02.02.2026, 11:29
Астық одағының сарапшылары жасымық жөнелтілімінің тарихи максимумын күтуде
Қазақстаннан жасымық экспортының рекорды: 2025/26 болжамы
2025/26 маркетингтік маусымда Қазақстан жасымық экспорты бойынша тарихи рекордты жаңартуға дайындалып отыр. Қазақстан Астық одағының болжамына сәйкес, одақтың талдау комитетінің жетекшісі Евгений Карабановтың мәліметінше, сыртқы жеткізілім көлемі рекордтық 470 мың тоннаға жетуі мүмкін. Мұндай оптимистік күтулердің негізі — 2025 жылғы жоғары өнім, оны салалық одақ сарапшылары 720 мың тонна деңгейінде бағалап отыр.
Жөнелтілім динамикасы бұл болжамдарды қазірдің өзінде растап отыр: маусымның алғашқы төрт айында ғана (қыркүйектен желтоқсанға дейін) сыртқы нарықтарға 302 мың тонна бұршақ дақылы жөнелтілді. Бұл көрсеткіш өткен жылғы осы кезеңмен салыстырғанда 1,7 есе жоғары және бұрынғы бақылау тарихындағы ең үздік деп саналған алдыңғы маркетингтік жылдың жалпы экспорт көлеміне жақындап қалды. Желтоқсан айындағы жөнелтілім көлемі 32,1 мың тоннаны құрап, қараша айымен салыстырғанда маусымдық түрде 40%-ға төмендегеніне қарамастан, ол өткен маусымның желтоқсан көрсеткішінен 20%-ға жоғары болып, жалпы оң үрдісті сақтап қалды.
Сұраныстың негізгі драйвері дәстүрлі түрде қазақстандық жасымықтың басты сатып алушысы саналатын Түркия болып отыр. Ағымдағы маусымда түрік импорттаушылары сатып алу көлемін 2,9 еседен астам арттырып, 283,8 мың тоннаға жеткізді, бұл Қазақстанның осы дақыл бойынша жалпы экспортының 94%-ын құрайды. Сондай-ақ Қытай бағыты бойынша айтарлықтай жандану байқалады: ҚХР-ға қазірдің өзінде 6 мың тонна жөнелтілді, ал өткен маусымның барлығында бұл көрсеткіш небәрі 1 мың тонна болған. Негізгі нарықтардағы өсім аясында басқа бағыттар бойынша экспорт төмендеді: Ауғанстанға жеткізілім үштен бірге қысқарып, 2,4 мың тоннаға дейін азайды, Қырғызстанға жөнелтілім 42%-ға төмендеп, 1,1 мың тоннаны құрады, ал Әзербайжанға экспорт 21%-ға азайып, 1,5 мың тонна болды. Сонымен қатар Еуропалық одақ елдері, Таяу Шығыс пен Орталық Азия елдерінің бірқатарынан, соның ішінде Иран, Польша, Испания және Өзбекстаннан сатып алушылар тарапынан да аз көлемде келісімшарттар жасалды.
