17.08.2026, 01:30

Қазақстан мен Иран астық пен өсімдік майларын жеткізуді арттыру мәселесін талқылады

2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның Иран нарығына ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспорты 97%-ға өсті

Қазақстан мен Иран агроөнеркәсіптік сектордағы ынтымақтастықты, соның ішінде өзара сауданы, логистиканы және бірлескен инвестициялық жобаларды іске асыруды кеңейтуді жоспарлап отыр. Ынтымақтастықтың перспективаларын Қазақстанның ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров пен Иран Ислам Республикасы ауыл шаруашылығы министрінің орынбасары Фатхи Акбар талқылады.

Екіжақты кездесу Еуразиялық экономикалық одақтың Агроөнеркәсіптік саясат жөніндегі кеңесінің 7-ші отырысы аясында өтті.

Келіссөздер барысында Айдарбек Сапаров Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешені өнімдерінің экспортын одан әрі кеңейту үшін Иран нарығының әлеуеті жоғары екенін атап өтті.

2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан мен Иран арасындағы АӨК өнімдерінің тауар айналымы 55,8%-ға өсті. Агроөнеркәсіптік тауарлардың үлесіне екіжақты сауданың жалпы көлемінің 79%-ы тиесілі болды. Бұл ретте Қазақстаннан Иранға ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспорты 97%-ға артты.

Қазақстан Ауыл шаруашылығы министрлігі басшысының айтуынша, негізгі міндеттердің бірі — жеткізілімдердің тұрақты әрі болжамды көлемін қамтамасыз ету. Қазақстан тарапы сондай-ақ экспортталатын өнімдердің ассортиментін кеңейтіп, Иранмен аграрлық саладағы ұзақ мерзімді өзара тиімді әріптестікті нығайтуды көздеп отыр.

Иран ауыл шаруашылығы министрінің орынбасары Фатхи Акбар өз кезегінде елдің Қазақстанның АӨК өнімдерінің импортын ұлғайтуға мүдделі екенін растады. Иран тарапы басым бағыттар бойынша практикалық ынтымақтастықты кеңейтуге де қызығушылық танытып отыр.

Кездесу барысында екі елдің өкілдері екіжақты ынтымақтастықтың өзекті мәселелерін қарастырды. Атап айтқанда, логистикалық мүмкіндіктерді дамыту және бірлескен инвестициялық жобаларды іске асыру мәселелері талқыланды.

Тараптар астық өнімдерін жеткізуді арттыруды алдағы ынтымақтастықтың негізгі бағыттарының бірі ретінде қарастырып отыр. Қазақстанда қажетті шикізат базасы және ірі әрі тұрақты астық партияларын қалыптастыруға мүмкіндік бар. Бұл қазақстандық өнімнің Иран нарығына жеткізілімдерін ұзақ мерзімді негізде одан әрі кеңейтуге мүмкіндік береді.

Экспорттық жеткізілімдерді арттыру әлеуеті бар тағы бір бағыт — өсімдік майлары.

Келіссөздер барысында тұқым шаруашылығы саласындағы ынтымақтастық пен «халал» өнімдер нарығын дамытуға ерекше назар аударылды. Тараптар сондай-ақ заманауи агротехнологиялар саласында тәжірибе алмасу және ауыл шаруашылығына озық шешімдерді енгізу мәселелерін талқылады.

Екіжақты ынтымақтастықтың маңызды бағыттарының бірі инвестициялық әріптестік болып қала береді. Қазақстан мен Иран өзара сауда көлемін ұлғайтып қана қоймай, агроөнеркәсіптік кешенде жаңа өндірістік және логистикалық тізбектер қалыптастыруға мүмкіндік беретін бірлескен жобаларды іске асыруға мүдделі.

Келіссөздер қорытындысы бойынша тараптар практикалық өзара іс-қимылды жандандыруға және Қазақстан мен Иранның агроөнеркәсіптік саладағы ынтымақтастығын одан әрі дамытуға келісті.

Қосымша оқыңыз

Азық-түлік корпорациясы пилоттық жоба аясында 2,4 мың тоннадан астам жасымық қабылдады Ұзақ мерзімді форвардтық сатып алу бағдарламасына Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстарының бес шаруашылығы қатысуда Қарашада Ресей бидайының экспорты 2,7 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін Теміржол инфрақұрылымының шамадан тыс жүктелуі, астық тасымалдайтын вагондардың тапшылығы және кеме қатынасына қойылған шектеулер Ресей астығын сыртқы нарықтарға жеткізу тәуекелдерін арттыруда ҚТЖ Құрық порты арқылы экспорттық жүктерді жөнелтуге уақытша тыйым салды 1 185 вагонның жиналып қалуына байланысты шектеулер 2026 жылғы 19–30 қараша аралығында қолданылады Қазақстанда аграрийлерді жеңілдетілген қаржыландыру көлемі 1,2 трлн теңгеге жетті 2026 жылдың он айында ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 5,2%-ға өсіп, 8,9 трлн теңгеге жетті, ал субсидия түріндегі мемлекеттік қолдаумен 25 мыңға жуық шаруашылық қамтылды ШҚО аграрийлері 456,8 мың тонна күнбағыс жинады Дәнді және дәнді-бұршақты дақылдардың жалпы түсімі 428,7 мың тоннаға жетіп, орташа өнімділігі 17,4 ц/га құрады Солтүстік Қазақстан облысы дәнді дақылдардың өнімділігі бойынша көш бастады Өңір аграрийлері 4,9 млн тонна астық жинады, ал ауыл шаруашылығына тартылған инвестициялар көлемі 170,2 млрд теңгеге жетті ҚТЖ-ға астық тасымалдауға берілген өтінімдерді біркелкі бөлуді қамтамасыз ету тапсырылды Астық нарығына қатысушылар тасымалдау жоспарларын келісу және негізгі теміржол бағыттарының өткізу қабілетіне қатысты мәселелерді көтерді Қазақстанда ауыл шаруашылығы санағының қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының саны екі еседен астам өсті 2025 жылғы санақ деректеріне сәйкес, елдегі егіс алқаптары 23,2 млн гектарға жетті, ал майлы дақылдардың үлесі 4%-дан 17%-ға дейін ұлғайды