01.09.2026, 00:11

Қазақстандық ұнның экспорттық әлеуеті $227 млн деп бағаланды

Қазақстандық диірмендердің қуаттылығы 37–39% деңгейінде жүктелген

Қазақстанның ұн экспорты бойынша іске асырылмаған әлеуеті $227 млн-ды құрайды. Мұндай деректерді QazTrade аналитикалық шолуында келтірді.

Компанияның мәліметінше, 2025 жылы Қазақстан жалпы құны $493 млн болатын 1,928 млн тонна ұн экспорттады.

Бұл ретте отандық диірмендердің өндірістік қуаттылығы 37–39% деңгейінде пайдаланылуда. Қолданыстағы өндірістік мүмкіндіктер күрделі салымдарсыз қосымша шамамен 1 млн тонна астықты өңдеуге жіберуге мүмкіндік береді. Бұл құны шамамен $200 млн болатын қосымша 750 мың тонна ұн өндіруге мүмкіндік беруі мүмкін. QazTrade жалпы іске асырылмаған экспорттық әлеуетті $227 млн деп бағалайды.

2025 жылы қазақстандық ұнның бірқатар сыртқы нарықтарға жеткізілімі артты. Қырғызстанға экспорт 7,8 есе, Түрікменстанға 2,7 есе өсті. Қытайға жеткізілім 73%-ға артты.

Сонымен қатар Қазақстан үшін негізгі нарықтарға экспорт көлемі төмендеді. Ауғанстанға ұн жеткізу 18,8%-ға, Өзбекстанға 19,3%-ға қысқарды.

2025 жылы Ауғанстан мен Өзбекстанның үлесіне қазақстандық ұн экспортының жиынтық көлемінің 75%-ы тиесілі болды. Ауғанстанның үлесі 52%, Өзбекстанның үлесі 23% құрады. Бұл ретте екі нарық та ұн сатып алуды шамамен 19%-ға қысқартып, бір мезгілде өздерінің өңдеу қуаттарын арттыруда.

Қазақстанда бидай ұнын өндіру көлемі жылына шамамен 3 млн тоннаны құрайды. Бұл 1,5 млн тонна деңгейінде бағаланатын ішкі тұтынудан екі есе көп.

QazTrade мәліметінше, экспорттық жеткізілімдер болмаған жағдайда диірмендердің жүктемесі одан әрі төмендеуі мүмкін. Сонымен қатар қазақстандық ұнның орташа экспорттық бағасы 5,5%-ға төмендеп, 2024 жылғы тоннасына $271-ден 2025 жылы тоннасына $256-ға дейін азайды.

Компания өнім құнын одан әрі төмендету мүмкіндігін ұн экспорты кезіндегі логистиканы субсидиялаумен, сондай-ақ Орталық Азия елдеріндегі баждарды төмендетумен байланыстырады. Қазіргі уақытта ұнға салынатын баж 10%-ды құрайды, ал астыққа нөлдік мөлшерлеме қолданылады.

Қосымша оқыңыз

Азық-түлік корпорациясы пилоттық жоба аясында 2,4 мың тоннадан астам жасымық қабылдады Ұзақ мерзімді форвардтық сатып алу бағдарламасына Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстарының бес шаруашылығы қатысуда Қарашада Ресей бидайының экспорты 2,7 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін Теміржол инфрақұрылымының шамадан тыс жүктелуі, астық тасымалдайтын вагондардың тапшылығы және кеме қатынасына қойылған шектеулер Ресей астығын сыртқы нарықтарға жеткізу тәуекелдерін арттыруда ҚТЖ Құрық порты арқылы экспорттық жүктерді жөнелтуге уақытша тыйым салды 1 185 вагонның жиналып қалуына байланысты шектеулер 2026 жылғы 19–30 қараша аралығында қолданылады Қазақстанда аграрийлерді жеңілдетілген қаржыландыру көлемі 1,2 трлн теңгеге жетті 2026 жылдың он айында ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 5,2%-ға өсіп, 8,9 трлн теңгеге жетті, ал субсидия түріндегі мемлекеттік қолдаумен 25 мыңға жуық шаруашылық қамтылды ШҚО аграрийлері 456,8 мың тонна күнбағыс жинады Дәнді және дәнді-бұршақты дақылдардың жалпы түсімі 428,7 мың тоннаға жетіп, орташа өнімділігі 17,4 ц/га құрады Солтүстік Қазақстан облысы дәнді дақылдардың өнімділігі бойынша көш бастады Өңір аграрийлері 4,9 млн тонна астық жинады, ал ауыл шаруашылығына тартылған инвестициялар көлемі 170,2 млрд теңгеге жетті ҚТЖ-ға астық тасымалдауға берілген өтінімдерді біркелкі бөлуді қамтамасыз ету тапсырылды Астық нарығына қатысушылар тасымалдау жоспарларын келісу және негізгі теміржол бағыттарының өткізу қабілетіне қатысты мәселелерді көтерді Қазақстанда ауыл шаруашылығы санағының қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының саны екі еседен астам өсті 2025 жылғы санақ деректеріне сәйкес, елдегі егіс алқаптары 23,2 млн гектарға жетті, ал майлы дақылдардың үлесі 4%-дан 17%-ға дейін ұлғайды