04.11.2025, 12:25

ҚР-дан Қытайға құрама жем экспорты рекордтық деңгейге жетті

Қытай қазақстандық жемшөп экспортының рекордын қалай ынталандырды



Қазақстанның агросекторының экспорттық картасы айтарлықтай өзгерістерге ұшырауда. Бұған Қытайдың бидай импортына қатысты белгілеген жаңа ережелері түрткі болды. Енді қазақстандық аграршылар ҚХР-ға шикізаттың орнына қайта өңделген өнімнің рекордтық көлемін жеткізуде, және бұл сандармен айқын дәлелденіп отыр.

Жаңа маркетингтік жылдың екі айында (қыркүйек пен қазан) Қытайға құрама жем жеткізу 3,5 есеге өсті. ҚТЖ баспасөз қызметінің хабарлауынша, физикалық көлемде экспорт 672 мың тоннаға жетті.

Мұндай кенет сұранысқа не себеп болды? Ұлттық компанияда түсіндіргендей: Қытай 2025 жылы 700 миллион тоннадан астам астық жинап, мол өнім алды. Осыдан кейін Бейжіңнің шет елдерден астық жүктерін әкелуге қойылатын талаптарды күшейткені заңды.
Алайда, шектеулер барлық өнімге қатысты болған жоқ.

Қазақстандық ұлттық компания өкілдерінің айтуынша, «құрама жем шекарада рәсімдеу кезінде басымдыққа ие және Қытайдың мал шаруашылығы секторында сұранысқа ие, бұл олардың экспортының еселеп өсуін қамтамасыз етті».

ҚТЖ-ның қыркүйек-қазан айларындағы статистикасы құрама жемнің жеткізу құрылымында басым екенін анық көрсетеді. Темір жол арқылы Қытайға экспортталған астық жүктерінің жалпы көлемінен (бұл 873 мың тонна) басым бөлігі — 672 мың тоннасы — дәл осы құрама жемге тиесілі. Осы кезеңде барлық астық түрлерін темір жолмен жеткізудің жалпы өсімі де әсерлі: өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда +72%.

Қайта өңдеудің басқа түрлері де қалыс қалмады. Осы екі айлық кезеңде терең қайта өңделген өнімдердің экспорты 56 мың тоннаға жетіп, 44% өсім көрсетті.

Жалпы алғанда, 2025 жылдың 10 айында Қытайға темір жол арқылы 3,5 млн тонна астық жөнелтілген. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 35%-ға немесе 901 мың тоннаға артық.


Қосымша оқыңыз

ҚТЖ мен Өзбекстан астықты түсіруді жеделдету шараларын келісуде 2026 жылғы қаңтар–қыркүйек айларында Өзбекстанға 4,1 млн тонна қазақстандық астық жөнелтілді, бұл өткен жылғы көрсеткіштен 44%-ға артық Қырғызстанда астық өнімі 2,5 млн тоннаға жетті Дәнді дақылдардың ең көп көлемі Шу облысында жиналды, ал дәндік жүгерінің жалпы түсімі 671 мың тоннадан асты Міндетті төлемдер астықты сату мерзіміне әсер етеді Ақмола және Солтүстік Қазақстан облыстарында фермерлер тиімді бағаны күтіп, өнімді сақтаудың немесе ағымдағы шығындарды өтеу үшін астықты сатудың бірін таңдауға мәжбүр Қазақстандағы жаңа сүт-тауар фермалары жыл соңына дейін жобалық қуатының 70%-ына шығуы тиіс Үкімет өңірлерге асыл тұқымды мал шаруашылығын дамыту жұмыстарын күшейтуді және жеңілдетілген кредиттеу қаражатын тиімді пайдалануды қамтамасыз етуді тапсырды Қазақстанда майлы дақылдардың өнімі 5 млн тоннадан асуы мүмкін Қазақстанда 23 млн тонна астық жиналды, дәнді және дәнді-бұршақты дақылдар егілген алқаптардың 96%-ында егін жинау аяқталды, ал жиналған майлы дақылдар тұқымының көлемі өткен жылғы көрсеткіштен 2,5 есе асты Ұлттық экономика министрлігі аграрийлер үшін лизинг бойынша ҚҚС мөлшерлемесін төмендетуден бас тартты 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап төлеу мерзімі осы күннен басталатын барлық лизингтік төлемдерге шарттың қашан жасалғанына қарамастан 16% мөлшеріндегі ҚҚС қолданылады Қырғызстанда ақ қант импортын уақытша тыйым салу арқылы шектеуі мүмкін Ұсынылып отырған шектеулер қант қызылшасының жаңа өнімін өткізуге қолдау көрсетуге, ішкі нарықтың импорттық өніммен шамадан тыс толуын болдырмауға және қант бағасын тұрақтандыруға бағытталған Қазгидромет Қазақстанның бес облысындағы күнбағыс егістіктерінің жағдайын жақсы және өте жақсы деп бағалады Қыркүйектің үшінші онкүндігінде еліміздің бірқатар өңірінде күнбағыс жинау басталды, ал солтүстік астық өсіретін облыстарда жаздық дақылдар алқаптарындағы егін жинау жұмыстары аяқталуға жақындады