіргі конъюнктура республикаға тек экспортты көлем жағынан өсіру мүмкіндігін ғана емес, сонымен бірге аграрлық секторды өңдеуші модельге сапалы трансформация жасау мүмкіндігін береді, ол Еуразиялық азық-түлік кеңістігінің қазіргі шақыруларына тиімді жауап бере алады.
