04.11.2025, 12:25

ҚР-дан Қытайға құрама жем экспорты рекордтық деңгейге жетті

Қытай қазақстандық жемшөп экспортының рекордын қалай ынталандырды



Қазақстанның агросекторының экспорттық картасы айтарлықтай өзгерістерге ұшырауда. Бұған Қытайдың бидай импортына қатысты белгілеген жаңа ережелері түрткі болды. Енді қазақстандық аграршылар ҚХР-ға шикізаттың орнына қайта өңделген өнімнің рекордтық көлемін жеткізуде, және бұл сандармен айқын дәлелденіп отыр.

Жаңа маркетингтік жылдың екі айында (қыркүйек пен қазан) Қытайға құрама жем жеткізу 3,5 есеге өсті. ҚТЖ баспасөз қызметінің хабарлауынша, физикалық көлемде экспорт 672 мың тоннаға жетті.

Мұндай кенет сұранысқа не себеп болды? Ұлттық компанияда түсіндіргендей: Қытай 2025 жылы 700 миллион тоннадан астам астық жинап, мол өнім алды. Осыдан кейін Бейжіңнің шет елдерден астық жүктерін әкелуге қойылатын талаптарды күшейткені заңды.
Алайда, шектеулер барлық өнімге қатысты болған жоқ.

Қазақстандық ұлттық компания өкілдерінің айтуынша, «құрама жем шекарада рәсімдеу кезінде басымдыққа ие және Қытайдың мал шаруашылығы секторында сұранысқа ие, бұл олардың экспортының еселеп өсуін қамтамасыз етті».

ҚТЖ-ның қыркүйек-қазан айларындағы статистикасы құрама жемнің жеткізу құрылымында басым екенін анық көрсетеді. Темір жол арқылы Қытайға экспортталған астық жүктерінің жалпы көлемінен (бұл 873 мың тонна) басым бөлігі — 672 мың тоннасы — дәл осы құрама жемге тиесілі. Осы кезеңде барлық астық түрлерін темір жолмен жеткізудің жалпы өсімі де әсерлі: өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда +72%.

Қайта өңдеудің басқа түрлері де қалыс қалмады. Осы екі айлық кезеңде терең қайта өңделген өнімдердің экспорты 56 мың тоннаға жетіп, 44% өсім көрсетті.

Жалпы алғанда, 2025 жылдың 10 айында Қытайға темір жол арқылы 3,5 млн тонна астық жөнелтілген. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 35%-ға немесе 901 мың тоннаға артық.


Қосымша оқыңыз

Қазақстан жыл басынан бері 1,37 млн тоннадан астам бидай ұнын экспорттады Қазақстандық ұнның негізгі сатып алушысы Ауғанстан болып қала береді. Бұл елге қаңтар–тамыз айларында 874,3 мың тонна өнім жеткізілді Қазақстан мен Ливия астық, сиыр және қой етін жеткізу көлемін ұлғайтуды талқылады Келіссөздер барысында тараптар сауда байланыстарын дамыту, ветеринариялық талаптар және ауыл шаруашылығы өнімдерін жеткізудің тұрақты арналарын қалыптастыру мәселелерін талқылады Солтүстік Қазақстан облысында дәнді және дәнді-бұршақты дақылдарды жинау жұмыстары аяқталды Орташа өнімділік 17 ц/га құрады, ал өңірдің астық қоймаларына 1,5 млн тоннадан астам астық түсті СҚО-да пайдаланылмаған 1,9 мың гектар жайылым мемлекет меншігіне қайтарылды Аққайың ауданында жер заңнамасының бұзылғаны анықталып, жер ресурстарын басқару департаменті сотқа жүгінді «Бәйтерек» АӨК пен инфрақұрылымды дамыту үшін Қытайдан қаржы тарту мүмкіндігін қарастыруда Бейжіңдегі кездесулер барысында тараптар қазақстандық кәсіпорындарды несиелеу, инвесторлар тарту және халықаралық капитал нарықтарына шығу мәселелерін талқылады Продкорпорацияға жаңа өнімнен 135 мың тонна астық жеткізілді Астық жеткізілімдерінің негізгі көлемін Қостанай, Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстары қамтамасыз етті Қазақстанның солтүстік бөлігінде жауын-шашын егін жинау жұмыстарына қиындық туғызуы мүмкін еді Қазгидрометтің мәліметінше, қазан айының бірінші онкүндігінде елдің астық өсіретін аудандарының басым бөлігінде бірқалыпты жылы ауа райы сақталды Қазақстаннан күнбағыс майы, ұн және мал азығының экспорты 48%-ға өсті Қазақстан бидай экспортын 1,25 млрд долларға дейін ұлғайтты, ал зығыр тұқымының экспорты ақшалай мәнде 2,3 есе артты