Тыңайтқыштардың жаһандық тапшылығы астық бағасының өсуіне түрткі болуы мүмкін

Ормуз бұғазы арқылы азотты тыңайтқыштардың жеткізілуіндегі іркілістер әлемдегі астық дақылдарының өнімділігінің төмендеуіне және егіс құрылымының өзгеруіне әкелуі мүмкін, бұл өз кезегінде бағалардың өсуіне қысым жасайды. Мұндай қорытындылар 24 наурызда жарияланған Goldman Sachs есебінде келтірілген, деп хабарлайды Reuters.

Сарапшылардың бағалауынша, тыңайтқыштардың жетіспеушілігі азотты енгізудің кешігуі немесе тиімсіздігі салдарынан өнім көлемінің қысқаруына әкелуі мүмкін, сондай-ақ фермерлерді соя сияқты аз ресурсты қажет ететін дақылдарға көшуге итермелейді.

Құжатта АҚШ-та кей жылдары карбамидтің 50%-ына дейін импортталатыны атап өтіледі, сондықтан көктемгі егіс науқаны қиындықтарға тап болуы мүмкін: қазіргі тыңайтқыш қоры әдеттегі деңгейден шамамен 25%-ға төмен.

Goldman Sachs деректеріне сәйкес, астықтың өзіндік құнында шамамен 20% үлеске ие азотты тыңайтқыштардың әлемдік бағасы Таяу Шығыстағы қақтығыс басталғаннан бері 40%-ға өсті. Сонымен қатар, азоттың әлемдік саудасының төрттен бірі және оны өндіруге қажет сұйытылған табиғи газ жеткізілімінің шамамен 20%-ы Ормуз бұғазы арқылы өтеді, ол Ирандағы қақтығыс басталғаннан бері іс жүзінде жабық күйде.

Банк жеткізілімдердегі іркілістер тыңайтқыштардың қолжетімділігін шектеп, басқа елдерде де өндірістік шығындардың өсуіне әкелуі мүмкін екенін ескертеді. Таяу Шығыстан тыс резервтік өндірістік қуаттар шектеулі болып отыр. Қосымша қысымды әлемдік азот тыңайтқыштары экспортының шамамен 15%-ын қамтамасыз ететін Ресейдегі өндірістік шектеулер, сондай-ақ Қытайдың ағымдағы жылдың тамызынан кейін де экспорттық шектеулерді жалғастыру ықтималдығы күшейтеді.

Сонымен қатар, есепте атап өтілгендей, америкалық фермерлер егіс науқаны алдында белсенді сатып алулардың арқасында тыңайтқыштармен қамтамасыз етілген. Алайда наурыздағы жеткізілімдердің кешігуі сәуірдегі қолжетімділікке әсер етуі мүмкін, бұл стратегиялық қорлардың болмауымен және ішкі өндірісті жылдам арттыру мүмкіндіктерінің шектеулігімен күрделене түседі.

Сарапшылар Еуропада, Австралияда және Оңтүстік жартышар елдерінде тыңайтқыш жеткізілімдеріндегі іркілістер АҚШ астығына сыртқы нарықтардағы сұранысты арттырып, бағалардың өсуіне ықпал етуі мүмкін екенін де атап өтеді.