28.08.2026, 00:41

Айдарбек Сапаров егін жинау науқанының барысы туралы деректердің дұрыстығын қамтамасыз етуді талап етті

Қазақстанда 5,4 млн га дәнді дақыл жиналды, астық бастыру көлемі 7,5 млн тоннаға жетті

Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігінде ведомство басшысы Айдарбек Сапаровтың төрағалығымен кеңес өтті. Қатысушылар егін жинау науқанының қарқынын, ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерді қажетті ресурстармен қамтамасыз етуді, сондай-ақ аграрлық саланы келесі маусымға дайындау мәселелерін талқылады.

Талқылауға АШМ құрылымдық бөлімшелерінің басшылары, комитет төрағалары, ведомствоға қарасты ұйымдардың және өңірлік әкімдіктердің өкілдері қатысты.

Егіс алқаптарындағы қазіргі жағдай туралы ауыл шаруашылығы вице-министрі Назгүл Хатепова баяндады.

2026 жылы ауыл шаруашылығы дақылдарының жалпы жиналатын алаңы 24,2 млн гектарды құрайды. Оның 15,6 млн гектары дәнді және дәнді-бұршақты дақылдарға тиесілі. Қазіргі уақытта аграршылар 5,4 млн га дәнді дақылды жинап алды, бұл жоспарланған алқаптың 34,4%-ына сәйкес келеді. Өткен жылдың осы кезеңінде 2,7 млн га немесе 16,7% жиналған болатын.

Бастырылған астық көлемі 7,5 млн тоннаға жетті, ал өткен жылдың сәйкес кезеңінде бұл көрсеткіш 3,7 млн тоннаны құраған. Дәнді дақылдардан бөлек, ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер 1,9 млн тонна көкөніс, 1,7 млн тонна бақша дақылдарын және 783 мың тонна картоп жинады.

Егін жинау жұмыстарына 130 мыңнан астам трактор, 29 мың астық жинайтын комбайн, 17 мың жатка, сондай-ақ 130 мың бірлік басқа ауыл шаруашылығы техникасы жұмылдырылған. Науқанды өткізу үшін өңірлерге 401 мың тонна дизель отыны бөлінді.

Кеңес барысында Айдарбек Сапаров жедел есептіліктің дұрыстығына назар аударды. Мониторинг әкімдіктерден келіп түсетін ақпарат пен АӨК МИК аумақтық инспекцияларының нақты орындалған жұмыс көлемі туралы деректері арасында алшақтық бар екенін көрсетті.

Министр мұндай жағдайларға жол бермеуді және ұсынылатын ақпараттың өңірлердегі нақты жағдайға сәйкес болуын қамтамасыз етуді талап етті.

«Бүгінде біз егін жинау науқанының жақсы қарқынын көріп отырмыз. Бірақ есептердегі сандардың артында егістіктегі нақты жұмыс тұруы керек. Көрсеткіштерді асыра көрсетуге немесе расталмаған деректерді ұсынуға жол беруге болмайды. Бізге әрбір өңір бойынша объективті жағдай қажет. Тек сенімді ақпарат негізінде дұрыс әрі уақтылы шешімдер қабылдауға болады. Әрбір көрсеткіштің дұрыстығы үшін басшылар жеке жауапкершілік арқалауы тиіс», — деді Айдарбек Сапаров.

Кеңесте қаралған тағы бір мәселе ауыл шаруашылығы саласын қаржылық қамтамасыз ету болды.

Жеңілдетілген несиелеу бағдарламалары аясында 5,7 мыңнан астам ауыл шаруашылығы тауарын өндіруші қаржыландырылды. Егіс науқанын ерте қаржыландыру тәжірибесі 2027 жылғы маусымға дайындық барысында да жалғасады.

«Президенттің тапсырмасы бойынша мемлекет аграршыларды уақтылы қаржыландыру үшін жүйелі түрде жағдай жасап келеді. Өз кезегінде ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер өз міндеттемелерін жауапкершілікпен орындауы тиіс. Мерзімі өткен берешектің болуы келесі жылы қаржыландыруға қол жеткізуді шектемеуі керек», — деп атап өтті министр.

