18.09.2025, 15:00
Өзбекстан алға озды: Ауғанстандағы күнбағыс майы нарығында күш теңгерімі өзгерді
Өзбекстан Ауғанстанға күнбағыс майын экспорттауда көш бастады
2025 жылдың алғашқы жартысында Өзбекстан Ауғанстанға күнбағыс майын экспорттау көлемі бойынша Ресей мен Қазақстанды басып озды. Сауда ағымдарындағы бұл ығысым өңірдің үш негізгі жеткізушісі арасындағы бәсекенің жаңа кезеңін айқындады. «Asia Grains&Oils Conference in Tashkent 2025» халықаралық конференциясында тәуелсіз сарапшы Марина Сидак ұсынған деректер түбегейлі өзгерістерді көрсетеді. Ағымдағы жылдың алғашқы алты айында Өзбекстан Ауғанстан нарығына шамамен 17,7 мың тонна күнбағыс майын жеткізді. Одан кейін Қазақстан – 15,8 мың тонна, ал Ресей – 13 мың тонна экспорттады.
Бұл статистика өткен жылғы көрсеткіштермен салыстырғанда айрықша назар аударарлық. 2024 жылы сөзсіз көшбасшы Ресей болды: ол Ауғанстанға 49,5 мың тонна өнім жөнелтті. Сол жылы Өзбекстан шамамен 26 мың тоннамен екінші орынға, ал Қазақстан 22,5 мың тоннамен үшінші орынға жайғасты. Сарапшы атап өткендей, Ауғанстанның күнбағыс майы нарығы жоғары құбылмалылықпен сипатталады, сондықтан жеткізілім көлемдері жыл сайын нарық конъюнктурасына қарай едәуір өзгеруі мүмкін.
Баға жағынан алғанда, 2025 жылдың алғашқы жартысында үш ел де ұқсас стратегияны ұстанды: Ауғанстанға жеткізілген майдың орташа құны тоннасына шамамен $600 шамасында болды. Ал бір жыл бұрын баға саясаты айтарлықтай ерекшеленді: ең қолжетімді майды Ресей ұсынды (орта есеппен тоннасы $511), қазақстандық өнім – $523, өзбекстандық – $533 болды.
Өзбекстанның қазіргі жетістігі осы стратегиялық маңызды нарықтағы үлестердің ары қарай қалай бөлінетіні туралы сұрақ туындатады. Ел жыл соңына дейін көшбасшылығын сақтап қала ала ма және бұған оның негізгі бәсекелестері – Ресей мен Қазақстан қалай жауап береді – оны уақыт көрсетеді. Дегенмен, дәл қазірдің өзінде ауған тұтынушысы үшін күрестің жаңа, бұрынғыдан да белсенді кезеңге аяқ басқаны айқын.
