09.02.2026, 06:21

Қаңтар айындағы ауа райы Қазақстандағы күздік дақылдардың сақталуына қалай әсер етті

Қысқы сынақ: аймақтардағы күздік егістіктердің жағдайы қандай

 

Қазгидрометтің қаңтардың үшінші онкүндігі бойынша соңғы мониторингіне сәйкес, Қазақстан аграршылары биылғы жылы қысқы суықтардан кейін күздік бидайдың жағдайы туралы алғашқы деректерге қол жеткізді. Өсімдіктердің өміршеңдігін сараптамалық талдау өңірлер бойынша біркелкі емес жағдайды көрсетіп, кей жерлерде егістіктің үсіп кету ошақтарын анықтады.

Ең елеулі шығындар Жамбыл облысында тіркелді. Мерке, Нұрлыкент және Сарыкемер станциялары маңында күздік дақылдардың жойылу деңгейі орта есеппен 2–5% құрады. Шу және Қордай аудандарында жағдай күрделірек болып, егістіктің зақымдану деңгейі 7–9%-ға жетті. Мамандардың айтуынша, тексеру жүргізілген сәтте өсімдіктер вегетацияның әртүрлі кезеңдерінде болған — дәннің өну фазасынан бастап үшінші жапырақтың пайда болуына дейін.

Елдің батыс бөлігінде де теріс үрдіс байқалады. Батыс Қазақстан облысындағы Бәйтерек ауданында қар жамылғысының биіктігі 21 сантиметр болғанына қарамастан, үсіп кету салдарынан егістіктің шамамен 8%-ы жойылған. Бақылау үшін алынған үлгілер топырақтың үстіңгі қабатының қатты тоңазуы негізгі қауіп факторы болғанын көрсетті.

Сонымен қатар, оңтүстік өңірлерде жағдай біршама тұрақты. Түркістан облысы мен Жетісу облысында қыстап жатқан дақылдардың жағдайы жақсы деп бағаланып отыр, ал агроегістердің зақымдану жағдайлары әзірге тіркелген жоқ. Қазіргі уақытта мамандар Алматы облысы мен Жетісу облысында зертханалық зерттеулерді жалғастыруда — онда алынған үлгілерді қайта өсіру процесі жүріп жатыр, бұл өнімнің сақталуына қатысты түпкілікті болжам жасауға мүмкіндік береді.

Қосымша оқыңыз

Азық-түлік корпорациясы пилоттық жоба аясында 2,4 мың тоннадан астам жасымық қабылдады Ұзақ мерзімді форвардтық сатып алу бағдарламасына Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстарының бес шаруашылығы қатысуда Қарашада Ресей бидайының экспорты 2,7 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін Теміржол инфрақұрылымының шамадан тыс жүктелуі, астық тасымалдайтын вагондардың тапшылығы және кеме қатынасына қойылған шектеулер Ресей астығын сыртқы нарықтарға жеткізу тәуекелдерін арттыруда ҚТЖ Құрық порты арқылы экспорттық жүктерді жөнелтуге уақытша тыйым салды 1 185 вагонның жиналып қалуына байланысты шектеулер 2026 жылғы 19–30 қараша аралығында қолданылады Қазақстанда аграрийлерді жеңілдетілген қаржыландыру көлемі 1,2 трлн теңгеге жетті 2026 жылдың он айында ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 5,2%-ға өсіп, 8,9 трлн теңгеге жетті, ал субсидия түріндегі мемлекеттік қолдаумен 25 мыңға жуық шаруашылық қамтылды ШҚО аграрийлері 456,8 мың тонна күнбағыс жинады Дәнді және дәнді-бұршақты дақылдардың жалпы түсімі 428,7 мың тоннаға жетіп, орташа өнімділігі 17,4 ц/га құрады Солтүстік Қазақстан облысы дәнді дақылдардың өнімділігі бойынша көш бастады Өңір аграрийлері 4,9 млн тонна астық жинады, ал ауыл шаруашылығына тартылған инвестициялар көлемі 170,2 млрд теңгеге жетті ҚТЖ-ға астық тасымалдауға берілген өтінімдерді біркелкі бөлуді қамтамасыз ету тапсырылды Астық нарығына қатысушылар тасымалдау жоспарларын келісу және негізгі теміржол бағыттарының өткізу қабілетіне қатысты мәселелерді көтерді Қазақстанда ауыл шаруашылығы санағының қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының саны екі еседен астам өсті 2025 жылғы санақ деректеріне сәйкес, елдегі егіс алқаптары 23,2 млн гектарға жетті, ал майлы дақылдардың үлесі 4%-дан 17%-ға дейін ұлғайды