Осыған байланысты өңірлік әкімдіктерге ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің қаржы институттары алдындағы міндеттемелерін орындауына бақылауды күшейту және проблемалық берешек көлемінің өсуіне жол бермеу тапсырылды.

2027 жылғы ауыл шаруашылығы маусымына дайындық аясында қатысушылар тұқым қорын қалыптастыру және шаруашылықтарды минералды тыңайтқыштармен қамтамасыз ету мәселелерін де қарастырды.

Элеваторлар мен астық қоймаларының жаңа өнімді қабылдауға дайындығына ерекше назар аударылды. Қазақстандағы астық сақтау орындарының жалпы сыйымдылығы 30,7 млн тоннаны құрайды. Оның 13,3 млн тоннасы лицензияланған астық қабылдау кәсіпорындарына, тағы 17,4 млн тоннасы ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің сақтау қуаттарына тиесілі.

Негізгі астық өндіретін өңірлердегі бос қуаттар жалпы алғанда жаңа өнімді орналастыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар Айдарбек Сапаров әкімдіктерге қажетті логистиканы алдын ала ұйымдастыруды және астық ағындарын біркелкі бөлуді қамтамасыз етуді, бұл мәселелерді өнімнің жаппай түсуі басталғанға дейін шешуді тапсырды. Қажет болған жағдайда астық қоймалары тәулік бойы жұмыс істеу режиміне көшуі тиіс.

«Егін жинау науқаны — бұл тек биылғы өнім үшін ғана емес, келесі жылы аграрлық өндірістің тұрақтылығы үшін де жауапкершілік. Барлық мәселені алдын ала шешіп, проблемалардың жиналуына және олардың күзге немесе көктемге ауысуына жол бермеу қажет. Нәтиже өңірлердің ұйымдастырушылық деңгейіне және әрбір басшының жауапкершілігіне тікелей байланысты», — деп қорытындылады Айдарбек Сапаров.

Ауыл шаруашылығы министрлігі егін жинау науқанының барысын, аграршыларды қажетті ресурстармен қамтамасыз етуді және өңірлерге берілген тапсырмалардың орындалуын бақылауды жалғастыруда.

Қосымша оқыңыз

Айдарбек Сапаров егін жинау науқанының барысы туралы деректердің дұрыстығын қамтамасыз етуді талап етті Қазақстанда 5,4 млн га дәнді дақыл жиналды, астық бастыру көлемі 7,5 млн тоннаға жетті Ресейде қыркүйектен бастап күнбағыс майы мен күнбағыс шротына экспорттық баж салығы айтарлықтай өседі Күнбағыс майына мөлшерлеме екі есеге жуық, ал шротқа — тамыздағы деңгеймен салыстырғанда 6,3 есе өседі Қазақстанда ауыл шаруашылығы техникасын өндіруді жергіліктендіру кеңейтілуде Соңғы жылдары ауыл шаруашылығы машиналарына арналған компоненттер өндірісінің көлемі бес есе артты Қазақстан астық өткізетін дәстүрлі нарықтарының бір бөлігін жоғалту қаупіне тап болуы мүмкін Порттық логистикадағы шектеулерге байланысты ресейлік астықтың елеулі көлемі жаңа өткізу арналарын іздеуде Қарағанды облысында екі жаңа көкөніс қоймасы пайда болады Өңірде жалпы сыйымдылығы 112 мың тонна болатын 50 картоп қоймасы жұмыс істейді Ресей бидай, арпа және жүгері экспортына салынатын баждарды уақытша алып тастауы мүмкін Азов-Қара теңіз бассейні порттары арқылы астық шығарудағы қиындықтар ішкі бағаларға қысымды күшейтті Қостанай облысының аграршылары астықты тексеру тарифтерін қайта қарауды ұсынды Қаңтар айынан бастап сараптама жүргізу үшін астық сынамалары әрбір көлік құралынан алынады Қырғызстанда дәнді дақылдардың өнімділігі өткен жылғы деңгейден жоғары болды Егін жинау науқаны жоспарланған алқаптардың 59,3%-ында жүргізілді, ал жалпы астық түсімі шамамен 1,07 млн тоннаға жетті