Қазақстанда қабылданған жұмсақ бидайдың 74%-ы 3-сыныпқа жатады

Қазақстанда егін жинау науқаны жалғасуда. Қазіргі уақытта дәнді дақылдар алқаптарының 72,5%-ы жиналып, 16,2 млн тонна астық бастырылды. Бұл ретте сақтауға қабылданған жұмсақ бидайдың 74%-ы 3-сыныпқа жатады.

Егін жинау жұмыстарының барысы Премьер-министрдің орынбасары Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен жедел штаб отырысында талқыланды. Қатысушылар егін жинау қарқынын, ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің техникамен, жанар-жағармай материалдарымен және тыңайтқыштармен қамтамасыз етілуін, астық қоймалары мен көлік инфрақұрылымының дайындығын, сондай-ақ 2027 жылғы егіс науқанына тұқым қорын қалыптастыру мәселелерін қарастырды.

Ағымдағы жағдай туралы ауыл шаруашылығы вице-министрі Назгүл Хатепова баяндады. Биыл Қазақстандағы жалпы егіс алаңы 24,2 млн га құрайды, оның ішінде 15,6 млн га дәнді және дәнді-бұршақты дақылдарға тиесілі. Қазіргі уақытта 11,3 млн га алқаптан өнім жиналды, орташа өнімділік 14,2 ц/га құрайды.

Майлы дақылдарды жинау жұмыстары да жалғасуда. 1,5 млн га алқапта жұмыстар жүргізіліп, орташа өнімділік 9,7 ц/га болған кезде 1,4 млн тонна майлы дақыл тұқымы жиналды. Сонымен қатар 2,7 млн тонна көкөніс, 1,9 млн тонна бақша дақылдары және 1,9 млн тонна картоп жиналды. Жалпы алғанда, егін жинау науқанының қарқыны өткен жылғы деңгейге сәйкес келеді.

Көктемгі егіс және егін жинау жұмыстарын жүргізу үшін ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер қажетті қаржыландырумен қамтамасыз етілді. Жеңілдетілген кредит беру аясында шамамен 5,8 мың аграрий жалпы сомасы 664,4 млрд теңгеге қаржыландырылды.

Сонымен қатар ауыл шаруашылығы техникасы паркін жаңарту жалғасуда. Жеңілдетілген лизинг бағдарламасы бойынша жалпы құны 288,1 млрд теңге болатын шамамен 8,6 мың техника жеткізуге 7,5 мыңнан астам келісімшарт жасалды. Жыл басынан бері «ҚазАгроҚаржы» АҚ барлық лизингтік бағдарламалар бойынша 10 774 техника сатып алуға 353,9 млрд теңге сомасына келісімшарттар жасасты.

2027 жылғы егіс жұмыстарын ерте қаржыландыру тетігі жалғастырылады. Өтінімдерді қабылдау 1 қазанда басталады.

Келесі жылғы егіс науқанына тұқым қорын дайындау мәселесіне де ерекше назар аударылды. Әкімдіктердің мәліметінше, 1,7 млн тонна тұқым дайындалды, бұл қажеттіліктің 77%-ын құрайды.

Тыңайтқыштармен қамтамасыз ету деңгейі 87%-ға жетті. Жоспарланған көлем аясында келісімшарттар жасалып, 2,1 млн тонна тыңайтқыш жөнелтілді. Егін жинау жұмыстарын жүргізу үшін өңірлерге 401 мың тонна дизель отыны бөлінді, ал дәнді және майлы дақылдарды кептіруге қосымша тағы 41,3 мың тонна қарастырылды.

Егін жинау науқанына 130 мыңнан астам трактор, 29 мың астық жинайтын комбайн және басқа да ауыл шаруашылығы техникасы жұмылдырылды.

Егін жинау басталғаннан бері еліміздің лицензияланған астық қабылдау кәсіпорындарына 4,4 млн тонна астық түсті. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткіштен 1,5 есе жоғары. Ол кезде 3,1 млн тонна астық қабылданған болатын.

Жедел штаб отырысында жаңа өнімді тасымалдау және өткізу мәселелері де қаралды. ҚТЖ мәліметінше, сегіз айда 9,3 млн тонна астық тасымалданды, бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 13%-ға көп. Ел ішінде 2,1 млн тонна астық тасымалданып, өсім 8%-ды құрады.

Жаңа өнімді жинау басталғаннан кейін тамыз айында астық тасымалы рекордтық 1,157 млн тоннаға жетіп, 35%-ға артты.

Қаңтар–тамыз айларында экспортқа 7,1 млн тонна астық тасымалданды. Оның ішінде 4,8 млн тоннасы Орталық Азия елдеріне бағытталды, бұл салыстырмалы кезеңнен 37%-ға көп. Атап айтқанда, Өзбекстанға жеткізілімдер 50%-ға артып, 3,6 млн тоннаға, Тәжікстанға 17%-ға өсіп, 998 мың тоннаға жетті. Қытайға 562 мың тонна астық тасымалданды, өсім 34%-ды құрады.

Отырыс қорытындысы бойынша Серік Жұманғарин әкімдіктерге жаңа өнім астығын уақтылы қабылдауды ұйымдастыруды және қажет болған жағдайда астық қоймаларының тәулік бойы жұмыс істеуін қамтамасыз етуді тапсырды. «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ-ға қажетті вагон санын қамтамасыз ету және жаңа өнімді үздіксіз тасымалдауды ұйымдастыру тапсырылды.