19.11.2025, 13:05

Сарыағаштағы логистикалық тығырық: «Астық Транс» астық тасымалын желтоқсанға ауыстырды

Экспорттық кестенің бұзылуы: «Астық Транс» вагондары неге шекарада тұрып қалды?

 

Астық тасымалы жөніндегі ұлттық оператор «Астық Транс» АҚ жеткізу кестесін мәжбүрлі түрде түзеткені туралы ресми түрде мәлімдеді. Қараша айына қабылданған өтінімдердің бір бөлігі тек желтоқсанда орындалатын болады. Іркіліске Сарыағаш станциясында жылжымалы құрамның қалыпты айналымын тоқтатқан вагондардың сыни деңгейдегі кептелісі себеп болды.

Теміржол әкімшілігінің жағдайды реттеуге тырысқанына қарамастан, шекаралық өткелдің өткізу қабілеті таусылды. ҚТЖ («Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ) астық тасушыларға басымдық беру режимін енгізіп, тауарлардың басқа түрлерін тиеуді шектегенімен, бұл шаралар жеткіліксіз болып шықты.

Кідірістің басты факторы қабылдаушы тарап болып отыр: Өзбекстан келіп түскен құрамдарды түсіріп үлгермей жатыр. Бұл тізбекті реакцияға алып келді — вагондар кезекте тұрып қалуда, ал олардың Орталық Азия бағытындағы айналым уақыты күрт өсті. Тиеу ресурстарының тапшылығы жағдайында қараша айындағы барлық міндеттемелерді орындау техникалық тұрғыдан мүмкін болмай қалды.

Жағдайды түсіндіру үшін «Астық Транс» өз паркін бөлу құрылымын жариялады. Оңтайлы жүктеме кезінде компания айына 7 775 вагон жөнелтілімін қамтамасыз ете алады. Алайда ішкі нарықтағы міндеттемелерге байланысты экспортқа арналған бос қуаттар өте аз қалды:

  • 3 500 вагон отандық астық өңдеушілерді қолдау үшін республикаішілік тасымалдарға (оңтүстік бағыт) жұмылдырылған.

  • 1 300 вагон еліміздің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ете отырып, Продкорпорациямен жасалған келісімшарт бойынша жұмыс істейді.

Парктің қалған бөлігі экспортқа бағытталады, бірақ ондағы сұраныс ұсыныстан айтарлықтай асып түсті.

«Баламалы өткізу нарықтарының жоқтығын ескерсек, жалғыз қолжетімді бағытқа түсетін қысым орасан зор. Орталық Азияға жоспарланған 2 500 вагонның орнына біз орта есеппен 5 000 вагонға өтінім алдық. Жағдайды қазан айындағы тасымал көлемінің күрт өсуі ушықтыра түсті, бұл орташа жылдық көрсеткіштерден 25%-ға асып түсті», — деп атап өтті компаниядағылар.

Қалыптасқан форс-мажорлық жағдайларда оператор клиенттерге ымыралы шешім — астықты жеткізу жөніндегі қолданыстағы шарттардың мерзімін ұзартуды (пролонгация) ұсынды.

Өз тарапынан «Астық Транс» экспорттаушылардың жоспарларына келетін шығынды барынша азайту үшін вагондардың қайтарылуын тездетуге және кестені тұрақтандыруға бар күшін салатынына уәде берді.

 

Қосымша оқыңыз

Қазақстан жыл басынан бері 1,37 млн тоннадан астам бидай ұнын экспорттады Қазақстандық ұнның негізгі сатып алушысы Ауғанстан болып қала береді. Бұл елге қаңтар–тамыз айларында 874,3 мың тонна өнім жеткізілді Қазақстан мен Ливия астық, сиыр және қой етін жеткізу көлемін ұлғайтуды талқылады Келіссөздер барысында тараптар сауда байланыстарын дамыту, ветеринариялық талаптар және ауыл шаруашылығы өнімдерін жеткізудің тұрақты арналарын қалыптастыру мәселелерін талқылады Солтүстік Қазақстан облысында дәнді және дәнді-бұршақты дақылдарды жинау жұмыстары аяқталды Орташа өнімділік 17 ц/га құрады, ал өңірдің астық қоймаларына 1,5 млн тоннадан астам астық түсті СҚО-да пайдаланылмаған 1,9 мың гектар жайылым мемлекет меншігіне қайтарылды Аққайың ауданында жер заңнамасының бұзылғаны анықталып, жер ресурстарын басқару департаменті сотқа жүгінді «Бәйтерек» АӨК пен инфрақұрылымды дамыту үшін Қытайдан қаржы тарту мүмкіндігін қарастыруда Бейжіңдегі кездесулер барысында тараптар қазақстандық кәсіпорындарды несиелеу, инвесторлар тарту және халықаралық капитал нарықтарына шығу мәселелерін талқылады Продкорпорацияға жаңа өнімнен 135 мың тонна астық жеткізілді Астық жеткізілімдерінің негізгі көлемін Қостанай, Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстары қамтамасыз етті Қазақстанның солтүстік бөлігінде жауын-шашын егін жинау жұмыстарына қиындық туғызуы мүмкін еді Қазгидрометтің мәліметінше, қазан айының бірінші онкүндігінде елдің астық өсіретін аудандарының басым бөлігінде бірқалыпты жылы ауа райы сақталды Қазақстаннан күнбағыс майы, ұн және мал азығының экспорты 48%-ға өсті Қазақстан бидай экспортын 1,25 млрд долларға дейін ұлғайтты, ал зығыр тұқымының экспорты ақшалай мәнде 2,3 есе артты