08.06.2026, 00:16
Қазақстан майлы дақылдар өндірісін рекордтық 5 млн тоннаға дейін ұлғайтты
Майлы дақылдардың рекордтық өнімі сақтау және қайта өңдеу инфрақұрылымын дамытуға серпін беруде
Астанада өткен «FOC 2026: Fats and Oils Conference» бесінші мерейтойлық халықаралық конференциясында Ауыл шаруашылығы вице-министрі Ермек Кенжеханұлы егіс алқаптарын әртараптандыру нәтижелері мен майлы дақылдарды өңдеу саласын мемлекеттік қолдау шаралары туралы баяндады.
Өз сөзінде вице-министр Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес елімізде жоғары табысты әрі сұранысқа ие ауыл шаруашылығы дақылдарының өндірісін арттыру бойынша кешенді жұмыстар жүргізіліп жатқанын атап өтті. Соның нәтижесінде майлы дақылдардың жалпы егіс құрылымындағы үлесі 2023 жылғы 11%-дан биыл 17%-ға дейін өсіп, 4,2 млн гектарға жетті.
Өсімнің негізгі бөлігі рапс егістіктерінің кеңеюі есебінен қамтамасыз етілді. Соңғы үш жылда оның көлемі 97,9 мың гектардан 337,4 мың гектарға дейін, яғни үш еседен астам өсті. Зығыр егістігі 909,1 мың гектардан 1,3 млн гектарға дейін ұлғайды, ал күнбағыс алқаптары осы кезеңде 600 мың гектарға көбейді.
Ермек Кенжеханұлының айтуынша, жүргізілген әртараптандыру жұмыстары майлы дақылдардың жалпы өнімін 2,2 есеге арттырып, рекордтық 5 млн тоннаға жеткізді. Күнбағыс өнімі алғаш рет 2,5 млн тоннаны құрап, 2023 жылғы көрсеткіштен екі есе жоғары болды. Зығыр өндірісі 362 мың тоннадан 1,4 млн тоннаға дейін, яғни 3,7 есеге өсті. Ал рапс өнімі 123 мың тоннадан 630 мың тоннаға дейін ұлғайып, бес еседен астам өсім көрсетті.
Вице-министр шикізат өндірісінің артуы сақтау және логистика инфрақұрылымын жедел дамыту қажеттілігін туындататынын атап өтті. Осы мақсатта «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ элеваторларды салу және жаңғырту бойынша жылдық 6% мөлшерлемемен жеңілдетілген қаржыландыру бағдарламасын іске асыруда.
Қаржыландыру алудың негізгі шарттарының бірі шикізатты есепке алу, қабылдау және жөнелтудің электрондық жүйесін енгізу болмақ. Бұл операциялардың ашықтығын қамтамасыз етіп, агроөнеркәсіптік кешенді цифрландыру деңгейін арттыруға мүмкіндік береді.
«Бұл шара астық пен майлы дақылдар бойынша операциялардың ашықтығын қамтамасыз етуге, сақтау инфрақұрылымын басқару тиімділігін арттыруға және агросекторды цифрландыру жөніндегі мемлекеттік саясатқа сәйкес келеді», – деді вице-министр.
Конференция барысында 2026–2028 жылдарға арналған агроэкономиканы дамытудың кешенді жоспарын іске асыру мәселесіне де ерекше назар аударылды. Құжатта агроөнеркәсіптік кешендегі қайта өңделген өнім үлесін кемінде 70%-ға дейін жеткізу көзделген.
Бұл мақсатқа қол жеткізу үшін ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер мен қайта өңдеу кәсіпорындарын жеңілдетілген несиелеу көлемін кезең-кезеңімен 1,5 трлн теңгеге дейін арттыру, ауыл шаруашылығы техникасының лизинг бағдарламаларын кеңейту және жасанды интеллект элементтерін қолданатын «Е-АӨК» цифрлық платформасын енгізу жоспарланып отыр.
Еске салсақ, «FOC 2026: Fats and Oils Conference» халықаралық конференциясын ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі, ҚР Сауда және интеграция министрлігі және «QazTrade» АҚ қолдауымен Майлы дақылдарды өңдеушілердің ұлттық қауымдастығы ұйымдастырды. Іс-шараға Қытай, АҚШ, Еуропа және Орталық Азия елдерін қоса алғанда әлемнің 18 елінен 330-дан астам делегат және отандық май өңдеу кәсіпорындарының 50 басшысы қатысты.
