Қазақстанда дәнді, бұршақты және майлы дақылдар егістігі рекордтық 20,8 млн гектарға жетті

2026 жылы Қазақстанда дәнді, бұршақты және майлы дақылдардың жалпы егіс көлемі 20,805 млн гектарды құрады. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 949 мың гектарға немесе 4,8%-ға көп және бүкіл бақылау кезеңіндегі ең жоғары көрсеткіш болып табылады. Бұл туралы Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика бюросының деректеріне сүйене отырып, Қазақстан Астық одағының Аналитика комитетінің жетекшісі Евгений Карабанов өзінің Telegram-арнасында хабарлады.

Биыл егіс алқаптарының құрылымы айтарлықтай өзгерді. Дәнді дақылдар егістігінің көлемі 1,8%-ға қысқарып, 14,855 млн гектарды құрады. Бұршақты дақылдар 770,8 мың гектар жерге егілді, бұл өткен жылғы деңгейден 0,8%-ға аз. Сонымен қатар майлы дақылдардың егіс көлемі бірден 31,1%-ға артып, рекордтық 5,179 млн гектарға жетті.

Жұмсақ және қатты бидайды қоса алғанда, бидай егістігінің көлемі 796 мың гектарға немесе 5,9%-ға қысқарып, 11,399 млн гектарды құрады. Бұл соңғы алты жылдағы ең төмен көрсеткіш. Мұндай төмендеу шаруашылықтардың бір бөлігінің табыстылығы жоғары майлы дақылдарға ауысуымен байланысты.

Арпа егістігі, керісінше, 415 мың гектарға немесе 18,2%-ға артып, шамамен 2,7 млн гектарға жетті. Бұл соңғы бес жылдағы ең жоғары көрсеткіш. Өсім дақылдың жоғары маржиналдылығымен және бағасының бидай бағасына жақын болуымен түсіндіріледі.

Дәндік жүгері егістігінің көлемі 105 мың гектарға немесе 59,6%-ға ұлғайып, 280,6 мың гектарға жетті. Бұл соңғы сегіз жылдағы ең жоғары көрсеткіш. Егіс көлемінің артуы жоғары бағамен, ішкі сұраныспен, соның ішінде Шу қаласында жақында іске қосылған Fufeng Group Kazakhstan компаниясының терең өңдеу зауыты тарапынан сұраныспен, сондай-ақ дақылдың жақсы рентабельділігімен байланысты.

Майлы дақылдардың ішінде ең жоғары өсімді рапс көрсетті. Оның егіс көлемі 52,6%-ға артып, рекордтық 493 мың гектарға жетті. Негізгі факторлар — жоғары сұраныс, баға және маржиналдылық.

Майлы зығыр егістігінің көлемі 557 мың гектарға немесе 41,3%-ға ұлғайып, рекордтық 1,904 млн гектарға жетті. Өсім жоғары сұраныспен, қолайлы баға жағдайымен және табыстылықпен байланысты. Нәтижесінде Қазақстан майлы зығыр егістігінің көлемі бойынша әлемде бірінші орынға шықты.

Күнбағыс егістігі 425 мың гектарға немесе 23,9%-ға артып, рекордтық 2,202 млн гектарға жетті. Өсімге тұрақты сұраныс пен дақылдың жоғары табыстылығы ықпал етті.

Евгений Карабановтың айтуынша, 2026 жылы егіс алқаптарын табыстылығы жоғары дақылдардың пайдасына әртараптандыру үрдісі күшейіп отыр. Атап айтқанда, майлы зығыр, рапс, күнбағыс, мақсары, жүгері және арпа алқаптары ұлғайып, ал бидай, күріш, соя және жасымық егістіктері қысқаруда.

Сарапшы майлы дақылдар алқаптарын одан әрі кеңейту үшін жаңа астық қабылдау кәсіпорындарын, элеваторлар мен ток шаруашылықтарын салу және қолданыстағыларын жаңғырту қажет екенін атап өтті. Тиісті инфрақұрылымды дамытпай, майлы дақылдар егістігін одан әрі арттыру қиын болады.