09.12.2025, 09:48

Астанада 2026 жылғы өнімнің болашағы айқындалды: «Тұқым-2026» конференциясының қорытындылары

«Тұқым-2026» форумында гибридтерді локализациялау және сапалы тұқым қорын нығайту талқыланды

 

АСТАНА, 2025 жылғы 9 желтоқсан — Қазақстан астанасында елдің аграрлық саласы үшін маңызды оқиға — V Халықаралық келісімшарт конференциясы «Дән күні «Тұқым-2026» аяқталды. 4–5 желтоқсан аралығында өткен іс-шара алдағы егіс маусымына дайындықтың басты алаңына айналды.

Биыл форумға рекордтық қатысушы жиналды: 200-ден астам сарапшы, ірі агрохолдингтердің басшылары, селекционерлер және мемлекеттік органдар өкілдері қатысты. Негізгі тақырып — сапалы тұқым қорын қалыптастыру және шетелдік гибридтер өндірісін Қазақстанда локализациялау арқылы азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету стратегиясы.

Ұйымдастырушылардың айтуынша, 2025 жылғы рекордтық астық (26 млн тоннадан астам) сала алдына жаңа міндеттер қойды: жоғары көрсеткішті сақтау және климаттық тәуекелдерді азайту.

Негізгі назар — локализацияда. Шетелдік тұқым компаниялары өндірісті Қазақстанға көбірек көшіруде.

• Lidea компаниясының Қазақстандағы бас директоры Ян Дюпон дала климатына бейімделген гибридтердің кеңейтілген желісін таныстырды.

• Norika (Германия) және Saatbau (Австрия) өкілдері өз сорттарының қазақстандық серіктестердің алқаптарындағы нәтижелерін ұсынып, жергілікті топырақтың еуропалық сападағы тұқым бере алатынын растады.

Фермерлер үшін ең қызықты сессиялардың бірі — «Тұқым шаруашылығы капитандарымен кездесу». Тәуекелі жоғары аймақтарда табысқа жеткен шаруалар тәжірибелерімен бөлісті.

ШҚО-дағы «Майлы дақылдардың тәжірибелік шаруашылығы» ЖШС директоры Фарид Абитаев жемшөп пен майлы дақылдарды өсіру бойынша табысты тәжірибесін таныстырып, «тұқым — жай тауар емес, технология» екенін айтты.

«Жер-1» ЖШС бас агрономы Светлана Орехова Торғайдың құрғақшылық жағдайында дұрыс сорт таңдау тұрақты өнім беретіні туралы айтты.

Омбы ауыл шаруашылығы ғылыми орталығының (РФ) директоры Максим Чекусов шекарааралық ынтымақтастықты талқылап, омбы селекциясының сорттары Қазақстанның солтүстігінде жоғары төзімділік көрсететінін атап өтті.

«Тұқым-2026» атауы өзін ақтады: қонақүй кулуарлары келіссөздер алаңына айналды. Аграрлар 2026 жылғы көктемгі егіске элиталық тұқым жеткізуге тікелей келісімдер жасады.

Форуммен қатар өткен көрмеде Limagrain, MAS Seeds, BASF және тұқымды тазарту мен дайындауға арналған жабдықтар ұсынылды.

Іс-шара ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығының (НАНОЦ) ресми қолдауымен өтті. Сарапшылардың айтуынша, «Тұқым» енді жай көрме емес — Қазақстан алқаптарының «генетикалық қауіпсіздігі» қалыптасатын стратегиялық хаб.

 

Қосымша оқыңыз

Қазақстанда дәнді дақылдар егісіндегі отандық тұқымдардың үлесін 43,7%-дан 80%-ға дейін арттыру жоспарлануда 2026 жылы қазақстандық тұқымдармен 6,5 млн гектар дәнді дақыл егілді, ал ҰАҒББО ғалымдары үш жыл ішінде ауыл шаруашылығы дақылдарының 109 жаңа сорты мен буданын әзірледі Қазақстанда HORSCH және CLAAS ауыл шаруашылығы техникасының өндіріс көлемі 281,4 млрд теңгеге жетті Петропавлда өндіріс іске қосылғаннан бері 295 HORSCH егіс кешені, 864 комбайн, 397 трактор және 621 CLAAS жаткасы шығарылды Азық-түлік корпорациясы пилоттық жоба аясында 2,4 мың тоннадан астам жасымық қабылдады Ұзақ мерзімді форвардтық сатып алу бағдарламасына Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстарының бес шаруашылығы қатысуда Қарашада Ресей бидайының экспорты 2,7 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін Теміржол инфрақұрылымының шамадан тыс жүктелуі, астық тасымалдайтын вагондардың тапшылығы және кеме қатынасына қойылған шектеулер Ресей астығын сыртқы нарықтарға жеткізу тәуекелдерін арттыруда ҚТЖ Құрық порты арқылы экспорттық жүктерді жөнелтуге уақытша тыйым салды 1 185 вагонның жиналып қалуына байланысты шектеулер 2026 жылғы 19–30 қараша аралығында қолданылады Қазақстанда аграрийлерді жеңілдетілген қаржыландыру көлемі 1,2 трлн теңгеге жетті 2026 жылдың он айында ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 5,2%-ға өсіп, 8,9 трлн теңгеге жетті, ал субсидия түріндегі мемлекеттік қолдаумен 25 мыңға жуық шаруашылық қамтылды ШҚО аграрийлері 456,8 мың тонна күнбағыс жинады Дәнді және дәнді-бұршақты дақылдардың жалпы түсімі 428,7 мың тоннаға жетіп, орташа өнімділігі 17,4 ц/га құрады Солтүстік Қазақстан облысы дәнді дақылдардың өнімділігі бойынша көш бастады Өңір аграрийлері 4,9 млн тонна астық жинады, ал ауыл шаруашылығына тартылған инвестициялар көлемі 170,2 млрд теңгеге жетті