09.02.2026, 10:32

Қазақстанның астық экспорты өткен жылғы қарқыннан айтарлықтай озып келеді

Ағымдағы маусымдағы қазақстандық астық экспортын жеделдету факторлары

Халықаралық астық кеңесінің (ХАК) ағымдағы бағалауларына сәйкес, Қазақстанның ағымдағы маркетингтік жылдағы бидай экспорттық әлеуеті шамамен 10,1 млн тоннаны құрауы тиіс. Бұл көрсеткіш жалпы валдық өнім көлемі 19,1 млн тонна болған жағдайда өткен маусымның деңгейін іс жүзінде қайталайды. Алайда «Қазақстан темір жолы» ұлттық тасымалдаушысының жедел деректері жөнелтілімдердің бастапқы болжамдардан да жоғары қарқынмен жүріп жатқанын көрсетеді.

2025 жылғы қыркүйектен 2026 жылғы қаңтарға дейінгі кезеңде теміржол арқылы сыртқы нарықтарға 5,8 млн тоннадан астам астық жүктері жөнелтілді, бұл өткен жылғы осы кезеңмен салыстырғанда 22%-ға көп. Импорттаушылар арасында дәстүрлі көшбасшы ретінде 2,7 млн тонна сатып алған Өзбекстан қалып отыр. Сонымен қатар алыс шетелдерге жеткізілім көлемі 1 млн тоннадан асты, мұнда жүктің негізгі ағыны Ресейдің теңіз порттары арқылы транзитпен жүзеге асырылды.

2026 жылғы қаңтар айы экспорттың күрт өсімімен ерекшеленді: бір айда 761 мың тонна жөнелтіліп, бұл 2025 жылғы қаңтармен салыстырғанда 66%-ға жоғары көрсеткіш болды. Мұндай белсенділіктің артуы тікелей экспорттаушылар үшін көлік шығындарын мемлекеттік субсидиялау бағдарламасының қайта іске қосылуымен байланыстырылады. Аталған қолдау шарасының арқасында бір айдың ішінде ғана алыс нарықтарға 261 мың тонна астық жөнелтілді.

Қосымша оқыңыз

Қытай Қазақстан арқылы Баку бағытына теміржол тасымалдарын арттырды Жүк ағынының артуы жеткізу мерзімінің қысқаруымен қатар жүріп отыр Бидай бағасы экспорттық белсенділіктің төмендеуі аясында тұрақты деңгейде қалып отыр Сыртқы сұраныстың әлсіздігі мен экспорттағы шектеулер аясында жөнелту қарқыны баяулауда Қазақстанда суару бойынша субсидиялар жүйесі жаңартылады Жаңа шаралар аграршылардың шығындарын азайтуға және су ресурстарын тиімді пайдалануға бағытталған Қазақстанда АӨК-та сақтандыру сыйақыларын субсидиялау бойынша өтінімдерді қабылдау тоқтатылды Өтінімдерді қабылдау бюджет қаражатының толық игерілуіне байланысты тоқтатылды ҚР АШМ азық-түлік қауіпсіздігі мәселелері бойынша кеңес өткізді Өңірлерге бағаны бақылауды күшейту және тұрақтандыру тетіктерін тиімді пайдалануды арттыру тапсырылды USDA бидай өндірісі мен экспорты бойынша бағалауларын арттырды Бағалауларды қайта қарау өндірістің өсуімен және негізгі экспорттаушы елдер бойынша көрсеткіштердің өзгеруімен байланысты Өзбекстанда етті әуе көлігімен тасымалдауға субсидиялар енгізілуде Өтемақылар ет пен малды әуе арқылы тасымалдау шығындарының бір бөлігін жабады Қазақстаннан астық пен ұн экспорты астық баламасында 9,9 млн тоннаға жетті Өсім негізгі бағыттар бойынша тіркелді, оның ішінде Өзбекстан, Ауғанстан және Орталық Азия елдері бар