АШМ: 2025 жылы АӨК саласында 6 мыңнан астам жұмыс орны ашылады

Қазақстанда ауыл шаруашылығы саласында жұмыспен қамтуды арттыруға бағытталған ауқымды жұмыстар жалғасуда. Ауыл шаруашылығы вице-министрі Аманғали Бердалиннің айтуынша, 2025 жылы агроинвестициялық жобалар аясында 6 мыңнан астам жаңа жұмыс орны құрылып, 2027 жылға қарай бұл көрсеткіш 23 мыңға жетпек.

Бүгінгі таңда еліміздің агроөнеркәсіптік кешенінде 285,5 мыңға жуық ауыл шаруашылығы тауарын өндіруші жұмыс істейді. Олар шамамен 1 миллион адамды жұмыспен қамтып отыр. Алайда, бұл салада әлі де шамамен 6,5 мың маман қажет, оның ішінде 3,5 мыңнан астамы – білікті кадрлар.

Вице-министрдің мәлімдеуінше, ауыл шаруашылығы саясатының басты бағыты – заманауи технологияларды енгізе отырып, ұйымдастырылған ауыл шаруашылығы құрылымдарын дамыту. Бұл бағыт алғашқы нәтижесін беріп отыр: 2024 жылдың қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығындағы еңбек өнімділігі бір адамға шаққанда 5 миллион теңгеге жуықтаған, бұл 2023 жылмен салыстырғанда 16%-ға жоғары. Ал 2025 жылдың бірінші тоқсанында бұл өсім тағы 10,6%-ға жалғасқан.

Дегенмен, тиімділіктің артуы тұрақты еңбек ресурстарына деген сұранысты азайтады. Сонымен қатар, маусымдық жұмыстардың үлесі де еңбек нарығында теңсіздік тудырады.

Осы мәселелерді шешу үшін Ауыл шаруашылығы министрлігі жаңа жұмыс орындарын құру және өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтарды ұйымдасқан шаруашылықтарға тарту бойынша шаралар қабылдауда. Бұл бағыттағы сәтті жобалардың бірі – «Ауыл аманаты» бағдарламасы. Оның аясында 115 миллиард теңгеге 17 мыңнан астам шағын несие беріліп, ауылдық жерлерде 20 мыңға жуық жұмыс орны ашылған.

2025 жылы жалпы құны 616 миллиард теңгені құрайтын 285 инвестициялық жобаны іске асыру көзделуде. Бұл 6,3 мың адамды маусымдық және тұрақты негізде жұмыспен қамтуға мүмкіндік береді. Ал 2025–2027 жылдары аралығында 3,4 триллион теңгеге 683 жоба жүзеге асып, шамамен 23 мың жаңа жұмыс орны құрылады.

Сонымен қатар, министрлік кадрлық әлеуетті дамытуда. Жыл сайын ауыл шаруашылығы мамандықтарына 4 мыңға жуық білім беру гранты бөлінеді. Ауылдық жерден келген талапкерлер үшін мемлекеттік білім беру тапсырысының ауылдық квотасы 30%-дан 35%-ға дейін артты. Аталған квота бойынша білім алған түлектер оқуын бітірген соң ауылда кемінде үш жыл жұмыс істеуі тиіс.

Сонымен қатар, «Дипломмен – ауылға» бағдарламасы ауылда еңбек ететін жас мамандарға әлеуметтік қолдау көрсетеді.
Министрлік ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерді жыл бойы жұмыспен қамтуға тарту бағытында да жұмыс жүргізуде. Талдау көрсеткендей, жер көлемі 10-50 мың гектар аралығындағы шаруашылықтар маусымдық және маусымнан тыс кезеңде де еңбек орындарын ашуға қабілетті. Бұл – егіншілік пен мал шаруашылығын біріктіру есебінен мүмкін болып отыр. Облыс әкімдіктерінің деректері бойынша, 115 жер пайдаланушы осындай форматқа сай келеді. Олар 15 мыңға жуық жұмыс орнын ашуы мүмкін.

Министрліктің кешенді шаралары өндірісті жаңғыртуға ғана емес, ауылды тұрақты дамытуға, оның ішінде халықты жұмыспен қамтуға да бағытталған. Алдағы жылдары АӨК еліміздегі жастар мен ауыл тұрғындары үшін негізгі жұмыспен қамту көзіне айналуы мүмкін.