20.10.2026, 00:11

Қазақстаннан күнбағыс майы, ұн және мал азығының экспорты 48%-ға өсті

Қазақстан бидай экспортын 1,25 млрд долларға дейін ұлғайтты, ал зығыр тұқымының экспорты ақшалай мәнде 2,3 есе артты

Қазақстан ауыл шаруашылығы өнімдері мен оларды қайта өңдеу нәтижесінде алынатын тауарлардың экспортын ұлғайтуды жалғастыруда. Жекелеген санаттар бойынша жеткізілімдердің өсу қарқыны аграрлық өнімдердің сыртқы саудасындағы жалпы динамикадан айтарлықтай жоғары.

Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, 2026 жылғы қаңтар–тамыз айларында күнбағыс майы, ұн және жануарларға арналған дайын азық өнімдері экспортының жиынтық құны 1,65 млрд долларға жетті. 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда бұл көрсеткіш шамамен 48%-ға өсті.

Аталған санаттар арасында жеткізілімдердің ең үлкен көлемі күнбағыс майына тиесілі. Оның экспорты ақшалай мәнде 48,5%-ға ұлғайып, 672,8 млн долларға жетті. Натуралдық мәнде өсім 35,9%-ды құрап, жеткізілім көлемі 611,4 мың тоннаға жетті.

2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан күнбағыс майын экспорттайтын әлемдегі ең ірі алты елдің қатарына кіріп, Қытай нарығына осы өнімді жеткізушілер арасында екінші орын алды. Сонымен қатар күнбағыс шротын экспорттау бойынша ел Еуропалық одақ пен Қытайға жеткізуші жетекші үш елдің қатарына енді және Орталық Азия мемлекеттерінің қажеттіліктерінің едәуір бөлігін қамтамасыз етіп отыр.

Экспорттық көрсеткіштердің өсуі астық саласында да байқалады. Сегіз ай ішінде бидайдың шетелге жеткізілімдерінің құны 26,5%-ға артып, 1,25 млрд долларға жетті. Натуралдық мәнде экспорт 5,5 млн тоннадан асты, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңіндегі деңгейден 13,8%-ға жоғары.

Астықты қайта өңдеу өнімдерінің экспорты да ұлғайды. Бидай және бидай-қарабидай ұнының жеткізілімдері ақшалай мәнде 36%-ға өсіп, 400 млн долларға жетті. Натуралдық мәнде экспорт 22,8%-ға ұлғайып, 1,38 млн тоннаны құрады.

Майлы дақылдар сегментінде де айтарлықтай өсім байқалады. 2026 жылғы қаңтар–тамыз айларында зығыр тұқымының экспорты құндық мәнде 2,3 есе артып, 387,8 млн долларға жетті. Жеткізілімдердің нақты көлемі 2,5 есе өсіп, 780,8 мың тоннаны құрады.

Экспорт өсімінің тағы бір бағыты жануарларды азықтандыруға арналған дайын өнімдермен байланысты. Есепті кезеңде олардың жеткізілім құны 60,8%-ға артып, 577,6 млн долларға жетті. Бұл ретте экспорт көлемі натуралдық мәнде 44,2%-ға өсті.

Қосымша оқыңыз

Азық-түлік корпорациясы пилоттық жоба аясында 2,4 мың тоннадан астам жасымық қабылдады Ұзақ мерзімді форвардтық сатып алу бағдарламасына Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстарының бес шаруашылығы қатысуда Қарашада Ресей бидайының экспорты 2,7 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін Теміржол инфрақұрылымының шамадан тыс жүктелуі, астық тасымалдайтын вагондардың тапшылығы және кеме қатынасына қойылған шектеулер Ресей астығын сыртқы нарықтарға жеткізу тәуекелдерін арттыруда ҚТЖ Құрық порты арқылы экспорттық жүктерді жөнелтуге уақытша тыйым салды 1 185 вагонның жиналып қалуына байланысты шектеулер 2026 жылғы 19–30 қараша аралығында қолданылады Қазақстанда аграрийлерді жеңілдетілген қаржыландыру көлемі 1,2 трлн теңгеге жетті 2026 жылдың он айында ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 5,2%-ға өсіп, 8,9 трлн теңгеге жетті, ал субсидия түріндегі мемлекеттік қолдаумен 25 мыңға жуық шаруашылық қамтылды ШҚО аграрийлері 456,8 мың тонна күнбағыс жинады Дәнді және дәнді-бұршақты дақылдардың жалпы түсімі 428,7 мың тоннаға жетіп, орташа өнімділігі 17,4 ц/га құрады Солтүстік Қазақстан облысы дәнді дақылдардың өнімділігі бойынша көш бастады Өңір аграрийлері 4,9 млн тонна астық жинады, ал ауыл шаруашылығына тартылған инвестициялар көлемі 170,2 млрд теңгеге жетті ҚТЖ-ға астық тасымалдауға берілген өтінімдерді біркелкі бөлуді қамтамасыз ету тапсырылды Астық нарығына қатысушылар тасымалдау жоспарларын келісу және негізгі теміржол бағыттарының өткізу қабілетіне қатысты мәселелерді көтерді Қазақстанда ауыл шаруашылығы санағының қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының саны екі еседен астам өсті 2025 жылғы санақ деректеріне сәйкес, елдегі егіс алқаптары 23,2 млн гектарға жетті, ал майлы дақылдардың үлесі 4%-дан 17%-ға дейін ұлғайды