Қазақстан бидай экспорты бойынша тарихи рекорд орнатады — 11,45 млн тонна

Ағымдағы ауылшаруашылық маусымда Қазақстан бидай экспорты бойынша тарихи рекорд орнатуға жақын. Сарапшылардың жаңартылған бағалауы бойынша, азық-түлік және мал азығы ұны түріндегі бидайды (астық баламасында есептелген) қоса алғанда, сыртқа жеткізілімнің жалпы көлемі 11,45 млн тоннаға жетеді. Бұл туралы «Солтүстік астық» компаниялар тобының негізін қалаушысы және Қазақстанның Астық одағы аналитика комитетінің басшысы Евгений Карабанов хабарлады.

Бұған дейін болжам 11,2 млн тонна деңгейінде болған, алайда маусымның қалған үш айындағы экспорт әлеуетін ескере отырып, бұл көрсеткіш қайта қаралып, жоғары жаққа түзетілді. Бұл көрсеткіш Қазақстан тарихындағы ең жоғарғы экспорттық нәтиже болмақ.

Сонымен қатар, маусым соңындағы ауыспалы қорлар бойынша да болжам жаңартылды. Сарапшылардың бағалауынша, ішкі нарықта шамамен 1,95 млн тонна бидай қалады. Бұл көлем азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жеткілікті және нарықта артық қысым тудырмайды деп есептеледі.

Бидай ұны экспортының біраз қысқарғанына қарамастан, жалпы экспорт көлемі, астық баламасында алғанда, айтарлықтай өсім көрсетуде. 2024/25 маркетингтік жылының алғашқы тоғыз айында Қазақстан 9,145 млн тонна бидай экспорттап, өткен жылғы осы кезеңмен салыстырғанда 41%-ға артты.

Экспорттың өсуіне астық пен мал азығы ұнының жеткізілімі себеп болды. Ең белсенді сатып алушы елдер қатарында:
• Өзбекстан – импорт көлемі 30% артты
• Тәжікстан – 24% өсім
• Қытай – 1,75 есе арту, негізінен мал азығы ұны есебінен
• Қырғызстан – 3,8 есе өсім

Сонымен қатар, кейбір елдерде импорт төмендегені байқалды. Ауғанстан бидай ұны импортының қысқаруына байланысты жалпы жеткізілімді 5,5% азайтты. Түрікменстан импортты 28% қысқартты, бұл бидай импортының күрт төмендеуіне байланысты, дегенмен ұн импорты екі еседен астам өсті.