13.01.2026, 18:27
Қазақстандық бидайдың экспорттық әлеуеті 2025/26 маусымында қайта өңдеу есебінен 12 млн тоннадан асады
Қазақстанның бидай және ұн экспорты Орталық Азия нарығындағы орнын нығайтуда
АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігі (USDA) Қазақстаннан бидай экспортына қатысты болжамын жоғары бағытта қайта қарады. Алайда салалық сарапшылардың пікірінше, америкалық бағалау қайта өңделген өнімдердің елеулі көлемін есепке алмайды. Ұн өнімдерін қоса есептегенде, ағымдағы маусымда елдің нақты экспорттық әлеуеті астық баламасында 12,5 млн тонна деңгейінде бағаланып отыр.
Қаңтар айындағы есебінде USDA сарапшылары Қазақстаннан 2025/26 маркетингтік жылда (МЖ) бидай экспортының болжамын 0,5 млн тоннаға арттырып, 9,5 млн тонна деңгейінде бекітті.
Алайда Қазақстанның Астық одағы (ҚАО) бұл көрсеткіштерді ұн экспорты есепке алынбайтын әдіснамаға байланысты төмендетілген деп санайды. ҚАО-ның талдау комитетінің төрағасы Евгений Карабановтың айтуынша, ағымдағы маусымда ұн экспорты 3,1 млн тонна көлемінде болжануда. Бұл көлемді астық баламасына қайта есептеп, шикізат экспортымен қосқанда, Қазақстан бидайының сыртқы нарықтарға жалпы сатылымы шамамен 12,5 млн тоннаға жетеді.
Жалпы өнім көлеміне қатысты бағалауларда да айырмашылық бар. Америкалық ведомство 2025 жылы Қазақстандағы бидай түсімін 18,9 млн тонна деп бағалайды. Ал Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің ресми деректеріне сәйкес, бидайдың бункерлік салмақтағы жалпы өнімі 20,3 млн тоннаны құрады. Көрсеткіштер арасындағы айырмашылық дәстүрлі түрде бункерлік салмақтан өңдеуден кейінгі салмаққа (рефакция) көшу арқылы түсіндіріледі.
Сарапшылар Қазақстан астығының дәстүрлі импорттаушылары тарапынан сұранысқа ерекше назар аударады. USDA Орталық Азия елдері тарапынан жоғары сатып алу белсенділігін болжайды:
– Өзбекстанның ағымдағы маусымдағы импорты 4,3 млн тонна деңгейінде бағалануда.
– Ауғанстанның импорты — 4,6 млн тонна.
Қазақстанның Астық одағында бұл болжамдар өткен маусымдағы нақты көрсеткіштермен салыстырылды. Бір жыл бұрын Өзбекстан Қазақстаннан (ұнды астық баламасында есептегенде) 4 млн тонна сатып алды, ал Ауғанстанға жеткізілім көлемі 2 млн тонна деңгейінде болды. Осылайша, USDA-ның қазіргі болжамдары Өзбекстан нарығындағы позицияларды сақтаумен қатар, Ауғанстан тарапынан сұраныстың екі еседен астам өсуін меңзейді. Бұл қазақстандық трейдерлер үшін елеулі мүмкіндіктер ашады.
